Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

9720 miejsce

Jod, dar prosto z morza

  • Źródło: Słowo Polskie Gazeta Wrocławska
  • Data dodania: 2007-03-03 07:11

Od dziesięciu lat w Polsce obowiązuje zakaz produkcji i sprzedaży soli kuchennej bez jodku potasu. Jakie są efekty tego zakazu, trudno jeszcze oszacować, ale na pewno rzadziej dokucza nam tarczyca.

Fot. Słowo Polskie Gazeta WrocławskaKretynizm to jedno z tych słów, których bardzo często nadużywamy. Możliwe, że większość z nas zapomniała już, co naprawdę oznacza. Tymczasem jest to bardzo ciężki niedorozwój umysłowy i fizyczny, powstały w wyniku wrodzonej niedoczynności tarczycy. Bezpośrednią przyczyną tej choroby jest niedobór jodu w okresie ciąży.

Niedoczynność tarczycy w późniejszym wieku objawia się przyrostem masy ciała, pogrubieniem rysów twarzy, wypadaniem włosów. Pacjenci skarżą się na stałe uczucie chłodu, zaparcia, senność, suchość i szorstkość skóry. Mają obniżoną temperaturę ciała. Wiele osób ma też powiększoną tarczycę, czyli wole niedoczynne.

Pierwsi byli Chińczycy

Pierwsze opisy woli znajdują się w starożytnych pismach chińskich, w hinduskich Wedach i Starym Testamencie. Wówczas leczono je popiołem z palonych gąbek. I chociaż wieki później Courtois Bernard (1777-1838), francuski chemik i farmaceuta, odkrył jod w popiele glonów morskich, to w Europie nadal nie potrafiono skutecznie leczyć nim pacjentów.

– W historii leczenia nadczynności tarczycy najważniejsze są dwa nazwiska: Irlandczyka Roberta J. Gravesa i lekarza z Mersenburga Karla A. von Basedowa – mówi Tomasz Tomkalski g , endokrynolog. – Pierwszy w 1835 roku opisał przypadki nasilonych i długotrwałych kołatań serca u kobiet z powiększoną tarczycą i wytrzeszczem gałek ocznych. Od tego momentu najczęstsza postać nadczynności tarczycy nazywana jest w krajach anglojęzycznych chorobą Gravesa. Drugi w 1840 r. opisał tzw. triadę mersenburską, czyli trzy najważniejsze objawy nadmiernej czynności tarczycy – powiększenie tarczycy, przyśpieszoną akcję serca i wytrzeszcz gałek ocznych. W krajach niemieckojęzycznych przyjęto więc nazwę choroby Basedowa.

W naszym kraju używana jest podwójna nazwa choroby Gravesa-Basedowa. Karl Basedow proponował, aby nadczynność tarczycy leczyć wodami mineralnymi bogatymi w jodki i bromki.

Poborowi z Podkarpacia

W Polsce w 1932 roku ponad 15 procent poborowych z Podkarpacia (w rejonach górskich i podgórskich jod jest wypłukiwany przez wody opadowe) miało wole. Kiedy od 1930 roku zaczęto na tych terenach jodować sól, to osiem lat później odsetek występowania wola zmniejszył się do 3 procent. W okresie wojny sól znowu nie była jodowana, w wyniku czego w powiatach myślenickim i nowosądeckim liczba chorych wzrosła do 37 procent.

W latach powojennych zaniechano jodowania soli kuchennej. W latach 1992-1993 w trakcie badań populacyjnych stwierdzono niedobór jodu na obszarze całej Polski (zwłaszcza na Wybrzeżu). W 1996 rozporządzeniem ministra zdrowia i opieki społecznej wprowadzono zakaz produkcji i wprowadzania do obrotu soli kuchennej bez dodatku jodku potasu. Rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 1997 i nadal obowiązuje.

