Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

4326 miejsce

Historia pomnika Lotnika w Warszawie

Pomnik ku czci polskich lotników został zaprojektowany w 1923 r. przez prof. Edwarda Wittiga. Odsłonięcia dokonano 11 listopada 1932 na placu Unii Lubelskiej w Warszawie obok Pola Mokotowskiego. To tam działało wówczas warszawskie lotnisko.

Pomnik Lotnika stojący na placu Unii Lubelskiej w Warszawie. Rok 1933. / Fot. ze zbiorów autoraMija właśnie 80 lat od uroczystego odsłonięcia pomnika Lotnika. Z inicjatywą wystawienia monumentu ku chwale lotników polskich, którzy zginęli w walkach powietrznych w czasie I wojny światowej i w wojnie polsko-bolszewickiej wystąpiła grupa oficerów lotnictwa wojskowego. Do wykonania rzeźby postaci, profesorowi pozował lotnik w mundurze, major Leonard Zbigniew Lepszy.

Budowa pomnika została sfinansowana ze składek społecznych oraz z imprez lotniczych. Pomnik był jednym z pierwszych w Europie monumentów poświęconych lotnictwu.

11 listopada 1932 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki dokonał uroczystego odsłonięcia pomnika. Monument mierzył łącznie 15,02 metra wysokości (rzeźba pilota 5,95 m, cokół 9,07 m).

Dziesięć lat później przyszedłem na świat i zamieszkałem nieopodal pomnika na ul. Puławskiej pod nr 17. Mimo trwającej wojny pomnik Lotnika stał, bo bronili go stacjonujący nieopodal lotnicy niemieccy. Czy jako dziecko zapamiętałem ten pomnik? Nie mam pewności. Stał od mego domu około 400 metrów i na pewno chodziłem tam z rodzicami. Rok 1944 i zbliżanie się frontu spowodowały mój wyjazd z mamą z Warszawy. Po upadku powstania warszawskiego Niemcy zniszczyli i wywieźli rzeźbę. Gdy wróciliśmy do Warszawy wczesną wiosną 1945 roku nasz dom na Puławskiej 17 był ruiną, wysadzony czy zbombardowany. Nie nadawał się do zamieszkania. Władze nie wyraziły zgody na jego odbudowę.

W kilka lat później powstało w tym miejscu znane kino Moskwa, którego też już nie ma. Rozbiórkę kina rozpoczęto w 1996, a rok później na tym miejscu stanęła galeria handlowa mieszcząca do niedawna m.in. kino Silver Screen.

Czy warszawski pomnik Lotnika to zawalidroga? Niepewny los monumentu


Szukając miejsca do zamieszkania nasza rodzina musiała przeprowadzić się z Mokotowa na Ochotę i zamieszkała na terenie Pola Mokotowskiego przy ul. Wawelskiej, na osiedlu Fińskich Domków. Rodzice opowiadali o rzeczach byłych, a nieistniejących po wojnie. Takim miejscem był pomnik Lotnika czy nieodległa zajezdnia tramwajowa z ulicy Puławskiej. Nową ulicę Nowowiejską ojciec długo nazywał ul. 6 sierpnia. Pokazywał miejsce gdzie stał na rogu z Al. Niepodległości pomnik sapera. Ten pomnik wciąż nie powrócił w swe dawne miejsce.

Mieliśmy też na terenie 3 kolonii Domków Fińskich górkę, kopiec służący do zabaw dziecięcych. To na tym wzgórku stała trumna marszałka Piłsudskiego w czasie jego uroczystości pogrzebowych na Polu Mokotowskim. Kopiec przetrwał wojnę, nie postawiono w tym miejscu domku, wszystko do czasu budowy Biblioteki Narodowej. Radomska ekipa budowniczych splantowała ten wzniesiony przez społeczeństwo kopiec. W dokumentach jest zapisane, że np Zarząd Związku Polskich Inżynierów Lotniczych na swym nadzwyczajnym posiedzeniu 14 maja 1935 r. uchwalił: przekazanie sumy 200 zł. na budowę kopca Józefa Piłsudskiego. Dziś ten temat przemilczany jest przez historyków.

Pomnik Lotnika w 2004 roku na Ochocie widziany z al Żwirki i Wigury. / Fot. Roman WoźniakBył czas, że jeździłem kilka lat autobusem nr 100 od Nowowiejskiej do Krakowskiego Przedmieścia. Autobus miał pętlę na pl. Unii Lubelskiej. Jednak wtedy nie zwracałem uwagi na środek placu. Czy stał tam cokół po pomniku?

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (7):

Sortuj komentarze:

Panie Romanie dziękuję za tak pięknie napisaną lekcję Historii.Pozdrawiam

Komentarz został ukrytyrozwiń

Szanowni czytelnicy. Przepraszam Was bardzo. Pierwotnie wprowadziłem Was w błąd, pisząc o odsłonięciu pomnika Lotnika przez Józefa Piłsudskiego.
Po sygnale, że z odsłonięciem jest "coś nie tak" zajrzałem do "Księgi ku czci poległych lotników" i prostuje - odsłonięcia dokonał Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Moscicki. (Zmiana została dokonana w artykule)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bardzo interesująca historia pomnika...;)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Romanie świetny artykuł. Wiele razy przejeżdżałem koło tego pomnika i zawsze się zastanawiałem od kiedy w tym miejscu stoi. I choć pasjonuje się lotnictwem to o tak pięknej i wzniosłej historii tego monumentu dowiedziałem się z Twojego artykułu.
5+

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 14.11.2012 01:13

dwa linki z tej jubileuszowej uroczystości http://youtu.be/PBvNoN4zFQo oraz http://youtu.be/whuXoqit0FE

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 13.11.2012 15:36

Bardzo rzetelne opracowanie ważnego tematu z historii polskiej awiacji, ale także kultury. Lotnicy są to bowiem ludzie wielkiej ilości rozmaitych talentów. Twórcą słynnego "Marsza lotników" jest przecież kapitan pilot Stanisław Latwis

Komentarz został ukrytyrozwiń

Chwała Ci Romanie za przedstawienie dziejów pomnika, jak również jego obecnej pozycji. Pozdrawiam.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Zobacz także:

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.