Biesłan 2004. Wspomnienie

Dodał(a): Wojciech Domachowski
2009-09-07 00:28
Odsłon: 10036
Komentarzy: 4

Tagi:

Pierwszego września minęła piąta rocznica ataku na szkołę w Biesłanie. Poniższy tekst powstał w oparciu o moje notatki oraz wspomnienia z pobytu w Osetii kilka miesięcy po tych dramatycznych zdarzeniach.

Ulica we Władykaukazie. / Fot. Marek Stawro

Każdej nocy budziło mnie kapanie wody. Choć przed pójściem spać dokładnie zakręcałem kran, przed świtem w rurach zmieniało się ciśnienie i woda zaczynała kapać. Z czasem przestała mnie niepokoić abstrakcyjna obecność wody w snach. Nauczyłem się wstawać, nie budząc się (nie otwierając nawet oczu) szedłem do łazienki i dokręcałem kurek. Mieszkałem w schludnym sowieckim mieszkaniu, z którego okien rozpościerał się widok na góry Kaukazu. Jeden ze szczytów do złudzenia przypominał Giewont. To Góra Stołowa. Według legendy była to zamieniona w skałę księżniczka, która nie chciała się oddać zamieszkującemu okoliczne góry smokowi. Jej zrozpaczony narzeczony rzucił się w przepaść, uprzednio poprosiwszy żeby jego serce litościwie zamieniono w kamień. Tak miał powstać najwyższy szczyt Północnej Osetii – Kazbek.

Naprzeciwko materaca, na którym spałem, stała szczerbata meblościanka ponuro brązowej barwy, ironicznie szczerząc szczerbaty uśmiech pustych półek. Ten widok nie napawał optymizmem. Jakieś pół godziny po spacerze do łazienki zaczynały szczekać psy, których w sąsiedztwie było dość sporo – bezdomne zwierzaki, zostawiające ślady swej bytności na schodach albo w windzie.

Okolica, w której mieszkałem we Władykaukazie była pełna tzw. "mnogoetażek". / Fot. Marek Stawro

Osetyjczycy twierdzą, że są potomkami Scytów, a według mitologii starożytnego Iranu psy są zwiastunami Sorusza, któremu Ormuzd, syn Zaruwana, noc oddał pod opiekę. Sorusz każdej nocy zjawia się na ziemi trzykrotnie - wody wtedy stają się słodsze, a ludzie i zwierzęta łączą w pary. Czyżby każdej nocy oprócz kapania wody budziło mnie nadejście staroirańskiego boga?

Północna Osetia-Alania obok Dagestanu i Kabardyno-Bałkarii jest najbardziej wielokulturową i wieloetniczną republiką Północnego Kaukazu. Populacja republiki to Osetyjczycy, Rosjanie, Grecy, Polacy (spotkałem tam ludzi noszących znane nazwiska: Potocki, Radziwiłowicz, Iwaszkiewicz), Niemcy, Żydzi i kilka innych narodowości i grup etnicznych. Do lat 90. w Północnej Osetii mieszkało również wielu Inguszy, ale po konflikcie w 1992 r., w którym nie udało im się zbrojnie przejąć Władykaukazu z rąk Osetyjczyków walczących w obronie swego terytorium, większość Inguszy opuściło Północną Osetię, zaś w ich domostwach zamieszkały rodziny osetyjskie.