Biskup Bernard Bogedain – obrońca polskości na Śląsku

Dodał(a): Tomasz Zygmunt
2010-09-14 13:45
Odsłon: 1662
Komentarzy: 0

Tagi:

11 września minęła 200. rocznica urodzin, a 17 września minie 150. rocznica śmierci biskupa Bernarda Bogedaina. Duchownego, który przysłużył się zachowaniu polskości na Śląsku.

Przyszły wrocławski sufragan urodził się 11 września 1810 we Wróblinie pod Głogowem na Dolnym Śląsku. Ukończył głogowskie gimnazjum, a potem studiował teologię na Uniwersytecie Wrocławskim oraz w seminarium w Poznaniu. 22 czerwca 1834 przyjął święcenia kapłańskie z rąk arcybiskupa Marcina Dunina.

Jako kapłan pracował w Grodzisku oraz w Bydgoszczy. W 1837 roku został przeniesiony na stanowisko nauczyciela religii do seminarium nauczycielskiego w Poznaniu. Potem kierował seminarium nauczycielskim w Paradyżu. W 1848 roku przeniósł się na Górny Śląsk.

Choć późniejszy biskup pochodził z rodziny niemieckiej, był zwolennikiem utrzymania języka polskiego w pracy duszpasterskiej na Śląsku. Zaczął wprowadzać język polski do szkół elementarnych na Górnym Śląsku oraz do seminariów nauczycielskich. Nakazał również używanie podręczników polskich w szkołach ludowych. W liście do swojego przyjaciela Kellera, radcy szkolnego w Kwidzynie pisał: "Jest rzeczą niepedagogiczną, niepospolita i niemożliwą do przeprowadzenia, starać się odebrać narodowi duszę ojczystą." Jako dyrektor seminarium nauczycielskiego wydał także drukiem zbiór polskich pieśni kościelnych pt. „Śpiewy nabożne".

21 grudnia 1857 otrzymał nominacje na biskupa pomocniczego diecezji wrocławskiego, a 9 maja 1858 roku został konsekrowany. Jako biskup wizytował parafie Górnego Śląska, które wtedy należały jeszcze do Archidiecezji Wrocławskiej.

17 września 1860 roku przybył na wizytację dekanatu pszczyńskiego. W czasie pobytu w Pszczynie dostał ataku serca i zmarł tego samego dnia. Mimo starań kapituły wrocłąwskiej o sprowadzenie zwłok z Pszczyny, na życzenie ludu duchowieństwa śląskiego spoczął na cmentarzu św. Jadwigi w Pszczynie. W czasie pogrzebu zgromadzeni mogli usłyszeć takie słowa: "nade wszystko ukochał lud górnośląski, jego język i obyczaje, nie chciał Bóg, aby odpoczywał w stolicy wrocławskiej, lecz tu, na ziemi śląskiej, wśród ludu polskiego, do którego tak wielką pałał miłością i przywiązaniem".

Grób biskupa w Pszczynie / Fot. Tomasz Zygmunt

Jego grób stoi dzisiaj pomiędzy innymi cmentarnymi pomnikami. Jedynie tabliczka na u dołu informuje, że grób odnowili miejscowi nauczyciele. Nie wyróżnia się ani wielkością, ani zdobieniami od innych pszczyńskich mogił.

W tekście wykorzystałem dane ze Słownika biograficznego katolickiego duchowieństwa śląskiego XIX i XX wieku, red. M. Pater, Katowice 1996, s. 38-40. Zainteresowanych odsyłam także do artykułu W. Ślęzaka zatytułowanego Bernard Bogedain, zamieszczonego w książce Z tej Ziemi. Śląski kalendarz katolicki na rok 1990, Katowice 1989, s. 161-162.

Zobacz także: