Gruźlica znowu atakuje

Dodał(a): Zdzisław Janeczko
2008-05-18 09:44
Odsłon: 8457
Komentarzy: 3

Tagi:

W jednym z pomorskich ośrodków pomocy rodzinie wykryto gruźlicę. U czterech pracowników socjalnych ujawniono prątki choroby. Zostali skierowani na 6-miesięczne leczenie – tak niedawno prasa alarmowała o renesansie groźnej choroby.

fragment mojej szpitalnej karty informacyjnej. / Fot. Zdzisław Janeczko

Pracowników wspomnianego ośrodka prątkami gruźlicy zaraził podopieczny. Miał nierozpoznaną chorobę, a jego stan zdrowia zaniepokoił na tyle pracownika socjalnego, że ten skierował go na badania. Okazało się, że mężczyzna jest chory i rozsiewa niebezpieczne prątki.
Takich przypadków w całym kraju jest więcej. Każdy ośrodek pomocy społecznej czy ośrodek pomocy rodzinie ma pod swoją opieką co najmniej kilka osób, które rozprzestrzeniają gruźlicę. Doskonale zdają sobie z tego sprawę pracownicy socjalni.

Moja historia

Jestem jednym z nich. Parę lat temu zaraziłem się gruźlicą od podopiecznego. Wszystko wyszło na jaw, gdy zrobiłem prześwietlenie RTG płuc po grypie, po której nie mogłem dojść do siebie. Gruźlica leczyła się ciężko, pojawiły się powikłania oraz zagrożenie poważną operacją płuc. Na szczęście długie leczenie i mozolna rehabilitacja poprawiły stan zdrowia na tyle, że mogłem wrócić do pracy. Jednak przebyta gruźlica wywołała nieodwracalne zmiany, których skutki będę ponosił do końca życia: począwszy od obniżonej odporności i większej podatności na wszelakie infekcje a skończywszy na corocznej konieczności prześwietlania RTG płuc.
Problem jest więc poważny. Pracownicy, którzy przebyli tę chorobę – a jest ich niemało – postulują
uwzględnienie gruźlicy jako choroby zawodowej w pracach nad ustawą o zawodzie pracownika socjalnego. Biorąc jednak pod uwagę skalę zainteresowania sprawą przez ministerialnych urzędników, to widocznie w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej chyba nikt nie miał gruźlicy.

Choroba

Gruźlica towarzyszy człowiekowi niemal od samego początku istnienia gatunku. Ślady choroby znajdowano już w szkieletach ludzkich sprzed 8000 lat. Jednakże w średniowieczu to nie ona wyludniała osady ludzkie (sprawiały to epidemie dżumy i cholery). Dopiero w XIX wieku gruźlica w Europie przybrała rozmiary epidemii (zwano ją nawet „białą dżumą”). Szczyt eskalacji choroby wystąpił w latach I i II wojny światowej. Tymczasem skuteczne lekarstwa pojawiły się dopiero 50 lat temu. Spowodowało to spadek zachorowań na gruźlicę. Poprawił się nam standard życia, wzrosła higiena, pojawiły się szczepionki przeciw chorobie i odpowiednie antybiotyki. Jednak od początku lat 90-tych jest to proces bardzo powolny. Na tyle ślamazarny, że w 1993 roku Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła gruźlicę (jako pierwszą chorobę w historii) globalnym zagrożeniem.
Jak obliczono, spośród zakażonych około 10 proc. zachoruje na pełno-objawową gruźlicę. Źródłem zakażenia jest najczęściej druga osoba wydalająca prątki. Wydobywają się one z organizmu podczas kaszlu, głośnego mówienia, gromkiego śmiechu czy kichania. Jeden prątkujący chory zakaża średnio około 10-15 kolejnych osób. Jednak nie oddaje to pełni rzeczywistego zagrożenia. Naukowcy podają jako przykład pewnej amerykańskiej stoczni, w której jeden chory zdążył zarazić około 400 współpracowników. Jeśli zatem ktoś często kontaktuje się z wieloma osobami, stwarza większe zagrożenie np. student, pracownik służb socjalnych, kucharz czy żołnierz.
Obecnie w Polsce ok. 20 proc. populacji jest zakażona prątkami gruźlicy, tj. około ośmiu mln ludzi. Samo nosicielstwo prątków Kocha (nazwisko ich odkrywcy) nie oznacza przenoszenia choroby. Jeżeli organizm jest silny, może sobie poradzić z prątkami i całkowicie je zwalczyć. Mogą one jednak ukryć się wewnątrz komórek układu odpornościowego, unikając w ten sposób zniszczenia. W sprzyjających dla nich okolicznościach mogą doprowadzić do rozwoju choroby.
Aktywacja choroby następuje, gdy organizm nie ma wystarczającej odporności, by się przed nią bronić. Może to wynikać z wielu czynników: mało kaloryczne lub nieregularne odżywianie, niehigieniczny tryb życia, ciągły stres, przepracowanie, brak odpoczynku i ćwiczeń fizycznych. Zachorowaniom sprzyjają również choroby przewlekłe: cukrzyca, choroby nerek czy układu krwionośnego, nowotwory, alkoholizm.
Gruźlicę charakteryzuje skryty przebieg. Można ją dopiero podejrzewać w przypadku utrzymujących się stanów podgorączkowych i wzmożonej potliwości, głównie w nocy, przewlekłego kaszlu trwającego ponad trzy tygodnie, braku apetytu, spadku wagi ciała, ogólne osłabienie organizmu. Czasami dochodzi krwioplucie (to już bardzo niepokojący objaw), bóle klatki piersiowej czy zapalenie płuc lub grypa nie mogące wycofać się po podaniu „zwykłych” antybiotyków.
Rozpoznanie choroby ustala się przy pomocy dodatkowych badań, głównie zdjęcia RTG klatki piersiowej i badania bakteriologicznego plwociny. Leczenie choroby trwa długo. Standard to pół roku, czasami dziewięć albo nawet 12 miesięcy. Terapia wymaga stosowania kilku leków. Już po 2-3 tygodniach od rozpoczęcia leczenia pacjent przestaje wydalać groźne dla otoczenia prątki. Zwykle pierwsze 2-3 miesiące leczenia wymagają hospitalizacji.

Epilog

W kraju mamy kilka specjalistycznych oddziałów przygotowanych na przyjęcie chorych na ptasią grypę (na którą na całym świecie zmarło dotąd niecałe 200 osób), ale brak jest oddziałów do izolacji chorych na gruźlicę (na którą w samej Polsce rocznie umiera około 1000 osób).
Kierownictwa ośrodków pomocy społecznej na pytanie o możliwość jakiejkolwiek ochrony przed chorobą (jak choćby zwykłe maseczki przy wchodzeniu w zarażone środowiska) bezradnie rozkładają ręce bądź udają, że nie ma problemu. Albo patrzą na nas – pracowników socjalnych – jak na wariatów.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Zdzisław Janeczko

Artykuły (2) Galerie (3) Średnia ocen (4.56)

Wiek: 41 | Miejscowość: Stalowa Wola/Leżajsk | Kraj: Polska

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Największa liczba odsłon (1688)

Dodaj do

Komentarze: 3

Sortuj komentarze:

xxx 20.09.2011 11:11

Ocena:

Ja jestem opiekunem w jednym z lubelskich DPS, w naszym domu występowały i występują zachorowania na gruźlicę. Tym samym my pracownicy jesteśmy bardzo nararzeni na zachorowania i na swoim przypadku wiem, że jest to zagrożenie nie tylko osób starszych, ale dosięga także osoby młode ja mam lat 29 i obecnie jestem już po półrocznym leczeniu. W związku z powyższym mam kilka spostrzeżeń, które dotyczą profilaktyki a raczej jej braku. Kiedyś prześwietlenia płuc były obowiązujące, obecnie trudno jest się o nie doprosić. Profilaktyka cała poleg na wykonaniu podstawowych badań krwi i na tym koniec. Ja się pytam dlaczego nikt nas nie szczepi choćby na te najpoważniejsze choroby i dlaczego nasi dyrektorzy przyjmują mieszkańców bez podstawowych badań, przecież wystarczy jedna niezdiagnozowana osoba by zakazić wiele innych, zarówno pracowników jak, ale i współmieszkańców. Z autopsii wiem, iż nawet w momęcie kiedy potwierdzony zostanie przypadek gruźlicy u pracownika to dyrektor stara się sprawę wyciszyć, a powinien raczej zrobić coś by zapobiegać ewentualnemu szerzeniu się choroby, chociarzby diagnozując innych w końcu przecież on sam takrze jest narażony.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jadwiga Kowalczyk 18.05.2008 16:07

Ocena:

+ od 1996 r. jestem emerytka, ale jeszcze w okresie pracy widać bylo golym okiem (pracowałam w rentgenie), że gruźlica powraca w zastraszajacym tempie.
Rutynowe badanie nowoprzyjmowanych pacjentów czesto wykazywalo zaawansowana chorobę, pamietam rowniez przypadek u niemowlęcia skierowanego na oddźial pediatryczny.
To był okres, kiedy wykruszyły sie ambulansy objazdowe do masowych badań.
Ludzie, ktorzy nie podlegali okresowym badaniom z tytułu pracy - przestali byc badani, bo nigdy sami do tych badań nie byli zmuszeni. To badania przychodziły do nich, a nie oni do gabinetów.
I dlatego ludzie pierwszego kontaktu - sanitariusze, pielegniarki izby przyjec, technicy rentgenowscy, socjalni(autor) narazeni są na zakażenie bardziej od innych - poprostu nie wiedzą "czym pacjent zieje w twarz."
Była tez w czasie poprzedniego systemu rzesza pracowników etatowych, chorych - leczonych w szpitalu, majacych przywileje długotrwałego zwolnienia lekarskiego; wielu z nich rekrutowalo sie z dolów społecznych, chloporobotników, alkoholików. Ci PIELĘGNOWALI CHOROBE UMIEJETNIE, zonglując okresami L4 na roboty sezonowe (rolne, budowlane) w pełnym slońcu i wracajac na zimę do szpitali.
Byli zawsze żródłem zakażeń.

Komentarz został ukrytyrozwiń