
Na ponad 2 mln osób niepełnosprawnych, tylko co piąta osoba pracuje. Powodem tego stanu rzeczy jest niewłaściwa polityka wsparcia przez państwo oraz zły system informacji dla pracodawców.
"
W Polsce żyje około 6,2 mln osób niepełnosprawnych, z czego większość (77 proc.) stanowią osoby posiadające prawne orzeczenie o niepełnosprawności [1]. W 2008 roku niepełnosprawni stanowili 9 proc. osób w wieku produkcyjnym (tj. kobiet w wie ku 18-59 lat i mężczyzn w wieku 18-64 lat)[2], a ich liczba wynosiła 2,2 mln" - głosi raport ISP.
Opracowanie Instytutu wskazuje, że pracodawcy wolą zatrudniać zdrowe osoby i płacić obowiązkowe kary na PFRON niż zatrudniać niepełnosprawnych. Jeśli firmy już zatrudniają niepełnosprawnych, to robią to ze względu na korzyść finansową, jaką mogą osiągnąć w postaci wsparcia na takiego niepełnosprawnego.
Z badań wynika, że zakłady pracy dzielą się na dwie grupy: firmy zatrudniające niepełnosprawnych (mniejszość) i firmy unikające ich zatrudniania (większość). Tylko 27 proc. badanych zakładów pracy deklaruje, że rozważa taką możliwość, a spośród pracodawców aktualnie niezatrudniających osób niepełnosprawnych zaledwie 10 proc. wyraża taki zamiar.
Jak powody niezatrudniania niepełnosprawnych firmy wymieniają:(i) Konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z wprowadzaniem w zakładzie pracy zmian techniczno-organizacyjnych (np. dostosowanie stanowiska pracy),
(ii) Niestabilność prawa oraz kłopoty z dostępem do informacji,
(iii) Firmy boja się niskiego i nieadekwatnego poziomu kwalifikacji i umiejętności osób niepełnosprawnych.
Okazuje się, że firmy przywiązują znacznie mniejszą wagę do takich aspektów jak dodatkowe obciążenia wynikające z dodatkowych uprawnień osób niepełnosprawnych w zakresie wymiaru czasu pracy czy dodatkowego urlopu wypoczynkowego.
Z raportu ISP płynie niestety smutny wniosek, że "
Istotnym czynnikiem wpływającym na zatrudnienie osób niepełnosprawnych w i firmach i instytucjach z otwartego rynku pracy jest rodzaj niepełnosprawności. Panuje opinia, że osoby niewidome, upośledzone umysłowo, chore psychicznie, głuche i poruszające się na wózku inwalidzkim właściwie nie kwalifikują się na pracownika zakładu pracy. Potwierdzają to badania” - napisał ISP.
Firmy dostrzegają jednak pozytywne postawy osób niepełnosprawnych, jak lojalność, staranność i pracowitość, ale jako negatywne postawy wymieniają niższe kwalifikacje, niską wydajność, roszczeniowość, dyspozycyjność, absencję chorobową. Co więcej, pracodawcy są przekonani, że osoby niepełnosprawne nadają się głównie do wykonywania prac prostych i niesamodzielnych (!).