Geminidy - grudniowe meteory

Dodał(a): Ewa Zegler-Poleska
2010-12-04 15:40
Odsłon: 2923
Komentarzy: 2

Tagi:

Od 7 do 17 grudnia po nocnym niebie przemykać będą meteory z roju Geminidów. Warto spoglądać w niebo - możemy dostrzec nawet 80 zjawisk na godzinę. Trzy lata temu nad centralną Polską pojawił się Geminid tak jasny jak Księżyc w pełni!

Bolid z roju Geminidów, który był widoczny nad centralną Polską w nocy z 15 na 16 grudnia 2007 r. / Fot. Jarosław Dygos/PKiM-PFN

Już 7 grudnia na niebie pojawią się pierwsze meteory z roju Geminidów. - Z dnia na dzień, czy raczej z nocy na noc, meteorów będzie coraz więcej - mówi Kamil Złoczewski z Pracowni Komet i Meteorów. - Według przewidywań maksimum roju przypadnie we wtorek 14 grudnia na 12 czasu polskiego. Obserwatorzy w Ameryce Północnej będą mogli wtedy zobaczyć w ciągu godziny nawet sto zjawisk - wyjaśnia astronom. - W Polsce najwięcej Geminidów zobaczymy w okolicach maksimum, czyli w noce 13/14 i 14/15 grudnia. Możemy się spodziewać nawet 60-80 meteorów na godzinę - zachęca Kamil Złoczewski.

- Na dodatek w noce przed maksimum i po nim pojawia się więcej jasnych Geminidów - dodaje prezes PKiM Przemysław Żołądek, koordynator Polskiej Sieci Bolidowej. - W 2007 roku w nocy z 15 na 16 grudnia niebo nad Polską rozświetlił meteor tak jasny jak Księżyc w pełni! - przypomina prezes Pracowni. "Był ogromny, bardzo wolny, sypał iskrami i pozostawiał za sobą bardzo jasny ślad. Wkoło zrobiło się widno, bolid zaćmił gwiazdy! Po około 4 minutach dotarł do mnie dudniący odgłos" - opisywał wtedy swoje wrażenia obserwator PKiM Jarosław Dygos. Na wysokości około 40 kilometrów meteoroid rozpadł się na cztery fragmenty - głuchy grzmot, który przetoczył się nad okolicami Mławy, był efektem dźwiękowym tego rozpadu. Poniżej nagranie przelotu bolidu.

Czy w tym roku możemy oczekiwać podobnych niespodzianek? - Meteory są nieprzewidywalne. Jeśli pogoda dopisze, na pewno warto poświęcić trochę czasu na obserwacje - mówi Kamil Złoczewski. - Najlepsze warunki do podziwiania Geminidów będziemy mieć po godzinie 21 aż do godzin porannych. Meteory z tego roju są stosunkowo wolne, często bywają też kolorowe - mogą być żółte, zielone i niebieskie - opisuje astronom.

Ślad cząstki pyłu kometarnego złapanej w zw. aerożel przez sondę kosmiczną Stardust. Ślad ma długość 1,5 mm. Obraz jest bardzo podobny do widoku meteoru na nocnym niebie. / Fot. NASA/JPL-Caltech

- Geminidy są jednym z wyjątkowych rojów - podkreśla Przemysław Żołądek - Są wywoływane przez drobiny materii pochodzące z planetoidy, a nie z komety, tak jak pozostałe roje - tłumaczy. Ciałem macierzystym Geminidów jest 3200 Phaethon, skała o rozmiarze szacowanym na 5 km. Orbita Phaethona wokół Słońca przecina się z orbitą Ziemi. Cząstki materii pozostawione przez planetoidę mogą wpadać w atmosferę naszej planety i wywoływać zjawisko roju meteorów.

- Astronomowie przypuszczają, że Phaethon jest jądrem wygasłej komety - wyjaśnia Kamil Złoczewski. Co ciekawe, Phaethon został odkryty w 1983 roku przy użyciu satelity IRAS prowadzącego badania astronomiczne w podczerwieni.

Warto zatem popatrzeć w niebo i ujrzeć na własne oczy, jak efektowne zjawiska mogą tworzyć drobinki pyłu wpadające w naszą atmosferę. Zwłaszcza że nie potrzeba do tego żadnego specjalistycznego sprzętu. Dobrze jednak poszukać miejsca na obrzeżach miasta lub poza nim. Sztuczne oświetlenie zanieczyszczające miejskie niebo spowoduje bowiem, że nie dostrzeżemy słabszych zjawisk. Ważne jest również odpowiednie przygotowanie do obserwacji w mroźne zimowe noce: trzeba się ciepło ubrać, zabrać kanapki i termos, wygodne krzesło czy łóżko polowe

- Zapraszamy wszystkich, którzy chcą spróbować swoich sił w obserwacjach meteorów - zachęca Kamil Złoczewski. - Nasza Pracownia Komet i Meteorów zajmuje się tym już od 23 lat - dodaje. Pracownia oprócz działalności naukowej prowadzi też działalność dydaktyczną: organizuje konkursy, obozy astronomiczne, warsztaty i seminaria astronomiczne; wydaje także biuletyn "Cyrqlarz". Działalność PKiM wspierają Centrum Astronomiczne im. M. Kopernika PAN oraz Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego.

Na stronie internetowej Międzynarodowego Towarzystwa Meteorowego (IMO) będzie można wkrótce zobaczyć wykres aktywności Geminidów powstający na żywo na podstawie wyników obserwacji stale przesyłanych do IMO przez obserwatorów z całego świata.

Zobacz także: