Wiadomości24 > Cywilizacja > Społeczeństwo > Duch sztuki

Ocena: 35pkt

Oceń:

Duch sztuki

Dodał(a): Mieczysław Cenin
2010-06-22 21:35
Odsłon: 12573
Komentarzy: 24

Tagi:

Sztuka, podobnie jak nauka, stwarza nowy świat: czerpiąc z życia, sprawia, że ludzie zaczynają coś widzieć poza nimi samymi, i że stają w obliczu zupełnie nowej rzeczywistości. Tylko za jej pomocą potrafimy wyrazić absolutnie wszystko.

Leonardo da Vinci: Dama z łasiczką / Fot. wikipedia commons-public domain

Taka jest głębia zrozumienia genezy i istoty wszelkiej sztuki. Trudno wyobrazić sobie doskonalsze rozwiązanie zadania pozawerbalnego ukazania ludziom pełni świata człowieczego, w którym żyją i który w mozolnym trudzie tworzą. Masowi odbiorcy sztuki, będąc rzeczywistymi panami takiego świata mogą zupełnie tego nie dostrzegać niezależnie od tego czy są bierni czy aktywni. To przypomina sytuację z eksperymentu myślowego: ryba nie dowie, się, że żyje w środowisku wodnym, póki nie zostanie z niego wyciągnięta. Dzieło sztuki stanowi więc jedyną drogę do zobaczenia tego, co dla świadomych i racjonalnych władz człowieka pozostaje niezbadane. Pragnie, by wszystkie obszary istnienia i aktywności człowieka w rzeczywistości były reprezentowane w jej umysłowym modelu oraz w systemie projektowania i programowania tychże. Sztuka posiada niespotykaną nigdzie indziej moc: potrafi rozwijać zdolności kreacyjne, przynajmniej je demonstrować i pobudzać.

Artyści

Są motywowani wewnętrznym przymusem tworzenia i potrzebą wyrażania uczuć doznawanych w związku z tą wewnętrzną motywacją. Najczęściej nie są swej misji świadomi, zresztą nie muszą znać znaczenia swych dzieł, ich szczególną rolę wyznacza sam system kultury. Nie są to więc dar i powołanie metafizyczne, lecz duchowe w sensie, jakim go przedstawię w kolejnym artykule. Brak pełnej świadomości pełnionej roli powoduje, że są oni autentyczni w tym co robią oraz są mało podatni na presje i manipulacje z zewnątrz.

Sztuka

Narodziła się jednocześnie z cywilizacją ludzką. Można przypuszczać, że na początku pełniła przede wszystkim funkcję związaną z obrzędami magicznymi u ludów pierwotnych. Sam termin "sztuka" pochodzi od niemieckiego słowa Meisterstuck oznaczającego pracę wykonywaną przez ucznia warsztatu cechowego przy jego wyzwoleniu się na mistrza . W innych językach europejskich, szczególnie romańskich, słowo "sztuka" pochodzi od łacińskiego ars. Wyraz sztuka (łac. ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu oznaczały tyle co umiejętność, znajomość ściśle określonych reguł i postępowanie zgodnie z nimi, czyli rzemiosło. I w istocie, w poczet sztuk zaliczano oprócz malarstwa i rzeźby wiele rzemiosł, jak garncarstwo czy krawiectwo, ale także np.retorykę. Robienie czegoś bez reguł było przeciwieństwem sztuki, np. Grecy sądzili, że poezja powstaje pod natchnieniem muz, i nie włączali jej w poczet sztuk. Natomiast poeta był wieszczem, nie artystą.

To co łączy sztuki z rzemiosłem i częścią nauk było dla myślicieli starożytności i średniowiecza daleko bardziej widoczne niż to, co je odróżnia, nie powstał więc podział na sztuki rzemieślnicze i artystyczne, dzielono natomiast je ze względu na to, czy angażują umysł, czy też wymagają także wysiłku fizycznego. Te pierwsze nazywano sztukami wyzwolonymi (artes liberales) a ostatnie pospolitymi (artes vulgares), w średniowieczu zaś pospolite przemianowano na mechaniczne.

Sztuki wyzwolone były uważane za znacznie wyższe niż mechaniczne. Do siedmiu sztuk wyzwolonych zaliczano: gramatykę, retorykę,logikę , arytmetykę, geometrię, astronomię i muzykę. Wśród sztuk mechanicznych umieszczano rzeźbę, malarstwo i architekturę. W Odrodzeniu rośnie pozycja społeczna artystów, zaczęli oni dążyć do podniesienia statusu swej profesji i oddzielenia się od rzemiosła, toteż aspirują oni do miana uczonych, podnosząc np. rzeźbę, architekturę i malarstwo do rangi nauki, tym bardziej, że współgrało to z ich dążeniami, by obliczyć swe dzieła z matematyczną dokładnością. Dopiero później pojawił się sprzeciw wobec tej ścisłej koncepcji, sztuka oddzieliła się także od nauki. Dziś nazywamy je sztukami pięknymi (beaux-arts), zaliczając do nich malarstwo, rzeźbę, architekturę, muzykę, wymowę, poezję, taniec i teatr.

1
2
3
...
4
następna »

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Mieczysław Cenin

Artykuły (20) Galerie (0) Średnia ocen (4.45)

Miejscowość: Wrocław | Kraj: Polska

O mnie: Emerytowany naukowiec. Kredo: Kultura to najwyższa ludzka wartość, a tworzenie cudownych dzieł ludzkich to najgłębszy sens istnienia. Kultura i dzieła ludzkie, to jedyna możliwość znalezienia się w przestrzeni nieśmiertelności... więcej

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Największa liczba odsłon (501)

Dodaj do

Komentarze: 24

Sortuj komentarze:

Ira Kasprzak 01.06.2010 00:55

Ocena:

j/w także

Komentarz został ukrytyrozwiń

Piotr Żyła 28.03.2010 12:12

Ocena:

Sztuka o sztuce. Z powyższego tekstu niezbicie wynika, że żaden artykuł ani analiza naukowa nie jest w stanie oddać ducha sztuki. Jeśli uznamy tą publikację za traktat filozoficzny o czymś, czego nie da się opisać słowami (sztuka nie zna granic - nieskończoność), to materiał zaliczę do dziedziny: sztuka...
5* za piękny umysł.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Henryk Kokot 28.03.2010 11:07

Ocena:

Nie byłem w stanie obejrzeć wszystkiego... - Moim zdaniem z dziełem estetycznym powyższe nie ma nic wspólnego, nawet sztuką współczesną tego bym nie nazwał - to patologia, wypaczenie sztuki, która tutaj ma chyba jedynie na celu wstrząśnięcie obserwatorem - podobny efekt można uzyskać podłączając go do sieci elektrycznej.

Komentarz został ukrytyrozwiń

S. Korn. 28.03.2010 01:56

Ocena:

"przepraszam", ale link zamieszczam ... przepraszam , ale nie obejrzałam...

Jeśli to się mieści w sztuce współczesnej, to znaczy, że reguły tej sztuki są patologiczne - to o czym myślałam. A zatem można stworzyć odbiegające od tych reguł dzieło estetyczne.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Autor usunął profil 28.03.2010 00:42

Ocena:

http://www.ubu.com/film/vienna_actionists.html
Przepraszam wszystkich za umieszczenie tego linku. Jednak to się mieści we współczesnej sztuce. Czy jest to estetyczne to już zależy od odbiorcy i jakie reguły przyjmie.

Komentarz został ukrytyrozwiń

S. Korn. 27.03.2010 23:54

Ocena:

"jednak dewiacja nie mieści się w pojęciu estetyki "

zaryzykuję twierdzenie, to zależy jakie reguły są przyjęte ... :)

Powracam jednak do mojego pytania :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Autor usunął profil 27.03.2010 23:39

Ocena:

Uważam, że brzydota może być piękna, jednak dewiacja nie mieści się w pojęciu estetyki.

Komentarz został ukrytyrozwiń

S. Korn. 27.03.2010 23:22

Ocena:

"Sztuka dzisiejsza odpowiada już takiej definicji, piękno w procesie estetyzacji rzeczywistości wyszło poza sztukę, a dla niej samej nie jest już nie tylko wartością wyróżniającą, ale nawet nie jest niezbędne.

W ciągu swej długiej historii pojęcie "sztuka" z bardzo szerokiego, o precyzyjnie wytyczonych granicach znacznie zawęziło swój obszar, ale też jego granice wyraźnie się zatarły. W społeczeństwach współczesnych, w dużej części zawłaszczona przez przemysł rozrywkowy, sztuka stała się też w pewnej mierze kolejną gałęzią przemysłu jako sztuka popularna. Dlatego w ostatnim okresie zalicza się sztukę do pojęć otwartych.

W jej postmodernistycznym oglądzie po odrzuceniu wszelkiego porządku i rozróżnień nastąpiła utrata głębszego zakorzenienia sztuki w jakiejkolwiek meta-narracji. Uważam, że taka sytuacja jest korzystna dla zamierzonego rozpowszechniania na komercyjnym rynku patologicznych norm kulturowych. "

Czy ja czegoś nie rozumiem, bo wydaje mi się, że autor definiując pojęcie sztuki zawarł i tę gorzką prawdę, że piękno nie jest wyróżnikiem współczesnej sztuki i dał temu wyraz w cytowanym fragmencie. Tym niemniej w moim odczuciu brzydota wypełniona czytelnym przesłaniem, trafiająca do duszy i serca odbiorcy może stanowić dzieło wybitne. Nie przypadkowo mówi się o pięknej brzydocie. Zapytam więc czy piękno może być brzydkie ?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Autor usunął profil 27.03.2010 23:09

Ocena:

Jednak patrząc na epoki można zaobserwować fale i powroty. Na pewno nadejdzie ponownie Królestwo Piękna. Przecież otrzymaliśmy w posagu wspaniałe i piękne myśli napisane przez wielkich takich jak Leonardo da Vinci, Michał Anioł, Oscar Wilde, Éric-Emmanuel Schmitt...

Komentarz został ukrytyrozwiń

Mieczysław Cenin 27.03.2010 22:40

Ocena:

Pani Ilono, niestety to smutna prawda. Sądzę, że jest ona konsekwencją powstania i rozwoju tzw patologii normalności, rozpowszechniania chorych norm kulturowych. Zjawisko to opisuje już E. Fromm w książce pt Zdrowe społeczeństwo, ja aktualizuję je i rozwijam w Patologii normalności w prawia.org. Jeśli tak, to brzydotę ponowoczesnej sztuki trzeba uznać za sygnał alarmowy i wyraz niemocy wobec jej źródeł. Nie można jednak ludzi sztuki winić. W świetle tego co wcześniej napisałem artyści są tu tylko posłańcami złych wieści. Oni tego nie rozumieją i nie muszą rozumieć. Odczuwają całym swoim jestestwem, że coś jest w tym świecie nie tak. To nam musi wystarczyć. Niestety politycy i wolna amerykanka w globalnym biznesie ( czytaj: zawłaszczaniu świata i nieograniczonej niczym pazerności) udają , że wszystko jest OK. W koncepcji prawii dość szczegółowo wyjaśniam skąd to się bierze , ale także co trzeba zrobić , aby od tych dewiacji się uwolnić, abyśmy mogli przeżyć jako ludzie, człowieczy gatunek. Ale komu chce się to wszystko czytać: tekst jest obszerny, interdyscyplinarny i momentami dość trudny. Ponieważ tutaj spotkałem się z żywym, autentycznym zainteresowanie postaram się w kolejnych odsłonach na tym forum ukazać główne myśli tej koncepcji. Załączam pozdrowienia z podziękowaniem za trafne i ważkie spostrzeżenia. :)

Komentarz został ukrytyrozwiń