Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

172700 miejsce

85. rocznica śmierci Gabriela Narutowicza

Gabriel Narutowicz - pierwszy prezydent II RP i wybitny inżynier. Został zastrzelony 16 grudnia 1922, zaledwie po kilku dniach sprawowania rządów, w gmachu Zachęty przez fanatyka prawicy. Dzisiaj mija 85. rocznica śmierci Narutowicza.

Gabriel Narutowicz - pierwszy prezydent II RP. / Fot. licencja CC, autor Jurij  / http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Gabriel_narutowicz.jpg?uselang=plGabriel Narutowicz był wybitnym inżynierem, absolwentem, a następnie profesorem (1913-1919 dziekanem) politechniki w Zurychu. W Szwajcarii działał w komisji gospodarki wodnej. Współpracował ze stowarzyszeniem La Pologne et la Guerre. Po przyjeździe do Polski w 1919 roku został na dwa lata ministrem robót publicznych, a następnie ministrem spraw zagranicznych. W 1922 roku w wyborach poparł partię J. Piłsudskiego. Sam kandydował z listy Państwowego Zjednoczenia na Kresach, jednak nie uzyskał mandatu poselskiego.

Wybory prezydenckie – 9. grudnia1922
W wyborach prezydenckich w grudniu 1922 roku, wysunięcie jego kandydatury bardzo go zaskoczyło. Józef Piłsudski odradzał mu prezydenturę, jednak Gabriel Narutowicz przyjął propozycję działaczy PSL Wyzwolenie. W trzeciej turze pokonał 62 głosami Maurycego hr. Zamoyskiego. Został pierwszym prezydentem II Rzeczypospolitej Polskiej.

Prawica przeciwko Narutowiczowi
Prawica nie mogła się pogodzić ze zwycięstwem Narutowicza i zarazem przegraną ich kandydata. Wymyślała zarzuty, jakoby Narutowicz był ateistą, a prezydenturę zapewniły mu mniejszości narodowe. Endecja wznieciła protesty uliczne przeciwko zaprzysiężeniu Narutowicza.

Pięć dni prezydenturyPrzemówienie Józefa Piłsudskiego, 1922 rok. / Fot. skan, Podręcznik do gimnazjum, Tomasz Małkowski i Jacek Rześniowiecki, "Historia III",  wyd. GWO,  rok 2000
Zaprzysiężenie prezydenta odbyło się 11 grudnia, w pałacu prezydenckim, gdzie Piłsudski wygłosił przemówienie w stronę Narutowicza i oficjalnie ogłosił go prezydentem II RP. W tym dniu również odbywały się na ulicach zamieszki. Narutowicz czuł się niepewnie na stanowisku prezydenta. Chciał jak najszybciej zapobiec protestom prawicy i załagodzić sytuację w państwie. Postanowił dać swojemu kontrkandydatowi, Zamoyskiemu, tekę ministra spraw zagranicznych.

Warszawska Zachęta, czyli gmach Towarzystwa Sztuk Pięknych, w którym został zamordowany prezydent Narutowicz. / Fot. skan, Podręcznik do gimnazjum, Tomasz Małkowski i Jacek Rześniowiecki, "Historia III", wyd. GWO,  rok 2000Zabójstwo Gabriela Narutowicza
16 grudnia 1922 roku prezydent przybył do gmachu Zachęty, aby otworzyć wystawę obrazów. Trzy strzały malarza-fanatyka powiązanego z endecją, Eligiusza Niewiadomskiego, trafiły prezydenta w plecy. Zmarł natychmiast. Mordercę ujęto i niezwłocznie rozstrzelano. Niecałe dwa tygodnie później, wybrano na prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, który został poparty przez te same ugrupowania co Narutowicz. Tym razem prawica w ogóle nie protestowała.Pogrzeb Narutowicza w Warszawie w grudniu 1922 roku. / Fot. skan, Podręcznik do gimnazjum, Tomasz Małkowski i Jacek Rześniowiecki, "Historia III", wyd. GWO,  rok 2000

Morderstwo pierwszego prezydenta II Rzeczypospolitej Polskiej i wściekła agitacja przeciwko niemu, ukazały jak nietrwała jest demokracja w Polsce. Rok 1922 ukazał też wielką nietolerancję i nacjonalistyczne nastroje w społeczeństwie polskim.

Inżynier Narutowicz
O Narutowiczu pamiętamy nie tylko dlatego, że był pierwszym prezydentem II RP, że sprawował władzę zaledwie 5 dni i został zabity. Pamiętamy o nim, ponieważ był wybitnym inżynierem. Jego dzieła to: elektrownia na rzece Urnasch pod St.Gallen, gdzie wykorzystano pięciokilometrowy odcinek traktu wodnego z wodospadem o wysokości 90 m, elektrownia w Andelsbuch, oddana do użytku w 1908 r. Dzięki niemu, w latach 1906-1908, powstała we Francji elektrownia Fefrain.

Bardzo wiele krajów zabiegało o projekty Narutowicza, jednak on często nie miał na nie czasu. Był nauczycielem akademickim i temu zawodowi również się poświęcał.

Gdy był ministrem robót publicznych odbudowano w Polsce 270 tys. budynków, w tym 2547 szkół, ponad 300 mostów, naprawiono i wybudowano większość polskich dróg. Nie wiadomo, jak potoczyłyby się losy Polski w dwudziestoleciu międzywojennym, gdyby pozostał na stanowisku prezydenta pełną kadencję…

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (21):

Sortuj komentarze:

dwbmgxtle
  • dwbmgxtle
  • 14.11.2010 00:45

CJsIzL <a href="http://hjtcjlhfbvbj.com/">hjtcjlhfbvbj</a>, [url=http://guusrauqzgiq.com/]guusrauqzgiq[/url], [link=http://vjwpuzuptcow.com/]vjwpuzuptcow[/link], http://atadqzpurdct.com/

Komentarz został ukrytyrozwiń

oj wiem;]

Komentarz został ukrytyrozwiń

"Tomek, ale wątpiąc w możliwości zagięcia kogos, pryzpisujesz mu/ nieświadomie?/ skłonnośc do bycia tępym ideologiem."

Klaro, jeśli tak, to to było nieświadomie. :-)

Ot, żarcik taki.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jacek, wiedziałam, że się będziesz cieszył;]
a co mi tam:D
Maciek, racja;]
Tomek, ale wątpiąc w możliwości zagięcia kogos, pryzpisujesz mu/ nieświadomie?/ skłonnośc do bycia tępym ideologiem. Boje się zasklepień bardziej niż niż nieposiadania racji. Czasem:>

Komentarz został ukrytyrozwiń

To Klarę da się zagiąć? Adamie Jacku - szacunek! :)

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 17.12.2007 23:31

Klara :))) Nareszcie Cie zagialem :)))

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jacek, uderzenie w strune empatii, ze strony mężczyzny, działa na mnie;]
czyli, jak to mówią:tu udało ci się mnie zagiąć;]

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 17.12.2007 22:06

(+) Solidnie zrobione i ciekawe.

Klaro, cytuje z profilu Bartka: "Początkujący dziennikarz. Uczeń I kl. liceum o profilu dziennikarsko - lingwistycznym. Pasja: pisanie. "

Masz, oczywiscie, prawo, uwazac ten tekst za "szkolne wypracowanie", jednak nieco wiecej empatii z Twojej strony nie byloby bledem...

Przeczytalem to z duzym zainteresowaniem...

Komentarz został ukrytyrozwiń

Po pierwsze: chyba nie potrafisz odróżnić krytyki od krytykanctwa...
Po drugie: czytam i czytam, ale jakoś żadnych argumentów potwierdzających twoją tezę nie mogę dostrzec. :)
Po trzecie: kto tu histeryzuje? :)

bez odbioru.

Komentarz został ukrytyrozwiń

nie, jestem krytyczna, ale podaję argumenty. więc nie histeryzuj.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dziękujemy za Twoją aktywność w serwisie wiadomosci24. Do zobaczenia niebawem w innym miejscu.

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl
#PRZEPROWADZKA: Dowiedz się więcej

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.