Dziennikarstwo i jego funkcje

W przepisach ogólnych prawa prasowego (art. 2 i 4) mówi się, że organy państwowe, a także np. przedsiębiorcy stwarzają prasie (a nie dziennikarzom!) warunki niezbędne do wykonywania jej funkcji, a więc udzielają prasie informacji o swej działalności. Dopiero w artykule 11 pojawia się dyspozycja, że dziennikarza jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4. I to są moim zdaniem jedyne podstawy prawne, które uprzywilejowują dziennikarzy.

Byłbym ostrożny z twierdzeniem, że dziennikarze uzurpują sobie szersze prawa posługując się legitymacjami prasowymi. Dostęp do informacji publicznej gwarantuje każdemu Konstytucja (art. 61) i obowiązująca od 2002 r. ustawa o dostępie do informacji publicznej, na którą czasem warto się powoływać zbierając materiały. Nikt w tych ustawach nie wyróżnia jakoś specjalnie dziennikarzy, więc bez przesady. A przy okazji proszę mi wierzyć, że znajomość prawa działa dużo lepiej niż jakiś papier. I jeszcze jedno - zauważyłem, że wielu, zwłaszcza młodych dziennikarzy legitymacje traktuje niemal jak jakiś fetysz, uważając , że mogą one być kluczem do kolejnego stopnia wtajemniczenia. Wymienię instytucje, gdzie są one naprawdę niezbędne: Sejm, administracja centralna, wymiar sprawiedliwości i policja. Tylko tyle i aż tyle.

Współtworząc "Dziennikarstwo" (drugim autorem jest Stephan Russ-Mohl, szwajcarski medioznawca i dziennikarz) liczyłem na wywołanie dyskusji o kondycji ludzi uprawiających ten zawód i o kondycji miejsc, gdzie się go uprawia, czyli mediów. Sądząc po głosach na forum moje oczekiwania były słuszne.
Podtrzymuję twierdzenie, że polskie dziennikarstwo jest dziś w najlepszym momencie swojego rozwoju, a odległe miejsce Polski na mapie wolności prasy tylko wzmacnia moje przekonanie. Czasem jesteśmy lepsi od miejsc, w których tworzymy, a czasem jest wręcz przeciwnie.
Fragment o funkcjach dziennikarstwa jest równie dobry do wywołania dyskusji jak kilka innych z tej książki. Proszę zauważyć, że w moim tekście wśród zadań dziennikarzy nie wymieniam "służby społeczeństwu i państwu", jak czyni to chociażby ustawodawca w artykule 10 prawa prasowego, prawa z 1984 roku! Ilu dziennikarzy gotowych jest zaakceptować taki zapis? A on obowiązuje.

Ten cytat, który przytaczasz, Marku, jest równie dyskusyjny. Równie dobrze można by napisać: zmiana pokoleniowa doprowadziła do zmian jakościowych. Dawniej dziennikarze pracowali ciężko, rzetelnie i odpowiedzialnie nad swoimi tekstami i programami, w tej chwili zauważa się tendencje do skracania, upraszczania, a poczucie odpowiedzialności za słowo staje się prawdziwą rzadkością.

Zresztą do takiego osądu upoważnia ta "żelazna konsekwencja" Autora, kiedy pisze:
"W tym kontekście funkcja kształcąca mediów schodzi na drugi plan. Jakkolwiek edukacja leży przede wszystkim w gestii instytucji takich jak szkoły i uniwersytety, to media pełnią w stosunku do nich funkcję pomocniczą i uzupełniającą. One również kształcą (choć często powierzchownie), i niestety ta ich funkcja wydaje się stopniowo odchodzić w zapomnienie."

Niestety, zaprezentowane fragmenty to zlepek banałów lub poglądów Autora, nie mający wiele wspólnego z wnikliwą analizą sytuacji mediów w Polsce. Autor w kolejnych akapitach w mniej lub bardziej jaskrawy sposób zaprzecza własnym słowom. Mam wrażenie, że to podręcznik pisany z myślą o sesji egzaminacyjnej na dziennikarstwie i, niestety, niewiele więcej.

Adamie - a ja nie rozumiem zależności jaką zauważasz między spadkiem Polski w prezentowanym rankingu, a stwierdzeniem, że polskie dziennikarstwo jest dziś w najlepszym momencie swojego rozwoju. Jak dla mnie jedno nie wyklucza drugiego.

Pierwsza sprawa wg mnie tyczy się wpływu polityki na media, a druga odnosi się do kwestii warsztatu i samego dziennikarstwa "od wewnątrz". Że zacytuje dwa następne zdania, których juz nie wkleiłeś (odnośnie tego rozwoju): "Zmiana pokoleniowa doprowadziła do zmian jakościowych. Dziennikarze nigdy nie pracowali tak ciężko, rzetelnie i odpowiedzialnie nad swoimi tekstami i programami, jak w tej chwili."

No tak. Do tego, żeby odnieść się do krytyki lub pytań zawsze jakoś brak czasu...
Pawle, nie ściemniaj jak do stażystów. Przyznaj, że p. Marek Chyliński nie jest zainteresowany naszą "dyskusją" i się odczepimy :)

Nie wrzuta, ale i czasu chwilowo brak...

Obawiam się, Maćku, że pod tym tekstem nikt Ci nie odpowie...
Bo on wygląda na tzw. wrzutę :))

Wszystko bardzo pięknie, ale do tej beczki miodu trzeba dodac łyżkę dziekciu. Jak ten materiał ma się do takiego medium jakim jest portal internetowy w szczególności wiadomosci 24, które z założenia są stroną informacyjną. Poza wartością merytoryczną niewątpliwą oczywiście w wypadku książki, artykuł oparty na jej treści zamieszczony w portalu informacyjnym jest po prostu za długi. To nie " duży format". Pozostaje miec nadzieję , że wydawca chciał w ten sposób wypromowac pozycję na tej stronie. Osobiście położyłbym większy nacisk w tego typu wydawnictwach na " pakt faktograficzny", który powinien cechowac rzetelne dziennikarstwo , a niestety został zapomniany czy celowo pomijany w szczególności przez tzw. niskie dziennikarstwo.

Ciekawy jestem, czy przewidziana jest w ogóle opcja udziału w dyskusji Autora?