Hanza - przyczyny powstania i rozwój

Źródło: Gość dnia
2011-10-12 11:55
Odsłon: 912
Komentarzy: 2

Tagi:

Hanza istniała 500 lat i była fenomenem historycznym jak na tamte czasy. Przez setki lat decydowała o rozwoju gospodarczym, politycznym i kulturalnym większej części Europy.

Gdańska Koga z czasów hanzeatyckich / Fot. Marek Kowalewski

Już we wczesnych czasach naszej ery, tzn. do IX w., jeszcze przed powstaniem Hanzy, Morze Bałtyckie było obiektem wzmożonych ruchów, których nadrzędnym celem było zdobywanie terenów handlowych. Słynęli z tego głównie Wikingowie, którzy stworzyli sieć baz handlowych na obszarach wschodnich i północnych, taką bazą przeładunkową w handlu z zachodem Europy była osada Haithabu. Oczywiście basen Morza Bałtyckiego zajmowały wtedy nie tylko narody skandynawskie, ale i zachodniosłowiańskie, bałtyccy Prusowie, jak również narody estońsko-fińskie.

Po swym okresie świetności, który w XI w. po wielu zniszczeniach spowodowanych licznymi podbojami, uległ schyłkowi, centrum handlowe przejął od Haithabu Szlezwik, stając się także bazą przeładunkową dla wielu portów nie tylko bałtyckich ale i z nad Renu i wybrzeża angielskiego. W tym okresie powstawało wiele osad kupieckich, między innymi Truso jako port pruski, poza tym zachodniosłowiańskie osady jak Gdańsk, Kołobrzeg, Wolin, Szczecin, Kamień Pomorski, Rostock i Stara Lubeka.

Powoli obok kupców osiedlali się także rzemieślnicy, rolnicy, rybacy, tak więc osady nabierały charakteru miejskiego, z przewagą ludności zajmującej się handlem.Tu też powstały podwaliny kontaktów handlowych z Europą zachodnią, ale również są dowody w postaci znalezionych monet, że sięgał on po wschodnie wybrzeża morza Śródziemnego i Bliski Wschód.

W XI w. po okresie wypraw Wikingów, osady Słowian jak Szczecin czy Gdańsk zdobywały powoli prym w handlu wypierając kupców skandynawskich. Nowe technologie uprawy zbóż, przejście na tzw. trójpolówkę, spowodowały zwiększenie plonów, wzrost liczby ludności, zwiększenie handlu i z tym związanych osad handlowych.

Dalszy rozwój infrastruktury, dróg, co tygodniowe jarmarki pozwalały na zwiększenie kontaktów handlowych między miastami. Nastąpiło wyraźne wykształcenie się struktur zawodowych, oddzielenie zawodu rolnika od rzemieślnika i kupca, te dwie ostatnie grupy zawodowe przyczyniły się najbardziej do rozkwitu ówczesnych miast.

Do tej grupy dołączyli też właściciele gruntów miejskich. Pojawiła się nowa grupa społeczna, tzw. starszyzna miejska, której przeważająca część rekrutowała się spośród kupców zajmujących się dalekomorskim handlem, z tychże potem pojawiali się burmistrzowie i rajcy miejscy. Tworzyli oni nowe, korzystne prawa dla ochrony swych interesów w opozycji do panów feudalnych. Takie były też początki prawne powstawania miast także nad Bałtykiem.

Wszystkie te grupy społeczne, mimo przysługujących im praw stosownych do statusu i pozycji, podlegały pewnym rygorom. W przypadku kupców takie rygory stanowiły wspólnoty zawodowe i gminy miejskie. Oczywiście rygory te były znacznie mniejsze w stosunku do kupca niż innych niższych warstw społecznych jak np. rzemieślnika czy rolnika, których wolność poruszania się była bardziej ograniczona.

1
2
3
...
6
następna »

Zobacz także:

Dodaj do

Komentarze: 2

Sortuj komentarze:

Marta Jenner 12.10.2011 20:31

Ocena:

W 1980 r. Hanzę reaktywowano - na I Zjeździe Miast Hanzeatyckich w Zwolle (Holandia) utworzono Międzynarodowy Związek Nowej Hanzy.
Ma on kontynuować tradycje dawnej Hanzy i rozwijać współpracę gospodarczą oraz kulturalną pomiędzy miastami członkowskimi. Związkowi przewodniczy burmistrz Lubeki.
Jak za dawnych czasów, co roku odbywa się zjazd miast hanzeatyckich a 15 maja świętujemy "Międzynarodowy Dzień Hanzy". Młodzież uczestniczy w projekcie "Młoda Hanza". Od 2006 r. w ramach Hanzy są realizowane projekty artystyczne, w tym warsztaty nawiązujące do średniowiecznych rzemiosł i rękodzieła.
Kraków jest miastem-członkiem związku - był również od poł. XIV w. członkiem średniowiecznej Hanzy, choć nad Bałtykiem nie leży:)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bartłomiej Kowalewski 12.10.2011 20:10

Ocena:

Panie Marku wyczerpująca historyczna relacja. Mi przypomniało się pewne miejsce związane z hanzeatycką kogą
a mianowicie żeglarska knajpa w miejscowości Hel. Służąc w marynarce wojennej właśnie tam snuliśmy morskie opowieści.

Komentarz został ukrytyrozwiń