Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

23030 miejsce

Ginąca przyroda. Cis pospolity

Cis pospolity, to pierwszy gatunek drzewa w Polsce, który został objęty ochroną. Jest rośliną trującą, a jednocześnie leczniczą. Długowieczność tego drzewa sprawia, że jest on niemym świadkiem wielu historii sprzed setek lat

Cis pospolity (Taxus baccata) kojarzony jest w Polsce przede wszystkim z parkami, przydomowymi ogrodami i pojedynczymi nasadzeniami w miastach. Prawda jest jednak taka, że niegdyś cis potrafił tworzyć liczną domieszkę zwartych drzewostanów.

Cis pospolity (Taxus baccata) / Fot. Artur HampelPodziwiając to drzewo w ogrodach, mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że potrafi ono osiągnąć ponad trzydzieści metrów wysokości a średnica pnia niewiele nad ziemią, może przekroczyć ponad półtora metra.
Z powodu małej liczby tych drzew w naszym otoczeniu, zaskakujące może być dla niektórych to, że Europa stanowi naturalne miejsce występowania tego gatunku. Cis był ceniony głównie ze względu na drewno. Dostarczało ono bowiem bardzo cennego surowca przy produkcji oręża - łuków i włóczni a także mebli (najstarsza włócznia z drewna cisowego liczy około 45 tysięcy lat).

Drewno było tak cenne, że już w roku 1423 na mocy statutu warckiego (Warta, miejscowość położona obecnie w woj. łódzkim) nadanego przez króla Władysława II Jagiełłę, cis znalazł się pod ochroną państwa. W skrócie ujmując zapis statutu - za ścięcie tego drzewa groziła kara więzienia, która mogła być zamieniona na bardzo wysoką karę pieniężną. Traktat wyraźnie mówi o tym, że za tak poważną szkodę wyrządzoną naturze kara mała być nie może.

Z cisem związanych jest wiele historycznych przekazów. Jedna z ciekawszych historii dotyczy cisa posadzonego w Bystrzycy (w Sudetach) po zakończeniu budowy kościoła. Drzewo to zostało posadzone na cześć fundatorki, którą była księżna Jadwiga, uznana w latach późniejszych za świętą.

Cis może dożyć nawet trzech tysięcy lat. Najstarszy, obecnie znany rośnie w północnej Walii a jego wiek szacuje się na ponad 1,5 tysiąca lat. Polska ma również powody do chluby, gdyż wiek znanego cisa rosnącego w Henrykowie Lubańskim określa się na lat 1200.
Cis to drzewo pełne uroku. Jego gęsta korona daje głęboki cień i sprawia, że obcowanie pod gąszczem jego igieł wywołuje dreszczyk emocji. Spędzając kilka lat w internacie Technikum Leśnego w Goraju miałem okazję podziwiać te piękne drzewa niemal codziennie. Rosły tuż za oknem, tworząc gęsty szpaler wzdłuż jednego z zamkowych murów, na długości kilkudziesięciu metrów.

Cis najpiękniej prezentuje się na przełomie października i listopada, gdzie jego korona jest gęsto przystrojona w Cis pospolity (Taxus baccata) / Fot. Artur Hampelczerwone szyszkojagody. Widok bajeczny, niemal nierzeczywisty - magiczny.

Ze względu na zawarty w tej roślinie związek chemiczny zwany taksyną, cis jest rośliną trującą. Jedyną częścią, która taksyny nie zwiera jest właśnie czerwona osnówka wokół nasiona. Mało tego, że nie jest ona trująca, to jest jadalna i smaczna. Konsystencja jest oleista, lekko słodkawa. Nie wiem ile zjadłem w swoim życiu tych osnówek, ale uwierzcie mi, że sporo. Ostatnie uzupełniły moją dietę dosłownie kilka dni temu, zerwane z cisa rosnącego przy Skwerze Kościuszki w Gdyni.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (4):

Sortuj komentarze:

Panie Sławku, z przyjemnością będę służył pomocą. Mam nadzieję, że moja skromna wiedza będzie przydatna. Pozdrawiam i dziękuję za miły jak zwykle komentarz.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ciekawy i pouczający materiał, dzięki. Ostatnio interesuję się "iglakami", ponieważ na swojej działce chcę je posadzić, coś w rodzaju "mini lasu" i będę potrzebował fachowej wiedzy od Pana. Serdecznie pozdrawiam. Jak zwykle piąteczka.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bardzo dziękuję za kolejną porcję bardzo interesujących informacji . Spotykam cisy podczas swoich wędrówek ale henrykowski gigant jest piękny i ....starszy od Polski .

Komentarz został ukrytyrozwiń

Cis - piękny i jakże pożyteczny, ale jak widać o jego losie ma przesądzić znowu ludzki interes. Jeśli nie posiada "wartości produkcyjnej jako późniejszy surowiec drzewny", to niech nawet wyginie:( Już trzeba go sadzić skoro rośnie 100 lat! Przyroda tyle ucierpiała od nieodpowiedzialnych rąk człowieka, a to kolejny przykład. Niestety są ich miliony i to o wiele bardziej drastyczne ! Dziękuję za wspaniały materiał. Fotografie jak zwykle przepiękne.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.