Koń trojański

– W 1941 r. w Stanach Zjednoczonych po raz pierwszy podano choremu z nadczynnością tarczycy jod promieniotwórczy. Leczenie polegało na tym, że przez tarczycę zamiast „normalnego” jodu zostaje przyswojony promieniotwórczy izotop jodu-131, który jak „koń trojański” niszczy promieniowaniem beta komórki tarczycy produkujące hormony – opowiada dr Tomasz Tomkalski.

Na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku wprowadzono do użycia leki hamujące wydzielanie hormonów tarczycowych – tzw. tyreostatyki.

Przez dziurkę od klucza

Prawdopodobnie pierwszą operację tarczycy przeprowadził szwajcarski profesor Georg A. Lücke w Klinice Chirurgicznej w Bernie. Niestety, z dziesięciu pierwszych pacjentów przeżył tylko jeden. Asystentem profesora Lückego był Theodor Kocher, który objął po nim klinikę w 1872 r. W 1874 r. Kocher opisał swych trzynaście pierwszych operacji tarczycy, które – jak na owe czasy – zakończyły się sukcesem – zmarło tylko dwóch chorych! Osobiście Kocher wykonał łącznie ponad 5000 tysięcy operacji tarczycy. Za badania dotyczące fizjologii, patologii i chirurgii gruczołu tarczycowego w 1909 r. otrzymał Nagrodę Nobla.

– Obecnie szczególne nadzieje wiąże się z rozwojem technik mikrochirurgicznych – mówi endokrynolog. – Prawdopodobnie już wkrótce będą rutynowo wykonywane operacje tarczycy „przez dziurkę od klucza” bez pozostawienia dużej blizny na szyi. 

Zalecane dawki dzienne spożycia jodu

niemowlęta do 6. miesiąca – 40 mikrogramów,
od 7. miesiąca do pierwszego roku – 50 mikrogramów,
dzieci od 2 do 6 lat – 70 do 90 mikrogramów,
od 7 do 10 lat – 120 mikrogramów,
młodzież i dorośli – 150 mikrogramów,
kobiety w ciąży – 175 mikrogramów,
matki karmiące – 200 mikrogramów,
chorzy na tarczycę – do 400 mikrogramów.

Obecna profilaktyka niedoboru jodu:

- obowiązkowe jodowanie soli kuchennej w ilości 30 (+/- 10) mg jodku potasu na kilogram soli kuchennej,
- jodowanie mieszanek mlekozastępczych dla niemowląt,
- zalecenie przyjmowania 100-150 g jodu (np. preparat Jodid) przez kobiety w ciąży i w okresie karmienia,
- zalecenia spożywania przez całą populację produktów bogatych w jod.

Najlepszym źródłem jodu są ryby morskie i owoce morza. Średnia w Polsce zawartość jodu w rybach to:

dorsz – 110 mikrogramów/100 g produktu,
płastuga – 52 mikrogramy/100 g produktu,
łosoś – 44 mikrogramy/100 g produktu,
makrela wędzona – 40 mikrogramów/100 g produktu,
śledź – 30 mikrogramów/100 g.

 

Jest to jedyne naturalne, pewne źródło jodu w żywności, ponieważ zawartość tego pierwiastka w warzywach, owocach, produktach zbożowych oraz mlecznych jest zmienna i zależy w dużym stopniu od miejsca uprawy lub hodowli. Gdy gleba jest uboga w ten składnik mineralny, rośliny na niej rosnące również będą zawierały go niewiele. Zawartość jodu w mleku i produktach mlecznych zależy z kolei od jego obecności w paszy spożywanej przez krowy.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (1):

Sortuj komentarze:

Tadeusz Wojtaszek
  • Tadeusz Wojtaszek
  • 17.09.2010 21:31

Bardzo przydatna dla osób chorych na tarczycę i potrzebujących jodu jest woda mineralna JODICA zawierająca 150 mikrogramów jodu. Bardzo przydatna jest też dla kobiet w ciąży, przygotowujących się do macierzyństwa i matek karmiących piersią. Wspomaga też świetnie odchudzanie, bo wzmaga metabolizm. Wody tej nie ma niestety w powszechnej sprzedaży ale można ją zamówić w sklepie internetowym ALDO: www.sklepaldo.pl

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.