Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

3802 miejsce

Errata do twórczości Tadeusza Borowskiego

  • Autor usunął profil

  • Data dodania: 2008-02-29 16:26

28. piętro biurowca przy ulicy Chłodnej. Bez przepustki wejścia nie ma. Kamery wyłapują każde podejrzanie zachowanie gościa odwiedzającego wieżowiec. Przypomina mi to obóz koncentracyjny - doskonale kontrolowaną przestrzeń.

Zdjęcie z albumu rodzinnego ofiarowanego przez córkę Małgorzatę do Muzeum Literatury w Warszawie. / Fot. Maria BorowskaW takiej atmosferze przysłuchujemy się jednemu z wielu wykładów na temat przedstawienia holocaustu w XX wieku. Mamy szczęście trafić na wyjątkowego prezentera literatury, doktora Jacka Leociaka. Zaskakujące, że dzieli się on ze słuchaczami swoją niewiedzą, wątpliwościami i przypuszczeniami na temat bohatera wieczoru. Jest nim największa tajemnica powojennej literatury polskiej - Tadeusz Borowski. Akurat powstaje o nim film, więc przy okazji wykład rejestruje ekipa telewizyjnego cyklu: "Errata do biografii".

Doktor Jacek Leociak z Instytutu Badań Literackich współpracuje w tym wypadku z Instytutem Pamięci Narodowej. Z inicjatywy naukowców tej placówki ludzie mają szanse dowiedzieć się o kulisach spraw pozornie znanych, a jednak... Nikt do tej pory nie stwierdził ostatecznie, jaki był powód śmierci Tadeusza Borowskiego. Niewielu przystępujących do matury uczniów zna ciemną stronę biografii autora "Pożegnania z Marią" czy jednego z trzech autorów opowiadań: "Byliśmy w Oświęcimiu". Kiedy pytam o działalność wywiadowczą Tadeusza Borowskiego jego żyjący przyjaciele, biografowie, interpretatorzy mają wielki kłopot z rozdzieleniem faktów i krążących w literackim światku legend. Doktor Jacek Leociak cytuje fragmenty opowiadań Tadeusza Borowskiego. / Fot. Zbigniew Kowalewski

Doktor Jacek Leociak przypomina bezwzględny atak na Borowskiego w czasie szczecińskiego zjazdu ludzi sztuki zgłaszających akces do nowej doktryny socrealizmu. Wielu znanych polskich pisarzy otarło się o stalinizm. On jeden wycofał się jednak w sposób zasadniczy, nieodwołalny i bezkompromisowy. Po prostu odkręcił gaz. Przeglądam ocaloną korespondencję pisarza, złożoną przez córkę Małgorzatę Borowską, w warszawskim Muzeum Literatury. Ileż tam błyskotliwych szlagwortów, serdeczności i towarzyskiego oddania...

Tadeusz Drewnowski mówi, że był to przysłowiowy "Brat Łata". Zwraca uwagę, że od wyjazdu pisarza do Niemiec towarzyszy mu UB i nie odstępuje go aż do śmierci.

werk planu zdjęciowego filmu o Tadeuszu Borowskim. / Fot. Zbigniew KowalewskiZaniedbana mogiła w głównej alei Cmentarza Komunalnego na Powązkach świadczy o stopniowym zapominaniu o tej postaci. Filologiczne opracowanie dzieł Borowskiego rozeszło się zaledwie w kilkuset egzemplarzach. A przecież lektura zupełnie współczesnym czytelnikom nieznanych tekstów pisarza i poety zdumiewa ogromem i poziomem. Wielotomowe wydanie wierszy i prozy zawiera dorobek zaledwie 29-letniego autora. To dzisiaj oczywiste, że normalne życie po gehennie obozowej było dla Tadeusza Borowskiego niemożliwe. Zawierzył ideologii, stał się jej wiernym trybunem dla ludu, który w końcu zaczął się go bać. Opuszczony przez towarzyszy partyjnych został sam na placu boju. Nie miał już sił i wiary, by pisać zamówioną biografię równie tragicznej postaci Feliksa Dzierżyńskiego.

Może powstający film przypomni o dramatycznym losie autora opowiadań oświęcimskich, które znajdują się we wszystkich antologiach literatury obozowej na świecie. Co prawda Andrzej Wajda nakręcił "Krajobraz po bitwie" według opowiadania "Bitwa pod Grunwaldem". Jest tam jednak nieprawdziwa scena radosnego powrotu do kraju Daniela Olbrychskiego wcielającego się w rolę pisarza. Jak mało oczywista i piekielnie trudna była ta decyzja świadczy fragment jednego z ostatnich wierszy: " Ani wiersz, ani proza, tylko kawał powroza..." Sala wykładowa w czasie zdjęć do kolejnego odcinka "Erraty do biografii". / Fot. Zbigniew Kowalewski

Namówił nawet ukochaną Marię do powrotu ze Szwecji do Polski, ale nieraz próbował się zabić i proponował jej wspólne samobójstwo. Zrobił to tuż po narodzinach jedynego dziecka. Los Borowskiego jest niczym memento wskazujące na śmiertelne niebezpieczeństwo romansu sztuki i polityki. To ostrzeżenie jest wciąż aktualne dla młodych ludzi wkraczających w labirynt korytarzy nowoczesnych biurowców, gdzie wielu robi karierę i równie wielu skacze w dół kładąc kres swoim cierpieniom. Oświęcimskie analizy Borowskiego mają dziś zastosowanie zarówno do świata antyku, jak też do współczesnej cywilizacji europejskiej . Na koniec cytat i wyznanie autora:

Nauczyciele, a także przystępujący do matury uczniowie. / Fot. Zbigniew Kowalewski"Pamiętasz jak lubiłem Platona. Dziś wiem, że kłamał. Bo w rzeczach ziemskich nie odbija się ideał, ale leży ciężka, krwawa praca człowieka. To myśmy budowali piramidy, rwali marmur na świątynie i kamienie na drogi imperialne[ ...] Myśmy byli brudni naprawdę [...] Cóż wie starożytność o nas?"

Cóż my dziś wiemy o Borowskim?

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (4):

Sortuj komentarze:

  • Autor usunął profil
  • 08.06.2008 10:16

http://www.dailymotion.com/video/x5pd40_forszpan_shortfilms
to link do minutowego forszpanu odcinka cyklu "Errata do biografii" Tadeusza Borowskiego
emisja we wtorek 10 czerwca o 23.10 w TV Polonia

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 30.05.2008 10:15

Na antenie TV Polonia emisja filmu o Borowskim ma szanse przykuć uwagę większej ilości widzów. Co prawda 10 czerwca jest to okres Mistrzostw Europy w piłce nożnej, to jednak po jedenastej wieczorem można odpocząć od meczu przez pół godziny słuchając całkiem ciekawej opowieści o człowieku. Zawsze uważałem kanał POLONIA za oazę rozsądku w rozpasanej instytucji, która produkując tak wiele nie ma czasu zastanowić się nad rozważnym sposobem dystrybucji filmów budujących program telewizji publicznej. Tak więc przypominam czas i porę 10 czerwca o 23.10. Zapraszam mimo, że nie jest to lekkostrawna rzecz, jak wszystko, co jest związane z wojną, stalinizmem i egzystencją w PRL.

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 18.05.2008 12:31

Emisja filmu, jak przystało na TVPubliczną zaplanowana została na kwadrans po pierwszej w nocy z najbliższego poniedziałku na wtorek. Cóż, zeźlony Prezes dał odpowiednie rzeczy słowo i zaczyna je wprowadzać w czyn. Szkoda, że naszym kosztem...

Komentarz został ukrytyrozwiń

To trudne dość, ale za zmobilizowanie mnie do zainteresowania się bliżej Tadeuszem Borowskim - plus dla Autora.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.