"Człowiek, który złamał "Enigmę", czyli pamięć o Jerzym Różyckim

Dodał(a): Paweł Jankowski
2012-01-09 17:38
Odsłon: 535
Komentarzy: 1

Tagi:

Od 1928 roku Niemcy korzystali z maszyny szyfrującej, która przez długi czas opierała się wysiłkom kryptologów. Jednym z tych, którzy pokonali kody i umożliwili odczytywanie niemieckich depesz był Jerzy Różycki.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Jerzy_Rozycki.jpg/448px-Jerzy_Rozycki.jpg / Fot. Nieznany, domena publiczna

Urodził się w 1906 roku w Olszanie k. Kijowa. Był znanym matematykiem i kryptologiem, kojarzony od zawsze z Uniwersytetem Poznańskim. Różycki pracował dla służb wojskowych (Biuro Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego). Wraz z Henrykiem Zygalskim i Marianem Rejewskim był uczestnikiem kursu, który przyniósł mu pracę w warszawskim Biurze Szyfrów. Właśnie ten zespół absolwentów matematyki złamał na przełomie 1932 i 1933 kod niemieckiej maszyny szyfrującej "Enigma".

Po wybuchu II wojny światowej Różycki próbował przedostać się do Wielkiej Brytanii jednakże wojenna zawierucha sprawiła, że znalazł się we Francji. Zajmował się tam nadal szyframi i kodami jakimi posługiwały się wojska hitlerowskie. Pracował w ośrodku "Bruno" w Gretz-Armainvillers oraz w "Cadix" w Uzes.

Podczas podróży powrotnej z zamorskiej filii ośrodka "Cadix" w Algerii, statek, na którego pokładzie pozostawał, uległ katastrofie. Jerzy Różycki zginął w pobliżu Balearów 9 stycznia 1942 roku. Prawdopodobnie statek uderzył w podwodną skałę lub zawadził o minę. Uważa się jednak, iż okoliczności nie zostały zupełnie wyjaśnione.

image: http://www.ilord.com/images/enigma-8-rotors-400px.jpg / Fot. Ze zbiorów U.S. National Cryptologic Museum, CC BY-NC-SA 3.0

Za najważniejszy wkład w pracach nad "Enigmą" uznaje się stworzoną przez Różyckiego "metodę zegara". Wydatnie pomógł, wskazując na prawidłowość występującą w użytkowaniu maszyny i przedstawił właściwą drogę postępowania. Wspominał o tym, w wydanym po swojej śmierci opracowaniu "Jak polscy matematycy rozszyfrowali Enigmę" (1980 rok), Marian Rejewski. Praca trójki matematyków [Rejewskiego, Zygalskiego i Różyckiego - przyp. red.] była w większej części niesłychanie trudna i żmudna.

Złamanie kodu "Enigmy" było jednym z czynników, które przesądzały o losach II wojny światowej na korzyść aliantów. Niemieccy sztabowcy nie wiedzieli, że uważana przez nich za niezawodną forma łączności została rozpracowana przez przeciwnika.

Zobacz też: SPYBOOKS - listę materiałów dotyczących Enigmy

http://commons.wikimedia.org/wiki/User:Radomil / Fot. Radomil, GNU 1.2 / Wikipedia

Pamięć o pracy i jej niepodważalnym znaczeniu uhonorowano pomnikiem w formie obelisku, który został wyeksponowany przed wejściem głównym do Zamku Cesarskiego w Poznaniu. Ten szczególny hołd znajduje też swoje upamiętnienie w corocznie obchodzonym Dniu Kryptologii - 25 stycznia.

Źródło: Marian Rejewski - "Jak polscy matematycy rozszyfrowali Enigmę"

Zobacz także: