Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

19993 miejsce

Historia Psiego Pola: Urocze bliźniaki z Zakrzowa

W czasach świetności i dynamicznego rozwoju w podwrocławskiej wsi Sacrau(Zakrzów) w ramach osiedla Feierabendsiedlug. "Osiedle po pracy" ("Osiedle czasu wolnego") powstaje wiele pięknych budynków. Wśród nich wyróżniają się dwie posesje.

 / Fot. fot.M.Bachorski-RudnickiPrzy ulicy Bora-Komorowskiego 29 i 31 naprzeciw obecnego zakładu przemysłowego Whirpool(Polar) stoją dwa architektoniczne bliźniaki. Zbudowano je dla pracowników działającej tu wtenczas papierni.

Historia tego miejsca jest nader ciekawa. W połowie XIX wieku niejaki Hartmann, który posiadał młyn na rzece Weide(Dobra), budynku o średniowiecznym rodowodzie otworzył niewielki zakład produkujący papier czerpany. Niedługo później w roku 1851 Heinrich von Korn, przedstawiciel wrocławskiej rodziny księgarzy drogą kupna-sprzedaży wchodzi w jego posiadanie.

Z uwagi na fakt, że wspólnikiem Korna był Johannes Andreas Bock w 1853 roku powstaje firma Bock & Korn. Pięć lat później obaj panowie dochodzą do wniosku, że należy przebudować młyn. W 1858 roku na bazie młyna papierniczego w Sacrau powstaje pierwsze przedsiębiorstwo przemysłowe. To przedsięwzięcie na zawsze zmieniło oblicze tej niewielkiej podwrocławskiej wioski.

 / Fot. fot.fotopolska.euWkrótce spółka Bock & Korn zaczęła się intensywnie rozwijać. Wspólnicy zakupili nowe maszyny oraz zmienili bieg rzeki Weide(Dobra), którą puszczono pod halami fabryki, jako naturalne źródło napędu dla maszyn. Pod koniec stulecia w 1893 roku powstaje spółka Papierfabrik Sacrau GmbH. Papiernia świetnie prosperuje i specjalizuje się w produkcji tapet.
Wtedy też podjęto decyzję o budowie osiedla dla pracowników zatrudnionych w zakładzie. Wśród wielu budynków wybudowano dwa dokładnie takie same. Domy przy ulicy Bora-Komorowskiego 29 i 31 to architektoniczne bliźniaki. Powstały w latach 80. XIX wieku w malowniczym osiedlu o nazwie „Osiedle po pracy”( Feierabendsiedlug).

Na marginesie mało, kto dzisiaj pamięta, że tuż po wojnie ulica ta zmieniała nazwę dwukrotnie. W latach 1951-1956 to była Warszawska, w latach 1956-1992 nazywała się Adolfa Warskiego. Natomiast przed wojną nosiła nazwę Sacrauer.

 / Fot. fot.M.Bachorski-RudnickiPapiernia świetnie prosperowała aż do czasów wielkiego kryzysu w 1929 roku. Podupadły zakład przejęła firma rodziny Schoellerów. Niestety to nie był koniec kłopotów. Po w miarę stabilnym okresie i krótkim rozwoju nadeszły lata wojny. W 1945 roku w lutym u bram papierni stanęli żołnierze Radzieccy. Stąd prowadzono działania bojowe skierowane na pobliskie osiedla.

Walki o Zakrzów były krótkotrwałe, ale dość intensywne. Wioska przechodziła z rąk do rąk. Jeszcze dzisiaj, jeśli tylko dobrze się przyjrzeć można odnaleźć na fasadach budynków ślady po ostrzale. Przed remontem bliźniaków ich ściany zdobiły liczne odpryski po kulach.

 / Fot. 3xFocusSwoim zwyczajem Armia Radziecka przystąpiła do demontażu, rozkradania i niszczenia fabryki. Okoliczne domy, w tym wspomniane bliźniaki zostały rozszabrowane przez „zwycięzców”.

Po wojnie, już w 1946 roku swoją działalność na ruinach fabryki rozpoczynają Wrocławskie Zakłady Wyrobów Papierowych (Fabryka Kartonażu Zakrzów). Sześć lat potem, w 1952 roku, fabrykę przeniesiono do Chojnowa, a jej zabudowania przejęły Zakłady Metalowe Zakrzów (później Polar i Whirlpool). W tym też czasie oba budynki zostały zaadoptowane przez napływających ze Wschodu Polaków, którzy tutaj postanowili się osiedlić.

 / Fot. fot.M.Bachorski-RudnickiZa czasów świetności te dwa domy służyły, jako dom rencisty oraz dom emeryta dla byłych pracowników przedsiębiorstwa. Później powstały tu mieszkania komunalne. Następnie w budynku numer 31 siedzibę miało Stowarzyszenie Pomocy Akson. Przez długi okres czasu budynek przy numerze 29 stał zaplombowany i niestety niszczał.

Obecnie oba bliźniaki zostały odremontowane i stoją dumnie przy ulicy Bora-Komorowskiego stając się piękną wizytówką wrocławskiego osiedla Zakrzów.

Fot. Fotopolska.eu, 3 x Focus, M. Bachorski-Rudnicki
Tekst: Marek Bachorski-Rudnicki

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (2):

Sortuj komentarze:

No to teraz będzie zawsze okazja do refleksji, gdy będzie pani jechać obok bliźniaków :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bywam na Zakrzowie, przejeżdżam obok bliźniaków a ich historii nie znałam. Faktycznie, piękna wizytówka osiedla.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.