Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

10291 miejsce

Dokument wart życia. Terry Pratchett: wybierając śmierć

Jeden z najpopularniejszych pisarzy, sir Terry Pratchett, cierpiący na chorobę Alzhaimera, przyjrzał się bliżej kwestii wspomaganego samobójstwa. Powstał dokument na temat samostanowienia o własnym losie, śmierci i - paradoksalnie - życiu

 / Fot. Luigi Novi [CC-BY-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0) or CC-BY-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons / Fot. BBCHistoria ma swój początek w 2007 roku, kiedy Terry Pratchett zaczął mieć coraz poważniejsze trudności z samodzielnym tworzeniem. Liczba popełnianych literówek – a klawiatura maszyny do pisania (i później komputera) była jego towarzyszką niemal od dzieciństwa – wydawała mu się zbyt duża. Jednak diagnoza postawiona przez lekarza pierwszego kontaktu wykluczyła chorobę Alzhaimera. Wtedy autor winą za kłopoty z pamięcią i codzienne, mniej lub bardziej irytujące pomyłki, obarczał swój wiek. W końcu, jak mówił, nigdy wcześniej nie był pięćdziesięciodziewięciolatkiem i pewnie właśnie tak to teraz miało wyglądać.

Niestety, po powrocie z kolejnej promocyjnej podróżny i spotkaniach z czytelnikami, w trakcie których również dochodziło do kłopotliwych incydentów, pisanie stało się niemożliwe i musiało zmienić się w dyktowanie sekretarzowi, Robowi Wilkinsowi. Tym razem, Terry Pratchett skierowany do specjalisty, w grudniu dowiedział się, że cierpi na atypową formę choroby Alzheimera – PCA (posteriori cortical atrophy) zwaną także zespołem Bensona. O ile wbrew (literackiej) logice, życie Terry’ego Pratchetta nie legło w gruzach, to równocześnie musiało poddać się zdecydowanym przeobrażeniu. Zmiana nastąpiła również w przypadku podejścia pisarza do kwestii starości i śmierci.

Od tej pory Terry Pratchett zaczął publiczne zmagać się z chorobą, co przejawiało się nie tylko w ogłoszeniu informacji o jego dolegliwości czy prezentacji wiążących się z nią nieprzyjemnych skutków (powstał na ten temat dokument: Żyjąc z Alzheimerem – Living with Alzgheimer’s), ale i składaniu hojnych dotacji na rzecz prowadzonych badań oraz naciskach kierowanych w stronę rodzimych polityków. Jednocześnie, pisarz włączył się w dyskusję na temat legalizacji w Wielkiej Brytanii „wspomaganej śmierci” (assisted death); jak raczej, jego zdaniem, powinno mówić się o wspomaganym samobójstwie (assisted suicide). Konsekwencją tej aktywności jest powstały w 2011 roku dokument Terry Pratchett: wybierając śmierć (Choosing to Die).

Ciemna strona Słońca


Wyprodukowany przez BBC, niespełna godzinny telewizyjny film w reżyserii Charliego Russella, przedstawia rozmowy Terry’ego Pratchetta z kilkoma nieuleczalnie chorymi Brytyjczykami oraz wizytę w szwajcarskiej organizacji Dignitas, zajmującej się wspomaganiem śmierci osób terminalnie chorych, świadomie i samodzielnie decydujących się na zakończenie swojego życia.

Widzowie razem z pisarzem mają możliwość wysłuchania historii cierpiących na stwardnienie zanikowe boczne przedsiębiorcy Peter Smedley i byłego taksówkarz Mick Gordelier oraz chorującego na stwardnienie rozsiane Andrew Colgan. Pratchett odwiedza także wdowę po belgijskim pisarzu Hugo Clausie, który z powodu Alzheimera zdecydował się na samobójstwo w 2008 roku. Z kolei szwajcarskimi przewodnikami są założyciel i prezes Dignitas Ludwig A. Minelli – prawnik, członek Szwajcarskiego Towarzystwa Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (Swiss Society for the European Convention on Human Rights) – oraz lekarka wykonująca badania klientów zgłaszających się do Dignitas.

O ile Mick Gordelier, mimo choroby, zdecydował się na życie w hospicjum, gdzie funkcjonuje przy wsparciu specjalistycznego wózka inwalidzkiego oraz pomocy personelu medycznego, o tyle Andrew Colgan i Peter Smedley podjęli decyzję o samodzielnym przerwaniu swojej egzystencji, korzystając z usług Dignitas. Ta sprawie zarządzana organizacja stara się zadbać o komfort swoich specyficznych odbiorców, zapewniając im możliwość spokojnego odejścia. Ze względów na obowiązujące normy prawne miejsce, gdzie świadczone są usługi Dignitas – niewielki domek otoczony ogrodem – znajduje się w dzielnicy przemysłowej.

Jakkolwiek, centralną postacią dokumentu jest Terry Pratchett, chcący poznać motywy i zachowania ludzi w obliczu terminalnych chorób, to jednak ostatecznie, co zaskakujące na równi dla widzów i samych autorów filmu, głównym bohaterem okazuje się Peter Smedley, któremu pisarz wraz z ekipą telewizyjną towarzyszy nie tylko w podróży do Szwajcarii, ale także w momencie aktu wspomaganej śmierci.

Warstwy wszechświata


Terry Pratchett, mający wyraźnie narastające problemy w odszukaniu właściwych słów i poruszający się w coraz bardziej niemrawy sposób, jest niewątpliwie intrygującym narratorem opowieści toczącej się na granicy życia i śmierci. Pisarz prowadzi nas po ścieżce wiodącej skrótem ku wieczności, którą najprawdopodobniej sam w nieodległej przyszłości zdecyduje się podążyć. Nie mniej jednak, mimo wiedzy, jaką posiada, doświadczenia zdobyte podczas podróży okazują się zaskakujące również dla niego.

Pierwszą konsternację wywołuje determinacja czterdziestodwuletniego Andrew Colgan do odebrania sobie życia – przed zgłoszeniem się do Dignitas miał już za sobą dwie próby samobójcze. Choroba w gruncie rzeczy młodego człowieka, pozbawiająca go szans na normalne funkcjonowanie, pozostaje dla Pratchetta niezrozumiałym i bezdusznym wyrokiem losu.

Drugim wstrząsem jest śmierć spotkanych postaci.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (1):

Sortuj komentarze:

Świetny pisarz link

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.