Czy Nowe Brzesko ma szansę zostać miastem?

Dodał(a): Anna Czerwiec
2009-10-25 17:44
Odsłon: 5871
Komentarzy: 4

Tagi:

W 2010 roku przypada 140. rocznica odebrania Nowemu Brzesku praw miejskich. Obecnie władze gminy i mieszkańcy starają się o odzyskanie nadanych w 1279 roku praw miejskich. To idealna okazja, aby przywrócić na nowo prestiż miejscowości.

„Przeszłość organizuje się wciąż na nowo wraz z teraźniejszością” pisał Jean-Paul Sartre.

To właśnie dzięki mądrze przeprowadzonej polityce lokalnych władz udało się m.in. Bobowej (powiat gorlicki, woj. małopolskie) przywrócić prawa miejskie dokładnie 1 stycznia 2009 roku. Wystarczy jedynie poprzeć starania władz gminy oraz powstałego 20 lutego 2007 roku Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Nowobrzeskiej.

Starożytny nadwiślański szlak handlowy

Szlak ten biegł następująco: Brama Morawska - Kraków - Sandomierz - Zawichost - Lublin - Ruś, a szlak handlowy solny: Węgry - Biecz - Stary i Nowy Sącz - Bochnia - Skalbmierz i dalej na północ).

Lokacja Nowego Brzeska nastąpiła w XIII wieku. Położona nad rzeką osada Brzesko należała początkowo do biskupów krakowskich. Na terenach średniowiecznej wsi przebiegał starożytny, nadwiślański szlak handlowy. Taki rozbudowany, składający się z wielu dobrze prosperujących miejscowości szlak, pokazał, że Stare Brzesko nie jest przystosowane do przeładowywania i składania towarów. Było za ciasne, brakowało spichlerzy, karczm oraz noclegowni dla podróżnych, czy też kupców. Należy również zwrócić uwagę, że Stare Brzesko nie miało odpowiednich przywilejów, które zwiększyłyby niezależność osady.

Urząd Gminy w Nowym Brzesku / Fot. fot. Anna Czerwiec

1223 r. jeden z kolejnych opatów brzeskich Florian, nadał wieś Brzesko klasztorowi norbertanów w Hebdowie. To on postarał się o nadanie przywileju lokacyjnego i handlowego u księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego (1257 roku Akt lokacji Krakowa). 6 października 1279 roku opat Florian zezwala Gotfrydowi na lokowanie miasta. Powstaje Nowe Brzesko na prawie niemieckim i średzkim, a Gotfryd de Glesin zostaje pierwszym wójtem.

Nadawanie praw miejskich wiążą się z lokacjami przeprowadzanymi w XIII wieku, gdy możnowładca ściągał na swój teren zasadźcę, który odpowiadał za sprowadzenie ludzi. Aby zachęcić osadników do zmiany miejsca, władca przyznawał im nowe prawa. Pierwotnie kolonia uzyskiwała immunitet sądowy, zaś w miejsce immunitetów wprowadzano prawa miejskie.

Przyznawano je na wniosek pana i obejmowały między innymi: prawo targowe (pozwolenie na urządzanie targów), pozwolenie na uprawianie rzemiosła, prawo składu (przejeżdżający kupcy musieli wystawiać swoje towary na sprzedaż), prawo sądowe (spory rozstrzygał sąd) oraz związane bezpośrednio - prawo miecza (prawo do wydawania wyroków śmierci i określające rodzaje kar, a także powołanie instytucji kata), prawo do wznoszenia fortyfikacji - władca przekazywał miastu.