Czynniki kulturowe ludzi i małp. Co nas łączy, a co dzieli?

Dodał(a): Stanisław Cybruch
2012-01-08 18:49
Odsłon: 619
Komentarzy: 0

Tagi:

Z badań dotyczących życia orangutanów wynika, że zachowania kulturowe człowieka i małp człekokształtnych "mają te same ewolucyjne korzenie". Dziesięć lat temu, pojawiły się pierwsze doniesienia, że azjatyckie orangutany przekazują potomstwu nabytą indywidualnie praktyczną wiedzę. Był to przełom w dotychczasowych badaniach.

/ Fot. Kabir Bakie, CC BY-SA 2.5 / Wikipedia

Jeszcze niedawno wśród naukowców panowało przekonanie, że ludzie różnią się od zwierząt mową, inteligencją i umiejętnością wytwarzania oraz używania w praktycznych czynnościach narzędzi. Do tych ważnych trzech cech, które odróżniają nas np. od małp, doszła niedawno wiadomość o bliskich zachowaniach zwierząt i ludzi, kwalifikowanych jako kulturowe. Zaobserwowano je u małp i opisano na łamach naukowego periodyku, "Current Biology". Według PAP, szympans kocha bliźniego, a orangutan ma jeszcze coś więcej z kultury znanej u ludzi: potrafi zdobywać wiedzę, dzięki wzajemnym kontaktom.

Pierwszą, która dostrzegła i opisała umiejętność wytwarzania i używania narzędzi przez zwierzęta była światowej sławy brytyjska badaczka Jane Goodall. Ona bowiem w latach 60. XX wieku obaliła ówczesną tezę o wyróżnianiu nas od małp, wyłącznie mową i inteligencją, którą potrafimy doskonale wykorzystywać w praktyce. Ta słynna badaczka, dziś licząca 77 lat, która przez dłuższy czas prowadziła obserwacje życia i zachowania dzikich szympansów w Tanzanii, stwierdziła naocznie, że potrafią one używać i wytwarzać proste narzędzia.

Do tej informacji doszła niedawno inna, nie mniej istotna - określana mianem kultury u zwierząt. Naukowcy szwajcarskiego Uniwersytetu w Zurychu, w toku żmudnych badań odkryli, że dzikie orangutany potrafią zdobywać wiedzę, dzięki wzajemnym kontaktom - podaje Polska The Times. I co ciekawe i najważniejsze - zdobytą wiedzę przekazują kolejnym młodym pokoleniom. Według oceny szwajcarskich badaczy, zdobywanie i przechowywanie wiedzy oraz "przekazywanie jej potomności" to jeden z wyraźnych elementów tego, co określa się mianem kultury. To kolejny przełom w zdobytej wiedzy naukowej, o naszych przodkach, od których pochodzi człowiek.

Dzisiejsza technika badawcza potrafi doskonale łączyć zamierzenia i cele badań prowadzonych w określonym kierunku i na szerszej płaszczyźnie, niż tylko w prostej linii, możliwej do stwierdzenia naocznie. Zdaniem jednego z prowadzących badania Szwajcarów, odkrycia o kulturze orangutanów, pozwalają na wyciąganie daleko idących wniosków. Obserwacje i cały ciąg szeroko zakrojonych badań oraz ich wyniki, mogą świadczyć o tym, że zachowania kulturowe człowieka i małp człekokształtnych "mają te same ewolucyjne korzenie" [Dziennik Wschodni]. Dziesięć lat temu, pojawiły się pierwsze doniesienia, że azjatyckie orangutany przekazują potomstwu nabytą indywidualnie praktyczną wiedzę.

Zobacz także: