Historia rodziny Sadowskich: część III

Dodał(a): Zdzisław, Wincenty Sadowski
2009-12-17 17:22
Odsłon: 1867
Komentarzy: 0

Tagi:

Po ogłoszeniu mobilizacji, 26.08.1939 r., ojciec Tadeusz został wcielony do 73 p.p. w Katowicach i wysłany na front zachodni.

Ojciec po mobilizacji: celowniczy z prawej / Fot. Wincenty Sadowski

Pierwsze walki stoczył ojciec w miejscowości Paprociny - Tychy. Walcząc w odwrocie, 12.09.1939 r., dostał się do niewoli hitlerowskiej. Do czerwca 1940 r. przebywał w obozie jenieckim, a następnie został wywieziony na roboty do Niemiec zachodnich. Przez cały czas działań wojennych przebywał w Niemczech, pracując przymusowo u niemieckich bauerów: Marii Walz w Altheim od 20.06.1940 r. do 20.04.1943 r.,
Albertine Sayer w Rexingen od 20.04.1943 r. do 12.07.1943 r., Aug. Bremer w Rexingen od 13.07.1943 r. do 03.04.1944 r., Martin Zaiber w Bilderhingen od 04.04.1944 r. do wyzwolenia.

Ojciec do Polski wrócił dopiero w rok po zakończeniu wojny, w maju 1946 r. Wrócił do Katowic, zatrzymał się u brata Stanisława. Przywiózł trzy ciężkie kufry i piec żelazny. Zleciała się rodzina z Katowic, myśląc, że przywiózł skarby, a przynajmniej jakieś pożyteczne rzeczy, jak np. srebrne marki. Jakie było rozczarowanie rodziny gdy zobaczyli, że ojciec przywiózł w kufrach stare narzędzia, siekiery, koce i płaszcze, bo powiedziano mu, że w Polsce niczego nie ma.

Ojciec w obozie, z kolegą / Fot. Wincenty Sadowski

Wtedy dopiero ojciec dowiedział się o śmierci rodziców (dziadek Jan Sadowski zmarł w czasie wojny 26.09.1942 r., a w trzy lata później, już po zakończeniu II wojny światowej, 1.10.1945 r. zmarła babka Franciszka, obydwoje są pochowani na cmentarzu w Skokach) i wojennych losach rodzeństwa.

Ślub siostry ojca Teresy ze Stanisławem Wawrzynkiewiczem / Fot. Wincenty Sadowski

W czasie wojny, 6.05.1940 r., siostra ojca Zofia Cybichowska urodziła syna Bogdana. W 1943 r. siostra ojca Teresa wzięła ślub ze Stanisławem Wawrzynkiewiczem, a brat Stanisław ożenił się z Gertrudą. 11.05.1943 r. Gertruda urodziła córkę Irenę, 28.02.1944 r. Teresa Wawrzynkiewicz urodziła syna Mirosława, a 7.02.1946 r. syna Ryszarda.

Najstarszy brat ojca, Walenty, został wywieziony na roboty do Hanoweru, a po utworzeniu „Bauzugu” (pociągu z wagonami mieszkalnymi dla robotników), został wysłany do pracy przymusowej na torach kolejowych we Francji. Z chwilą wybuchu wojny ze Związkiem Radzieckim, hitlerowcy przerzucili ich do Rosji. Tam pracował trzy lata koło Odessy, a później przebudowywali tory od Kijowa do Kurska i dalej do Woroneża.

Rodzina wujka Walentego / Fot. Wincenty Sadowski

W 1944 r. wrócili do Niemiec i jeszcze raz do Francji, gdzie doczekali się wyzwolenia przez wojsko amerykańskie. U Amerykanów, jako służba pomocnicza, pilnował obiektów wojskowych. Z końcem 1945 r. wuj Walenty wrócił do Katowic, do żony i urodzonego jeszcze przed wojną syna, Edwarda. Podjął pracę w Ubezpieczalni Społecznej w Katowicach.

Wujek Franciszek / Fot. Wincenty Sadowski

Ojciec nie był ostatnim z rodzeństwa, który prawie w rok po wojnie zjechał do Polski, jeszcze później wrócił jego młodszy brat Franciszek. Od 10.02.1942 r. do wyzwolenia przez armię amerykańską Franciszek był więźniem obozów koncentracyjnych Gros - Rozen i Bergen - Prelsew. 28.02.1946 r. zawarł związek małżeński z Weroniką (z/d Drab), robotnicą przymusową pracującą u niemieckiego gospodarza.

Jeszcze w Niemczech, 14.10.1946 r., urodziła się ich pierwsza córka Teresa. W 1947 r. Franciszek z żoną pakują walizy i kufry, i wsiadają w Hamburgu na statek Isar. Przypływają do Polski, do Szczecina. Ze Szczecina pojechali do Poznania, potem do Katowic, ale ciągle szukali swojego miejsca na ziemi, pojechali aż do Potęgowa i tam już zostali na zawsze.

Zobacz także: