Symbolika ognia jest bardzo bogata. Ogień reprezentujący jeden z czterech żywiołów jest archetypem zawierającym w sobie najbardziej sprzeczne treści i dualizm. Tak jak inne pary przeciwieństw: zło i dobro, biel i czerń, miłość i nienawiść.Jego moc jest zarówno oczyszczająca i niszcząca. Będąc źródłem światła i ciepła jest także symbolem śmierci i trawiącego wszelkie życie żaru. Od czasów Prometeusza do tego ognia zwracamy się z lękiem i
fascynacją. Występuje w obrzędowości wszystkich kultur pełniąc rolę dwojaką, zarówno inicjującą jak i kończącą.

O ogniu w kontekście świąt Bożego Narodzenia zdecydowałam się napisać po wigilii w Centrum Języków Romańskich, gdzie pierwszy raz posmakowałam ciasta bûche de Noël. W dosłownym tłumaczeniu nazwa oznacza "bożonarodzeniowe polano" i jest określeniem tradycyjnego ciasta w kształcie polana drewna, spożywanego po pasterce w czasie Świąt Bożego Narodzenia we Francji i we Włoszech.

Zanim kawałek drewna stał się smacznym ciastem, był tradycją związaną z kultem ognia i przesileniem zimowym. W owe grudniowe, najdłuższe noce w roku przynoszono do domostw grube polana, które dawały ciepło i rozpraszały ciemność. W miarę upływu wieków zapomniano o pierwotnej symbolice, a idea obrastała ceremoniałem. Dalekim echem odbijały się wspomnienia o westalkach strzegących ognia, o żeglarzach, dla których był on znakiem, o ciałach ceremonialnie oddawanych po śmierci ogniowi.

Dokładnie nie wiadomo czy zwyczaj "bożonarodzeniowej kłody" istnieje od XII wieku, gdyż niektóre źródła podają wiek XV, a inne cofają tradycje do czasów przedchrześcijańskich. Wiadomo jedno - zarówno we Francji jak i we Włoszech istniał zwyczaj przynoszenia do domu dużego polana, które paliło się następnie przez wiele godzin w kominku w świąteczny wieczór 25 grudnia. Na pewno pobrzmiewały tu echa rzymskich Saturnaliów i tradycje solarne, potem zaadaptowane dla potrzeb chrześcijaństwa.

Zależnie od regionu ogień rozniecał gospodarz domu, najstarszy lub najmłodszy z rodziny, matka lub dziewczęta będące dziewicami. Sama kłoda często była przynoszona przez jakiegoś krewniaka, bądź osobę zaprzyjaźnioną. Przed podpaleniem skrapiano polano oliwą lub słodkim winem z ostatnich zbiorów winogron a w ubogich domostwach musiał wystarczyć bulion z lazanii. Posypywano je solą i pieprzem w miejscu, gdzie miał zaiskrzyć "nowy płomień" oraz odmawiano odpowiednie modlitwy. W niektórych regionach polano było obwiązywane wstążkami i pięknie dekorowane. Czasami jeszcze obchodzono z nim trzykrotnie wokół domu i pola albo tylko wokół izby i pomieszczeń gospodarczych. Dopiero gdy wszystkie rytuały zostały dopełnione rodzina mogła zasiąść do wieczerzy. Najczęściej odbywało się to dopiero po Pasterce, gdy rodzina wróciła z kościoła. Wierzono, że w tym czasie Matka Boska, aniołowie i zmarli przychodzili ogrzać się przy płonącym w kominku polanie.