Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

3577 miejsce

341 lat temu zginął Jerzy Wołodyjowski, "Hektor kamieniecki"

26 sierpnia 1672 roku zginął pułkownik Jerzy Wołodyjowski, pierwowzór literackiej postaci Małego Rycerza, „pierwszej szabli Rzeczypospolitej”. Padła pod naporem tureckim twierdza kamieniecka, „orle gniazdo”, strzegące wschodnich rubieży.

Tadeusz Łomnicki w roli Hektora kamienieckiego w filmie Jerzego Hoffmana / Fot. kadr filmowy Jerzy Wołodyjowski, historyczny pierwowzór jednego z głównych bohaterów Trylogii Henryka Sienkiewicza, szlachcic herbu Korczak osiadły na Podolu, wywodził się z rodziny Kostiuków. Przyszedł na świat około 1620 roku, pewne wykształcenie zdobył w klasztorze, lecz życie swoje związał z rzemiosłem rycerskim. Dzięki koligacjom rodzinnym posiadał pewien majątek (części we wsiach Chodorowce, Nowosiółka, Paniowce Zielenieckie). Na polu wojennym zdobył miano wytrawnego zagończyka w czasie wojen kozackich i potopu szwedzkiego. Ożenił się dopiero w 1662 roku, kiedy osiadłszy w Paniowcach poznał dobiegającą czterdziestki córkę sąsiada, Krystynę Jeziorkowską, bezdzietną wdowę po trzech mężach – Świrskim, Kondrackim i Zaćwilichowskim.

Po zaślubinach z energiczną i zamożną kobietą zaczęła się kariera Wołodyjowskiego – uzyskał godność stolnika przemyskiego, pomnożył fortunę, stał się jednym z czołowych obrońców ziem podolskich. W 1669 roku wystawił własnym sumptem regiment piechoty węgierskiej. Dzięki protekcji hetmana Sobieskiego otrzymał w 1669 roku stanowisko rotmistrza w twierdzy kamienieckiej, do której został oddelegowany na zimę 1671-1672 ze stanicy w Chreptiowie. Powróciwszy do zagrożonego przez Turków Kamieńca Podolskiego latem 1672 pełnił faktycznie funkcję dowódcy obrony (mimo że formalnie wodzem był mianowany generał podolski Michał Potocki).

Oblężenie Kamieńca Podolskiego trwało dwa tygodnie (12 – 26 VIII 1672), po którym poddano twierdzę, Twierdza w Kamieńcu Podolskim / Fot. Wikipedia Commons oddając Podole pod panowanie sułtańskie, jak się okazało aż do 1699 roku. Po podpisaniu kapitulacji nastąpił wybuch prochów zgromadzonych w zamkowych piwnicach. Stanisław Makowiecki, stolnik latyczowski, prywatnie szwagier Jerzego Wołodyjowskiego w swej poetyckiej „Relacji Kamieńca wziętego przez Turków w roku 1672 opisanej wierszem polskim” wskazuje, że ogień pod prochy podłożył świadomie Heyking (pierwowzór Ketlinga). W momencie wybuchu Wołodyjowski usiłował umknąć konno, lecz został trafiony przypadkowo w tył głowy odłamkiem szrapnela i zginął na miejscu.

Mąż jego siostry Anny, Stanisław Makowiecki przyczynił się do utrwalenia sławy mężnego rycerza, którego portret skreślił następująco: „zacny, a mnie sercem miły, pułkownik chorągwi wołoskiej, JM pan Jerzy Wołodyjowski, stolnik przemyski. Ten miał w Kamieńcu rodzinę swoją: matkę, stryja, i siostrę rodzoną, i był od nich, jak i od wszystkich, wielce miłowany. Boć też zawsze usłużny i ludzki do żadnej nie lenił się fatygi, wszędy tam, gdzie był trud i niebezpieczeństwo pierwszy stawając”.

Opinia ta nie była przesadzona, skoro potwierdzają ją inne źródła. Mowa w nich także o tym, że cześć zmarłemu oddali także najeźdźcy, obejmujący Kamieniec: „Turcy otoczyli ciało Wołodyjowskiego, wpatrując się z ciekawością i żalem, samym bowiem wrogom cnota jego była wiadoma”. Biskup kamieniecki Wespazjan Lanckoroński nazwał zaś Wołodyjowskiego „naszym Hektorem”.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (2):

Sortuj komentarze:

Dziękuję za komentarz. To prawda, niezwykle budujący jest fakt, że zachowały się pewne informacje biograficzne. Niezwykłe jest także to, jakie życie one nadal wiodą, mimo że sam człowiek bezpowrotnie zginął.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dziękuję za historyczny zarys losów tej ciekawej postaci. Niezmiennie mnie zdumiewa jak wiele informacji przetrwało, pomimo upływu 341 lat. Ten artykuł, to także małe ogniwo w łańcuchu pamięci. Pozdrawiam, Janina

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.