Wiadomości24 > Cywilizacja > Nauka > Falująca ziemia, czyli o trzęsieniu ziemi słów kilka

Pozycja materiału w rankingach:

#1899 wg odsłon (dzienny)

1899 miejsce

Dział: Nauka

Ocena: 10pkt

Oceń:

Falująca ziemia, czyli o trzęsieniu ziemi słów kilka

Dodał(a): Piotr T. Bogdanowicz
2009-04-20 19:28
Odsłon: 17778
Komentarzy: 3

Tagi:

Czy istnieje żywioł, którego siła potrafi sprawić, że twarda skorupa ziemska, po której na co dzień stąpamy, zachowywać się będzie niczym woda? Odpowiedź brzmi: tak. Tym żywiołem jest trzęsienie ziemi.

Rozmieszczenie i kirunki poruszania się płyt tektonicznych na ziemi / Fot. Wikipedia.pl / public domain

Kontynuujemy nasz cykl artykułów "Tajemnice żywiołów ziemi". Tematem poprzednich dwóch tekstów były huragany i tsunami. Teraz Wiadomości24.pl postarają się w prosty i krótki sposób wyjaśnić, czym są i jak powstają jedne z najgroźniejszych kataklizmów naturalnych nękających człowieka - trzęsienia ziemi.

Trochę z geografii...

Jeżeli zdaje nam się, że to po czym na co dzień chodzimy, jest czymś stabilnym i nieporuszalnym, to jesteśmy w błędzie. Pod cienką skorupą ziemską kryje się tzw. płaszcz ziemski - płynny materiał skalny, który znajduje się w ciągłym, bardzo powolnym ruchu.

Likalizacja wiekszości trzęsień ziemi pokrywa się z granicami płyt tektoniczncyh / Fot. Wikipedia.pl / public domain

Na tym właśnie płaszczu leżą, a właściwie pływają po nim, ogromne płyty tektoniczne, których częścią są kontynenty. Płyty te poruszając się (również w niezwykle powolnym tempie) trą o siebie, zachodzą na siebie od spodu, od góry lub oddalają się. Tu kryje się tajemnica ponad 90 proc. wszystkich trzęsień ziemi. Występują one bowiem w pobliżu granic (uskoków) pomiędzy tymi płytami.

Uskok San Andreas / Fot. Wikipedia.pl / public domain

Jak powstaje trzęsienie ziemi?

Najprościej mówiąc, wszystkiemu winna jest siła tarcia. Podobnie ,jak powierzchnia płyt tektonicznych jest niezwykle twarda i nierówna, tak też jest z ich krawędziami. Płyty ocierając się o siebie powodują powstawanie ogromnych sił, które w postaci naprężeń gromadzą się w skałach. Kiedy takie naprężenia w uskoku przekroczą pewien punkt krytyczny i przewyższą siłę tarcia, która powstrzymuje płyty przed poruszaniem się, dochodzi do nagłego i gwałtownego uwolnienia sił nagromadzonych w skałach. Skorupa ziemska zaczyna drżeć i falować. My odczuwamy to jako trzęsienie ziemi.

Czy trzęsienia ziemi da się przewidzieć?

Płyty tektoniczne mogą się przemieszczać względem siebie na różny sposób / Fot. Wikipedysta Bamse na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported

Niestety, w tej kwestii nauka ciągle nie wyrosła z pieluszek. Możemy co najwyżej przypuszczać i określać prawdopodobieństwo wystąpienia trzęsienia ziemi w danym miejscu, na przykład poprzez mierzenie naprężeń w uskoku. Czasem sygnały ostrzegawcze (nie zawsze są one prawdziwe) daje sama Matka Natura w postaci przerażonych i bardzo dziwnie zachowujących się zwierząt. Jednak nie ma co rozpaczać. Zdawać by się mogło bowiem, że uwolnieniu tak ogromnych pokładów energii muszą towarzyszyć jakieś sygnały ostrzegawcze. Jeżeli tak rzeczywiście jest, w co naukowcy całego świata nie wątpią, to sygnałów tych można nauczyć się wyłapywać i odczytywać. Wiele jednak zależy od osób, które w naszych krajach rozporządzają pieniędzmi.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Piotr T. Bogdanowicz

Artykuły (115) Galerie (5) Średnia ocen (4.78)

Wiek: 23 | Miejscowość: Warszawa | Kraj: Polska

O mnie: Nazywają mnie tu PogodynkaW24 lub Wicherek :)

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Największa liczba odsłon (99)
Najwyżej oceniane (358)

Dodaj do

Komentarze: 3

Sortuj komentarze:

nie podane 30.03.2011 20:50

Ocena:

bardzo fajny artykuł

Komentarz został ukrytyrozwiń

Autor usunął profil 11.05.2009 09:13

Ocena:

232

Wielki plus dla autora

Tak, to groźne zjawiska. Czytając ten ciekawy artykuł, przypomniałem sobie stary film "Trzesięnie ziemi" z 1974 roku z Charltonem Hestonem, Avą Gardner, Genevieve Bujold, Lornem Greenem (grał w Bonanzie). To jest tylko film, bo naprawdę wolę tego nie doświadczać. W Chinach w 1976 roku podczas trzesięnia ok. 800 tys. ludzi straciło życie. Może się mylę, jeśli chodzi o statystyki liczbowe. Źródła różnie podają.

Komentarz został ukrytyrozwiń