Fizyka muzyki, czyli sekrety liczącej duszy

Dodał(a): Tadeusz Starzyk
2011-02-22 12:50
Odsłon: 2697
Komentarzy: 3

Tagi:

Taki tytuł miał wykład profesora Piotra Zielińskiego, wygłoszony 21 lutego w Kawiarni Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie.

Posiłkując się środkami multimedialnymi, a także grając na fortepianie, profesor barwnie i z humorem opowiadał o liczeniu w muzyce. Punktem wyjścia wykładu był cytat z Leibniza:
"Muzyka to przyjemność, jakiej dusza ludzka doświadcza przez liczenie, nie zdając sobie z tego sprawy, ze ma do czynienia z liczeniem."

Natura lubi małe liczby. To pierwsze prawo naturalne sformułował Pitagoras, badając na monochordzie zależność między długością struny a wysokością dźwięku. Wykazał, że stosunkom drgającym częściom strun 1:2, 2:3 i 3:4 odpowiadają interwały: oktawa (odległość dwóch kolejnych dźwięków na klawiaturze), kwinta (tymi interwałami stroi się kolejne struny skrzypiec) i kwarta (dwa pierwsze dźwięki piosenki "Szła dzieweczka" są tak oddalone). Trzy wymienione interwały miały istotne znaczenie w melodyce i wielogłosowości muzyki średniowiecznej, dźwięki oddalone o kwartę i kwintę stanowią podstawę najważniejszych funkcji w harmonii klasycznej.

Boecjusz żyjący na przełomie V i VI wieku naszej ery, autor dzieła "Wprowadzenie do muzyki", przeniósł do muzyki średniowiecznej skale systemu modalnego. Jedna z nich to śpiewana w szkołach powszechnych gama: do re mi fa sol la si do, która wraz ze skalą: la si do re mi fa sol la zdominowały muzykę europejską. Są to skale dur i moll. Z innych skal modalnych możemy usłyszeć w naszej góralskiej muzyce lidyjską: fa sol la si do re mi fa i w melodiach cygańskich, żydowskich i bałkańskich skalę miksolidyjską: mi fa sol la si do re mi

Liczenie w muzyce dotyczy także reakcji naszego organizmu na moc źródła dźwięku, a opisuje ją
prawo Webera-Fechnera, które mówi: Wrażenie fizjologiczne jest proporcjonalne do logarytmu wielkości bodźca. Nasz mózg zabezpiecza się przed bodźcami z otoczenia. Kiedy zwiększymy dwukrotnie moc wzmacniacza, głośność zwiększy się tylko 1,3 razy. A pirotechnicy, którzy podłożą 10 razy silniejszy ładunek, osiągną huk jedynie dwa razy większy.

Wzór E =fh opisuje prawo akustyki, z którego odczytujemy, że energia fotonu fali monochromatycznej jest proporcjonalna do częstotliwości „f”, a „h” w tym wzorze oznacza stałą Plancka.

Dodajmy jeszcze, że matematyka w muzyce ucieleśnia się w symetrii, przejawem której jest chociażby stosowanie inwersji w przekształcaniu tematów melodycznych.
A do tego jeszcze arytmetyka sekwencji rytmicznych i prawdopodobieństwo następstwa dźwięków i wiele innych aspektów matematycznych, które muzykę opisują, pomagają ją zrozumieć i co najważniejsze, wzruszać się jej pięknem.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Tadeusz Starzyk

Artykuły (43) Galerie (0) Średnia ocen (4.22)

Wiek: 65 | Miejscowość: Kraków | Kraj: Polska

O mnie: Emeryt, który lubi czytać, grać na skrzypcach, gotować, chodzić na grzyby i czasem coś napisać.

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Największa liczba odsłon (499)
Najwyżej oceniane (565)

Dodaj do

Komentarze: 3

Sortuj komentarze:

Robert Sroka 13.09.2011 23:00

Ocena:

Moja biedna dusza też nie zdawała sobie sprawy z tego.że jej to wszystko jest liczone ,bo jak napisane ,nie miała tej świadomości.Co ta natura może zrobić z takim nieszczęśnikiem jak ja?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Janina Stymar 14.03.2011 21:56

Ocena:

A gdzie można poczytać na ten temat, że im dłuższa struna,to wyższa wysokość dźwieku?
To jest niezwykle pasjonujące!Oh,tak chciałoby się tego doświadczyć!!!Czy może ktoś ,może spokojnie to ze mną przećwiczyć???

Komentarz został ukrytyrozwiń

Leon Zadora 12.03.2011 23:36

Ocena:

No,najciekawsza z tego jest ta licząca dusza,aż mnie zamurowało,fizyka mojego życia też ma sekrety,ale
czy ktoś podjąłby się pogłebić w sposób tak naukowy moje perturbacje natury biologiczno-psychlogicznej,
wszak moje"wrażenie fizjologiczne również jest proporcjonalne do wielkości bodźca."A sekwencjami rytmi
cznymi i następstwami ich dżwięków wzruszam się niezależnie od wzorów Pitagorasa.A natura,co lubi,to my
dobrze wiemy.

Komentarz został ukrytyrozwiń