Facebook Google+ Twitter

Kino Woody'ego Allena - przewodnik dla początkujących

Obecny na polskich ekranach „Nieracjonalny mężczyzna” to już 45. produkcja w bogatej karierze reżyserskiej Woody'ego Allena. Proponujemy wam krótki przewodnik po filmografii kultowego nowojorczyka.

 / Fot. nieznanyWoody Allen, a właściwie Allan Stewart Konigsberg przyszedł na świat pierwszego grudnia 1935 roku w niezamożnej rodzinie nowojorskich Żydów. Od dziecka pasjonował się muzyką (do dziś gra na klarnecie, z powodzeniem koncertując) i sztuczkami magicznymi. Zamiłowanie do występów i rozbawiania publiczności poskutkowało rozpoczęciem kariery komika już w wieku nastoletnim - Allen pisał skecze i dowcipy do programów telewizyjnych i radiowych, a we wczesnych latach 60. odkrył stand-up. Po kilku latach występów w klubach i opublikowaniu paru książek otrzymał własny program satyryczny pod zaskakującym tytułem "The Woody Allen Show". W połowie lat 60. po raz pierwszy spróbował swoich sił jako scenarzysta i dramatopisarz. W 1965 stworzył scenariusz filmu "Co słychać, koteczku?" w reżyserii Clive'a Donnera z udziałem takich gwiazd jak Peter O'Toole ("Laurence z Arabii"), Peter Sellers ("Różowa Pantera"), czy Romy Schneider ("Sissy"). Napisał też sceniczną komedię "Don't Drink the Water", która już w trzy lata później doczekała się wersji kinowej. Niezadowolony z rezultatu, Allen w 1994 zrealizował swoją wersję utworu.

 / Fot. materiały prasoweW roku 1966 Allen wykupił prawa do japońskiego filmu sensacyjnego. Napisał nowe dialogi, zdubbingował go, przemontował i... zadebiutował zwariowaną komedią "Jak się masz, koteczku?". Na lato przyszłego roku zapowiedziana jest premiera 46. filmu w dorobku artysty.

45 pełnometrażowych filmów, 24 nominacje do Oscara (w tym cztery zwycięstwa), 9 nagród Brytyjskiej akademii filmowej i stałe miejsce w historii światowej kinematografii. Twórczość Woody'ego Allena to jeden z najbardziej cenionych i spójnych dorobków artystycznych współczesnego kina. Jeśli jesteście fanami nowojorczyka, a nie widzieliście "Tajemnicy morderstwa na Manhattanie" - koniecznie nadróbcie zaległości. Jeśli zaś znacie wyłącznie "O północy w Paryżu", czas przeczytać nasz mini przewodnik i wybrać film na dzisiejszy wieczór!

Early, funny ones

W pochodzących z 1980 roku "Wspomnieniach z gwiezdnego pyłu" Allen gra przechodzącego kryzys twórczy reżysera filmowego. Artysta marzy o tworzeniu wybitnych, poważnych dzieł, ale publiczność wolałaby kolejny obraz w stylu jego "wczesnych, śmiesznych filmów" ("early, funny ones"). To oczywiście motyw autobiograficzny, a określenie "early, funny ones" do dziś służy badaczom dokonań nowojorczyka jako określenie grupy obrazów z wczesnego okresu jego kariery reżyserskiej.

Obrazy te mogą zaskoczyć widzów "Blue Jasmine", czy "Snu Kasandry". "Jak sie masz koteczku" (1966), "Bierz forsę i w nogi" (1969), "Bananowy czubek" (1971), "Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o seksie, ale baliście się zapytać" (1972), czy "Śpioch" (1973) mocno odbiegają od późniejszych propozycji Allena. Wszystkie są właściwie parodiami popularnych gatunków filmowych, kolejno: filmu sensacyjnego, kryminału z wątkiem napadu na bank, filmu wojennego, filmu instruktażowego i produkcji szpiegowskich. Publiczność szybko zaakceptowała niecodzienny, absurdalny humor autora "Alicji". Amerykanin opowiadał w nich o rzeczach ważnych dla kraju owładniętego rewolucją seksualną i traumą wojny w Wietnamie, robił to jednak w sposób całkowicie odmienny od popularnych mediów.

 / Fot. materiały prasoweNajważniejszy film: Trudny wybór. "Śpioch", parodia filmów o Bondzie skrzyżowana z science fiction znalazł się na 80. miejscu listy "100 najśmieszniejszych amerykańskich filmów w historii" Amerykańskiego instytutu filmowego. "Bananowy czubek", historia mężczyzny, który by zaimponować dziewczynie, zostaje dyktatorem bananowej republiki w tym samym zestawieniu zajęła miejsce 69. Najwyżej (pozycja 66.) uplasowała się kryminalna komedia "Bierz forsę i i w nogi" i to ona jest naszym typem. Opowieść o nieudaczniku, który postanawia napaść na bank, trafia do więzienia i przechodzi całą serię życiowych perturbacji, może służyć za wizytówkę wczesnego, absurdalnego humoru Allena.

Muza: Diane Keaton

 / Fot. Firooz ZahediW 1969, podczas prób do wystawianej także i u nas sztuki "Zagraj to jeszcze raz, sam" Allen poznaje Diane Keaton. W 1972 roku na ekrany tekst przenosi Herbert Ross, obsadzając Keaton i Allena w rolach niedoszłych kochanków. Keaton, która zyskuje właśnie popularność dzięki roli w "Ojcu chrzestnym" na kilka lat stanie się życiową i zawodową partnerką reżysera, a ich wspólne filmy doczekają się statusu kultowych. Allen z sukcesem obsadza Diane w "Śpiochu", ale prawdziwa rewelacja jest dopiero przed nimi...

Najważniejszy film:"Annie Hall", "Manhattan"

 / Fot. materiały prasoweZrealizowaną w 1975 roku "Miłość i śmierć", parodię literatury rosyjskiej spod znaku Dostojewskiego zaliczyć można co prawda do pierwszego okresu twórczości nowojorczyka, jednak ogromna rola, jaką odgrywa w nim Keaton, nie do końca pozwala się na to zgodzić. Oczarowany talentem komediowym partnerki Woody pisze "Annie Hall" (1977) - opartą częściowo na historii ich romansu (Hall to prawdziwe nazwisko Keaton), nagrodzona czterema Oscarami komedię romantyczną (ostatnią do dziś komedię nagrodzoną Oscarem za film roku). Historia wielkiej miłości i bolesnego rozstania stała się udziałem twórców filmu, którzy rozeszli się niedługo po skończeniu zdjęć. Nie przeszkodziło to jednak ich przyjaźni i współpracy - wspólnie zrealizowali pierwszy dramat Allena, ciekawe, ale nie do końca udane, inspirowane twórczością Bergmana "Wnętrza" (1978) i nazywany "wyznaniem miłości do Nowego Jorku"  / Fot. materiały prasowe"Manhattan" (1979). Trzy lata później Keaton miała zagrać główną rolę kobiecą w "Seksie nocy letniej", inspirowanej Szekspirem niezbyt udanej allenowskiej komedyjce, jednak przeszkodziła jej praca na planie "Czerwonych" (1981). Miejsce Keaton, zarówno na planie, jak i w sercu reżysera zajęła pamiętana ze współpracy z Romanem Polańskim Mia Farrow.

Trzynaście filmów i skandal

W duecie z Farrow Allen zrealizował kilkanaście bardzo odmiennych filmów - komedie kryminalne ("Danny Rose z Broadwayu, 1984), romantyczne komediodramaty ("Purpurowa róża z Kairu", 1985), psychologiczne filmy inspirowane Czechowem (kiepski "Wrzesień", 1987) i twórczością Bergmana (poruszająca „Inna kobieta”, 1988). Jak mówił w „Woody Allen on Woody Allen”, „Mia jest bardzo dobrą aktorką, która może zagrać wiele różnych ról. Ma dużą skale, może grać zarówno partie dramatyczne, jak i komediowe”. Ekscentryczna para, przez lata uchodząca za jedną z najzgodniejszych w show-biznesie rozstała się w 1992 roku, kiedy na jaw wyszedł romans Allena z adaptowaną córką Farrow. Dawni kochankowie są dziś małżeństwem z dwójką dzieci, ale wciąż ciąży nad nimi atmosfera skandalu. W następnym filmie, genialnej kryminalnej komedii „Tajemnica Morderstwa na Manhattanie" rolę Farrow przejęła Diane Keaton.

Najważniejsze filmy: "Hannah i jej siostry", "Mężowie i żony"
 / Fot. materiały prasowePierwszy to inspirowana Czechowem smutna komedia o życiu trzech niespełnionych sióstr i ich mężczyzn. Obraz zdobył trzy Oscary, ugruntowując pozycję Allena jako jednego z najważniejszych artystów ekranu. "Mężowie i żony", ostatni wspólny projekt duetu Farrow-Allen są mrocznym, chociaż niepozbawionym czarnego humoru dramatem psychologicznym, w którym bez trudu odnajdziemy nawiązania do ukochanej przez reżysera twórczości Bergmana, zwłaszcza jego "Opowieści z życia małżeńskiego". Uwaga na nominowaną do nagrody Akademii wybitną australijską aktorkę Judy Davis.

Lata 90 i początek nowego stulecia

Po obyczajowych rewelacjach kariera Allena nieco podupadła, nie znaczy to jednak, że przestał realizować interesujące projekty. W latach 90. dowiódł po raz kolejny, że jest znakomitym reżyserem aktorów i genialnym twórcą partii kobiecych - grająca w kryminalnej komedii "Strzały na Broadwayu" Diane Wiest otrzymała za swoją kreację teatralnej divy Oscara (poprzednia statuetka powędrowała do niej za rolę w... "Hannah i jej siostrach"). Złotego rycerza wywalczyła też Mira Sorvino jako prostytutka o złotym sercu w "Jej wysokości Afrodycie".

Kryzys przyszedł na początku nowego millenium. Allenowi zarzucano wtórność, a jego produkcje zaczęły przynosić straty. Rozwiązaniem miała okazać się realizacja kolejnych projektów w dużo tańszej od Nowego Jorku Europie...

Najważniejszy film: "Przejrzeć Harry'ego"
 / Fot. materiały prasoweAutobiograficzny, pełen ironii, okrutny portret pisarza (w tej roli oczywiście sam Allen), który orientuje się, że zmarnował swoje życie i zraził do siebie wszystkich bliskich niegdyś ludzi. Zmuszający do refleksji i bardzo gorzko zabawny obraz z plejadą hollywoodzkich gwiazd w epizodach.

Europejskie pocztówki

"Życie jest jak pudełko czekoladek. Nigdy nie wiesz, co się trafi". Te słowa Forresta Gumpa świetnie podsumowują obecny etap twórczości amerykańskiego mistrza. Szukając funduszy, Allen zmuszony został przenieść akcję swojego "Wszystko gra"(2004) z Nowego Jorku do Londynu. I chociaż inspirowany "Zbrodnią i karą" thriller przyniósł mu pierwszą po siedmiu latach nominację do Oscara, następne brytyjskie projekty ("Sen Kasandry", "Scoop. Gorący temat", "Poznasz przystojnego bruneta") mimo gwiazd w obsadach (Naomi Watts, Anthony Hopkins, czy nazywana kolejną muzą reżysera Scarlett Johannson) okazywały się porażkami. Ostatnie dwie produkcje, "Magia w blasku księżyca" i "Nieracjonalny mężczyzna" (oba z Emmą Stone) oceniane były lepiej, ale podkreślano, że do dawnego Allena nadal daleko... Zdarzyły się jednak trzy filmy, które zachwyciły krytyków, a reżyserowi zapewniły nową publiczność.

Najlepszy film: "Vicky Cristina Barcelona", "O północy w Paryżu", "Blue Jasmine"

 / Fot. materiały prasoweKreacja Penelope Cruz jako pięknej, ale nieszczęśliwej i psychicznie niezrównoważonej artystki w "Vicky..." przyniosła jej zasłużonego Oscara. Dzięki niej ekran aż kipi od emocji, a cały film nabiera pamiętnego z najlepszych filmów Allena neurotycznego klimatu. Neurozy, ale przy okazji ostrą depresję można poczuć również oglądając Cate Blanchett w roli tytułowej Jasmine. Żona skompromitowanego milionera, która niczym Blanche z "Tramwaju zwanego pożądaniem" przyjeżdża do dawno niewidzianej siostry, aby spróbować na nowo poukładać sobie życie, to być może najlepsza z dotychczasowych kreacji Blanchett. Aktorka jest kolejną artystką, która dzięki występowi u Allena otrzymała Oscara. Złotą statuetkę dostał ostatnio również sam Allen - nagrodzono go za scenariusz hitowego  / Fot. materiały prasowe"O północy w Paryżu". Romantyczna komedia z motywem podróży w czasie ma wszystko, czego fani szukają w filmach nowojorczyka - błyskotliwe dialogi, świetne aktorstwo (Owen Wilson, Kathy Bates), pozornie lekki klimat i mocno cierpki morał. Film zarobił na świecie ponad 150 milionów dolarów, stając się jednym z największych kasowych sukcesów reżysera.

A co Wy dziś obejrzycie?

Źródło: wikipedia.org, filmweb.pl, woodyallenpages.com, imdb.com

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (2):

Sortuj komentarze:

No, ale "Śpioch" naprawdę zapada w pamięć :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Chyba znalazłem mała nieścisłość.
Parodia filmów o Bondzie to "Casino Royale" a nie "Śpioch ".
Pozdrowienia.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.