Huragan - bardzo delikatny potwór

Dodał(a): Piotr T. Bogdanowicz
2007-12-03 18:50
Odsłon: 13709
Komentarzy: 10

Tagi:

Zjawiska naturalne jakie występują na naszej planecie zamykają się w obrębie pięciu głównych żywiołów: ziemi, powietrza, ognia, wody oraz epidemii i chorób. Z tych żywiołów natura potrafi jednak stworzyć potężne potwory, które są jednak zarazem tworami bardzo delikatnymi.

Huragan Katrina - widać doskonale "oko" huraganu. / Fot. NASA

Żyjemy na naszej planecie z dnia na dzień, snując plany na przyszłość i wspominając przeszłość. Staramy się przetrwać w tym jakże brutalnym świecie. Nikt z nas nie myśli cały czas o tym (i dobrze), że na naszej planecie ciągle coś się dzieje. Zachodzą tu różnego rodzaju zjawiska. Jest pogoda, gdzieś drży ziemia czy szaleją wirusy. Natura sprawia, że Ziemia żyje własnym życiem, do niedawna całkowicie niezależnym od nas. Co jakiś czas jednak, (ostatnimi laty coraz częściej) "wypuszcza" ze swych "klatek" potężne potwory powodujące wielkie klęski żywiołowe. Noszą one różne nazwy: trzęsienie ziemi, huragan (tajfun, cyklon), tornado, powódź, epidemia, tsunami. Wszystkie one pomimo przerażającej potęgi jaka posiadają, są bardzo delikatne. Aby powstały musi zostać spełniony szereg warunków. Gdyby choć jeden został pominięty, to do danego zjawiska nie dojdzie. Postaram się teraz przedstawić na przykładzie huraganów ogromną delikatność śmiercionośnych potworów.

Trzeba spełnić warunki

Schemat ruchu powietrza w cyklonie tropikalnym. / Fot. Wikipedia.pl / public domain

Żyjemy, poruszamy się w atmosferze, która to z kolei rozciąga się hen, hen w górę. Składa się ona z warstw, a najniższą warstwą jest troposfera, w której to zachodzą wszystkie zjawiska pogodowe, m.in. huragany. Powstają one między 7., a 25. stopniem szerokości geograficznej północnej i południowej nad bardzo ciepłymi wodami oceanicznymi. Wymieniłem już tutaj dwa warunki konieczne do powstania huraganu: odpowiednia szerokość geograficzna zapewniająca dostęp do bardzo ciepłej wody. Jednak jest ich jeszcze całe mnóstwo.

Temperatura, wilgotność, ciśnienie, wiatr...

"Oko" huraganu Katrina z pokładu samolotu. / Fot. NOAA (Amerykańska Narodowa Służba Oceaniczna i Atmosferyczna)

Temperatura wody powinna przekraczać 27 stopni Celsjusza, do głębokości przynajmniej 60 metrów. Zapobiegnie to szybkiemu wychłodzeniu wody, gdy chmury zasłonią słońce. Bardzo ważne są kierunki i siły wiatrów. Nawet najmniejsze zróżnicowanie, w górnych częściach powstającego huraganu może rozerwać go na strzępy zanim jeszcze powstanie. Bardzo istotne jest aby na dużych wysokościach (5-7 km) powietrze było odpowiednio wilgotne, gdyż w przeciwnym razie nowa formacja cykloniczna bardzo szybko osłabnie. Kolejnym warunkiem jest odpowiednio duże ciśnienie w wierzchołku burzy. Musi być ono wyższe, niż w pozostałych obszarach o takiej samej temperaturze. Jeżeli nie zostanie on spełniony, to napływające masy powietrza zaczną "dusić" burzę, aż do jej całkowitego unicestwienia.

Budowa

Huragan Mitch - doskonale widoczne jest "oko" tego huraganu. / Fot. NOAA (Amerykańska Narodowa Służba Oceaniczna i Atmosferyczna)

To tylko kilka warunków, jakie muszą zaistnieć, aby mógł powstać huragan. Samej naturze nieczęsto udaje się go stworzyć. Mniej niż 15 proc. burz tropikalnych jest w stanie przerodzić się w huragan pierwszej i wyższej kategorii. Jak widać sprawa nie jest taka prosta. Wystarczy brak jednego warunku, a cały wysiłek pójdzie na marne. Jednak kiedy już takowy twór atmosferyczny powstanie, to potrafi on przez całe dni utrzymywać się samodzielnie i przemierzać tysiące kilometrów siejąc zniszczenie i śmierć. Rozmiary takiego huraganu są imponujące. Jego wysokość dochodzi do 15 kilometrów, a średnica u jego szczytu osiąga nawet 1 tys. kilometrów. Jako że huragany mają kształt lejka, to też u podstawy średnica będzie o około połowę mniejsza niż na szczycie. Wewnątrz znajduje się "oko" mające średnicę około 30 kilometrów. Stojąc w takim "oku" możemy dostrzec piękne błękitne niebo, a wiatr "delikatnie" spływałby po nas z góry na dół.

To tajemnica powstawania huraganów, opowiedziana w wielkim skrócie i bardzo ogólnikowo.

Zobacz także: