Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

4343 miejsce

Borne Sulinowo. Miasto, które przeszło do cywila

Borne Sulinowo to miasto ,które długi czas nie istniało na mapach z powodu znajdujących sie tam garnizonów wojskowych. W 1992 roku z miasta wjechał ostatnie transporty wojska radzieckiego i miasto przeszło w ten sposób "do cywila "

Borne Sulinowo to miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim. W latach 1993-1998 Borne Sulinowo administracyjnie należało do woj. koszalińskiego. Miasto położone jest nad jeziorem Pile. W okolicy atrakcją jest tzw. podwodny las.

Historia miasta

Dom Oficera jeden z ciekawszych obiektów . Niestety popada w ruinę po pożarze w 2010 roku / Fot. fot. Paweł KrymarysW latach 1933-1939 rząd III Rzeszy wykupił część terenów i wysiedlił z nich ludność w celu budowy bazy wojskowej i utworzenia poligonu (okolice wsi Linde). W latach 1934-1937 utworzono Wał Pomorski. W 1936 zakończono budowę miasteczka militarnego dla szkoły artylerii Wehrmachtu, którego otwarcia dokonał 18 sierpnia 1938 Adolf Hitler. Ponownie przebywał tu w dniach 5-8 września 1939. W garnizonie Groß Born( Borne Sulinowo) stacjonowały jednostki dywizji pancernej Heinza Guderiana przed atakiem na Polskę w 1939. Na poligonie ćwiczyły oddziały Afrika Korps dowodzone przez gen. Rommla (drugim poligonem Afrika Korps była Pustynia Błędowska).

We wrześniu 1939 zorganizowano tu obóz jeniecki – początkowo przejściowy (Dulag), a od 9 listopada dla szeregowców (Stalag). Obóz ten funkcjonował do 1 czerwca 1940, po czym został przekształcony na oficerski Oflag II D Gross-Born, położony w pobliżu miejscowości Westfalenhof (dziś Kłomino). Do połowy 1942 przebywali tu jeńcy francuscy, później polscy. W lutym 1941 w obozie było 3731 Francuzów, a w styczniu 1945 5.391 Polaków. Przetrzymywany był m.in. Leon Kruczkowski, a także trafiła tu duża część żołnierzy powstania warszawskiego.

Na początku 1945 żołnierze niemieccy opuścili miejscowość, po czym zajęła je Armia Czerwona, utrzymując jej militarny Na nie których fasadach domów jeszcze można odnawialności nazwy ulicy w języku rosyjskim / Fot. fot. Paweł Krymaryscharakter. Utworzono tu doskonale strzeżoną bazę Północnej Grupy Wojsk. Mimo, iż obszar ten został w 1945 formalnie włączony do Polski, a w ewidencji gruntów figurował pod nazwą "tereny leśne" to faktycznie był on oderwany od struktury terytorialnej kraju.

Nieopodal Bornego Sulinowa na zamkniętym terenie w Brzeźnicy znajdował się jeden z magazynów radzieckiej broni nuklearnej przechowywanej na terenie Polski, przeznaczonej do użycia (według planów operacyjnych) w czasie wojny z Zachodem – również przez Wojsko Polskie. W okolicznych lasach do dziś pozostały schrony po przewoźnych wyrzutniach SS-20.

Widok na stare budynki magazynów żywność . Mieściły sie w nich miedzy innymi elewatory zbożowe / Fot. fot. Paweł KrymarysDo 12 października 1992 wojsko radzieckie (w tym czasie już rosyjskie) ostatecznie opuściło Borne Sulinowo – było to 15 tysięcy żołnierzy kontyngentu 6 Witebsko-Nowogródzkiej Gwardyjskiej Dywizji Zmechanizowanej Armii Rosyjskiej. W kwietniu 1993 miasto zostało przekazane polskim władzom cywilnym. Po oficjalnym otwarciu miejscowości, 2 października został jej nadany przez Radę Ministrów RP status miasta. Tym samym rozpoczął się proces zasiedlania.

Tajemnice Bornego Sulinowa

Jedną z tajemnic ( tajemnicą jest jego powstanie )jest podwodny, sosnowy las, usytuowany tuż przy jednej z wysp na jeziorze Pile. Wokół sposobu jego powstania urosło kilka legend związanych z militarną przeszłością Bornego Sulinowa. Jedna z nich dowodzi, że na wyspie była niemiecka baza miniaturowych łodzi podwodnych - wysadzona pod koniec II wojny światowej. Druga doszukuje się działalności Rosjan. Mieli oni zebrać wszystkie materiały wybuchowe pozostałe po działaniach wojennych i zdetonować je właśnie na wspomnianej wyspie.

Drugą tajemnicą jest "podziemne miasto". Miał być to system schronów gdzie w razie ataku nuklearnego miało się schronić dowuctwo garnizonu radzieckiego .

Obiekty, które warto zobaczyć


1. Urząd Miejski w Bornem Sulinowie
Zarówno w okresie niemieckim jak i radzieckim znajdowała się tu siedziba dowództwa garnizonu.

2. Skwer przed Urzędem Miejskim
Poprzednio był wykorzystywany jako plac apelowy i miejsce przeglądu wojsk.

3. Dawna kantyna oficerska
Miejsce stołowania się oficerów niemieckich, a następnie radzieckich.

4. Dawny szpital wojskowy
Największy budynek w mieście o powierzchni ponad 12 000 m². Wybudowany w okresie niemieckim, pełnił tę samą rolę również w okresie radzieckim.

5. Brama wjazdowa do Bornego Sulinowa od strony Łubowa
Przy bramie znajdowała się wartownia, biuro przepustek i inne pomieszczenia pomocnicze.

6. Rampa kolejowa
Umożliwiała za- i wyładunek towarów i żołnierzy dowożonych pociągami. Obecnie linia kolejowa do Bornego Sulinowa jest nieczynna.

7. Magazyny przy ul. Towarowej
Cztery duże, podpiwniczone magazyny, z windami, rampami i podjazdami.

8. Dawna siedziba wojskowej straży pożarnej
Budynek powstały w 1935 pierwotnie wykorzystywany był jako stajnia. W okresie radzieckim mieścił się tu siedziba garnizonowej straży pożarnej.

9. Lotnisko sportowe
W okresie niemieckim znajdowało się tu lotnisko wojskowe. Rosjanie wykorzystywali ten teren jako lądowisko dla helikopterów.

10. Osiedle bloków mieszkalnych typu "Leningrad"
Budynki wybudowano w latach osiemdziesiątych XX w. z wielkiej płyty pochodzącej z leningradzkiej fabryki domów.

11. Skwer między ulicami: Konopnickiej i Chopina
Dawny plac apelowy wykorzystywany niegdyś na zbiórki, apele i ćwiczenia musztry wojskowej.

12. Brama wjazdowa do Bornego Sulinowa od strony Szczecinka
Przy bramie znajdowało się kilka zabudowań (wartownia, biuro przepustek) rozebranych w 1995.

13. Dom Żołnierza
Budynek w okresie niemieckim pełnił dydaktyczną, Rosjanie urządzili w nim klub żołnierski, a przed frontem budynku ustawili na okazałym cokole pomnik Lenina.

14. Budynek kulturalno oświatowy przy Zespole Szkół im. Bohaterów Oflagu II D
Przed wojną była tu stołówka żołnierska, Rosjanie urządzili tu również niewielką izbę pamięci.

15. Hala sportowa
Hala sportowa wybudowana została w okresie radzieckim, natomiast skrzydła boczne budynku pochodzą z czasów niemieckich (pierwotnie były tu stajnie i warsztaty).

16. Kościół pw. Brata Alberta
Kościół mieści się w dawnej niemieckiej stołówce oraz dobudowanej przez Rosjan sali, pełniącej niegdyś funkcję kina.

17. Budynek aresztu wojskowego
Budynek pełnił funkcję aresztu zarówno w okresie niemieckim, jak i radzieckim. Przy budynku zachował się spacerniak.

18. Dom Oficera
Duży budynek o ciekawej architekturze położony nad jeziorem Pile. Wybudowany przez Niemców w latach 1935-36 pełnił funkcje reprezentacyjne. Było tu kasyno oficerskie, wykwintna restauracja oraz olbrzymia sala koncertowa mogąca pomieścić ok. 1.000 widzów. W okresie radzieckim mieścił się tu Garnizonowy Dom Oficera z salą taneczną, szkołą muzyczną, biblioteką, salą kinową, salą koncertową i restauracją. W dniu 1 lutego 2010 w Domu Oficera wybuchł pożar, który strawił m.in. salę koncertową i wiele innych pomieszczeń.

19. Pozostałości willi gen Heinza Guderiana
Reprezentacyjna willa dla najwyższych rangą gości odwiedzających poligon Borne-Sulinowo w czasach niemieckich. Rezydowali tu m.in. generałowie: Heinz Guderian, Johannes Blaskowitz. Po wojnie w willi znajdowały się mieszkania dla oficerów tutejszego radzieckiego garnizonu. W 1990 budynek spłonął i od tego czasu znajduje się w coraz większej ruinie.

20. Willa gen. Dubynina
Willa zbudowana została w latach trzydziestych XX w. dla niemieckiego komendanta garnizonu Borne-Sulinowo. Po wojnie spełniała funkcję hotelu dla wyższych oficerów radzieckich. Willa była okresową siedzibą gen Wiktora Dubynina – przedostatniego dowódcy stacjonującej w Polsce Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej.

21. Półwysep "Głowa Orła"
Półwysep o charakterystycznym kształcie przypominającym głowę orła, położony nad jeziorem Pile.

Źródło:Borne Sulinowo

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (0):

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Zobacz także:

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.