Wiadomości24 > Kultura > Książki > Kapitalizm Zbuntowany, czyli kryzys vs obiektywna pani R.

Ocena: 10pkt

Oceń:

Kapitalizm Zbuntowany, czyli kryzys vs obiektywna pani R.

Dodał(a): Ewa Kuryło
2009-02-18 09:20
Odsłon: 6116
Komentarzy: 8

Tagi:

W Polsce powieści, które traktują o gospodarce kojarzą się z cegłami pozytywistów. W Ameryce natomiast książka o filozofii ekonomii jest drugą (po Biblii) najpopularniejszą pozycją. To tajemniczy "Atlas Zbuntowany"...

Świat jest ogarnięty kryzysem. Ludzie boją się o swoje oszczędności i zastanawiają się czy system ekonomiczny, w którym przyszło im żyć na pewno jest taki doskonały... Z kapitalizmem bowiem jest trochę jak z demokracją: trwa, bo nikt nie wymyślił czegoś lepszego. Właśnie teraz jest więc czas na lekturę, która trochę nam w tym wszystkim pomoże.

"Atlas Zbuntowany" to powieść, w której Ayn Rand przedstawia swoją filozofię obiektywizmu. Obiektywizm ma cztery główne założenia:
1 - Rzeczywistość jest obiektywnym absolutem (z polskiego na nasze: fakty są faktami czy nam się podobają czy nie),
2 - Rozum jest jedynym źródłem wiedzy, poznania, przetrwania,
3 - Człowiek jest celem a nie narzędziem (antropocentryzm). Racjonalny egoizm jest wręcz wymagany (troszczenie się o siebie nie jest złe, bo zaprzeczałoby to instynktowi przetrwania),
4 - Idealnym systemem ekonomiczno-politycznym jest liberalny kapitalizm (ponieważ ludzie współpracują ze sobą jako równoprawni handlowcy).

Te kilka dość kontrowersyjnych linijek, Rand rozwinęła do ponad 1000-stronicowej powieści. Ta długość i tematyka przywołują skojarzenia z nudnymi tomiskami pozytywistów, szczególnie pani Orzeszko, jak nazywa Orzeszkową Chmielowski. W 1870 roku tak skomentował on dzieła Orzeszkowej: "W niektórych razach niepodobna przemienić złego w dobre, prosilibyśmy ją tylko na przyszłość, ABY POWIEŚCI SWOJE PISAŁA O POŁOWĘ KRÓTSZE [...] jej oszczędzi to połowę pracy, a nam połowę NUDY". Ayn Rand wydała swoją powieść dokładnie 87 lat później, wiec na temacie i długości podobieństwa się kończą. Gdyby Chmielowski mógł napisać recenzję "Atlasu Zbuntowanego" na pewno poleciłby go pani O. jako wzór.

Niestety, wtedy jeszcze powieść ta nie istniała i Orzeszkowa nie wiedziała, jak trzeba pisać. Nie wiedziała, że do jakiejkolwiek filozofii społeczno-ekonomicznej nie przekonają czytelnika ani zielarskie opisy łąk ("Nad Niemnem") ani wciąż kręcąca się jak w kołowrotku fabuła (jak w "Marcie" bez końca odsyłaną z kwitkiem przez potencjalnych pracodawców) ani do bólu depresyjne nowelki. A jak się to robi?

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Ewa Kuryło

Artykuły (31) Galerie (7) Średnia ocen (4.60)

Wiek: 25 | Miejscowość: Warszawa | Kraj: Polska

O mnie: podwójna studentka

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Największa liczba odsłon (1373)

Dodaj do

Komentarze: 8

Sortuj komentarze:

Ewa Kuryło 06.03.2009 15:33

Ocena:

Antyglobalista: czy dla Pana racjonalny egoizm = nieograniczony egoizm? jak dla mnie to nie są synonimy. Proszę przeczytać książkę, tam jest ta filozofia dobrze pokazana, ja napisałam tylko skrót i pewnie stąd niejasności.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Marek Szolc 05.03.2009 23:04

Ocena:

Do WJR9: Trzeba umieć odróżnić troskę o własne interesy od chciwości której ofiarą stają się inni ludzie. Powtarzam raz jeszcze- troszcząc się o własne interesy nie trzeba uczestniczyć w wyścigu korporacyjnych szczurów. W przypadku gdy podstawą systemu staje się niczym nie ograniczony egoizm to ten system musi ulec samozagładzie, gdyż człowiek zachłanny traci resztki zdrowego rozsądku.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Wojciech Rudny 23.02.2009 23:49

Ocena:

Do antyglobalisty: Zaprzeczanie egoizmowi na nic się nie zda. Wszyscy postępująmy, bo mamy jakiś własny egoistyczny cel! Mają go nawet wszyscy święci , chcą byc zbawieni, dlatego żyli jak święci. Czy to nie jest egozim? Czy z drugiej strony troszczenie się o innch kosztem własnego zdrowia i życia, to ma być wzniosły cel moralny? Urodzliśmy się przede wsztystkim dla siebie! Takie jest prawo naturalne, tylko niewielu chce się do tego przyznać, ale wszyscy to robią.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ewa Kuryło 18.02.2009 23:49

Ocena:

Antyglobalista: racjonalny egoizm pani Rand bliższy jest libertarianom i przypomina bardziej powiedzenie, że tam się kończy moja wolność gdzie zaczyna się wolność drugiego człowieka. Polecam "Atlas" i dopiero dyskusję na temat filozofii.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Marek Szolc 18.02.2009 23:21

Ocena:

Tak jak nie ma jednego modelu kapitalizmu, tak też liberalny kapitalizm nigdy nie był idealnym systemem ekonomiczno- politycznym, gdyż idealnego systemu po prostu nie ma. Racjonalny egoizm nie może opierać się na troszczeniu się o siebie kosztem innych a do tego się właśnie sprowadza neoliberalny kapitalizm. Skoro autorka w innej swojej książce uważa, że egoizm można uznać za cnotę, to skutki takiego myślenia widać najlepiej w tym kryzysie.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Katarzyna Szewczyk 18.02.2009 22:04

Ocena:

Jaki ciekawy artykuł, Ewa:) Nie lubuję się specjalnie literaturze o tej tematyce, ale po nim jednak się skuszę)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ewa Kuryło 18.02.2009 12:42

Ocena:

Fajnie, polecam :) Proszę przeczytać ksiażkę, to te założenia się jakoś ze sobą połączą :) Może nie ze wszystkim jestem w stanie się zgodzić, ale na pewno ta filozofia pomaga w kształtowaniu świadomosci ekonomicznej, zrozumieniu kapitalizmu, etc.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Maciek Obara 18.02.2009 12:33

Ocena:

+ osobisty: postanowilem przeczytac Atlas...
Jednak: zalozenia filozoficzne autorki (jesli przytaczas je poprawnie) sa oxymoronem. Czlowiek jako cel i rozum jak jedyne narzedzie stoi w sprzecznosci z absolutyzowaniem rzeczywistosci...

Komentarz został ukrytyrozwiń