Facebook Google+ Twitter

Gorzka prawda chętnie czytana

W 2000 roku była to najgłośniej komentowaną książka w Polsce. Mimo gorzkiej prawdy, nadal jest chętnie czytana przez Polaków. Co takiego jest w "Sąsiadach" Jana Tomasza Grossa?

"Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka." / Fot. Paweł Dudek

O czym?


W lipcu 1941 roku doszło do pogromu żydowskiego w miasteczku Jedwabne. Według Grossa dokonali tego współmieszkańcy, Polacy. Autor w swej pracy przytacza wiele dowodów potwierdzających tę tezę. Używa nawet typowo naukowych przypisów zawierających odniesienia do źródeł. Takie podejście czyni książkę jak najbardziej wiarygodną. Okazuje się jednak, że historycy zarzucają Grossowi wiele uchybień.

Kontrowersje


Gross pisząc "Sąsiadów" oparł się głównie na relacji Żyda - Szmula Wasersztajna - jako jeden z niewielu ocalał on ze strasznego pogromu. Autor założył w swej książce, że zbrodnia była dziełem tzw. zwykłych Polaków mieszkających w Jedwabnem, a więc większości społeczeństwa z miasteczka. W tym miejscu jest to niezgodne z relacją wspomnianego Żyda Wasersztajna, który nazywa napastników "miejscowymi chuliganami", ograniczając krąg zbrodniarzy do mniejszej grupy Polaków mających już wcześniej konflikt z prawem, bądź inne przewinienia na koncie.

Mimo wspomnianych odniesień źródłowych do różnego rodzaju dokumentów, Gross nie przejrzał archiwów zagranicznych, np. niemieckich. Mogłoby się to okazać wielce pomocne gdyż oprócz Polaków i Żydów w Jedwabnem mieszkali także Niemcy. Jak później zauważyłem, nieścisłości, pomijanie faktów i innych uchybień jest znacznie więcej.

Sam Gross już po publikacji książki i fali krytyki, wyznał w jednym z artykułów, że "można było sprawę Jedwabnego dokładnie zbadać, a książkę staranniej napisać". Tym samym przyznał się do zarzucanych mu uchybień. Nie należy jednak traktować "Sąsiadów" jako książki, która wzbudza kontrowersje tylko ze względu na brak rzetelności autora. Znalazło się bowiem liczne grono osób (również z kręgów akademickich i naukowych), którzy pochwalili Grossa za podjęcie tak trudnego tematu. Muszę przyznać, że idąc tym śladem, książka zasługuje na uwagę przede wszystkim za podjęcie wrażliwych kwestii. Nie każdy historyk podejmuje przecież tematykę która mogłaby przysporzyć mu nawet wrogów. Za to bardzo cenię Jana Tomasza Grossa.

Wobec coraz liczniej pojawiających się publikacji dotyczących relacji polsko-żydowskich w ostatnich kilkudziesięciu latach, należałoby się zastanowić nad zrewidowaniem tychże kwestii w historii Polski. Wieloletnie pomijanie kwestii Jedwabnego w pracach naukowych, bądź traktowanie ich po macoszemu, sprawia, że dziś tych kontrowersji jest znacznie więcej niż gdybyśmy rozwikłali je na bieżąco. Osobiście uważam, że znajomość negatywnych skutków poczynań Polaków podczas II wojny światowej jest równie ważna co chwalenie się postawami bohaterskimi.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (5):

Sortuj komentarze:

Przecież nie napisałem, że nie ma prawa? Przeciwnie ja ją w tym prawie nawet podtrzymuję. Zachęcam tylko wszystkich - jak sądzę o to chodzi Basi - do większej tolerancji, empatii wobec innych. To bolączka wielu autorów...

Komentarz został ukrytyrozwiń

Czy za dużo wymaga? Natalia tylko wyraża swoje zdanie, do czego ma prawo.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Drogie panie proszę się nie spierać. O recenzję pana...
Może Natalia za dużo wymaga? Także od siebie :))

Komentarz został ukrytyrozwiń

Widzisz Natalio, właśnie dlatego nie napiszę żadnej. A juz sie przymierzyłam.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Wszystkie Twoje recenzje są po prostu płytkie... Szkoda.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.