Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

5704 miejsce

Kirlibaba, jeden z etapów krętej drogi do niepodległości

Za kilka miesięcy minie 100 lat od bitwy pod Kirlibabą, na rumuńskiej Bukowinie. Po tych wydarzeniach pozostała pamiątka: grób polskich legionistów poległych w bitwie z Rosjanami. Odwiedzają go czasem turyści z Polski.

Dolina Złotej Bystrzycy / Fot. Krystyna NitaJadąc z Maramureszu w stronę Bukowiny, kilkanaście kilometrów za przełęczą Prislop docieramy do Kirlibaby (rum. Cârlibaba), dużej, liczącej około 3 tys. mieszkańców wsi. Leży ona u ujścia potoczku o tej samej nazwie do Złotej Bystrzycy. Jedną czwartą populacji stanowią Huculi. Z zamieszkałej tu przed wojną sporej niemieckiej społeczności zostało 50 rodzin.

W Kirlibabie są dwie cerkwie i kościół św. Ludwika. Po prawej stronie, na tutejszym cmentarzu pochowano w 1915 roku dwunastu polskich legionistów. Jak się tu znaleźli?

Przed I wojną Siedmiogród i Bukowina należały do Austro-Węgier. Po początkowych sukcesach wojennych CK armii sytuacja się zmieniła. Już jesienią 1914 roku Rosjanie zajęli Bukowinę. Front oparł się o Karpaty.

Na początku 1915 roku Austriacy podjęli kontrofensywę. W połowie stycznia 1915 roku, część II brygady Legionów, nazywana grupą wschodnią, została skierowana na Bukowinę. Dowodził nią nominalnie generał Karol Trzaska-Durski, a faktycznie pułkownik Zygmunt Zieliński.
Pomnik Legionów powstał w 1932 roku, w 2007 został odnowiony z funduszy Senatu Rzeczypospolitej Polskiej staraniem Stowarzyszenia Wspólnota Polska i Towarzystwa Karpackiego. / Fot. Krystyna Nita
16 stycznia żołnierze z tej grupy przybyli koleją do miejscowości Borşa, odległej o ponad 20 kilometrów od Kirlibaby.
17 stycznia legioniści w wielkim śniegu i mrozie pokonali przełęcz Prislop i zaczęli marsz w stronę Bukowiny traktem przez Kirlibabę.

Następnego dnia zatrzymały ich rosyjskie karabiny maszynowe. Dowodzący 2. Pułkiem Piechoty w II Brygadzie Legionów Polskich major Marian  Żegota-Januszajtis wydał rozkaz ataku.
 / Fot. Krystyna Nita
W dniach od 18 stycznia toczono tu ciężkie walki, podczas których żołnierze pułku wykazali niezwykły hart ducha i wytrzymałość fizyczną. Teren walk był bardzo trudny. Panował prawie 30-stopniowy mróz. 22 stycznia Rosjanie zostali wyparci. Zginęło 12 legionistów, w tym kapitan Stanisław Strzelecki. Pochowano ich następnego dnia, obok kościoła.

Zwycięstwo polskich legionistów umożliwiło wojskom austriackim wkroczenie w głąb Bukowiny i Galicji.
Tablica z nazwiskami poległych legionistów / Fot. Krystyna Nita
Przez karpacki grzebień śnieżny,
Besarabski step bezbrzeżny,
Bukowińskich lasów złoto,
Przez wołyński piach i błoto,
Idąc tak na bliższe drogi,
Świata szmat przeszedłszy srogi,
Dziś wstępujem w Twoje progi,
O Warszawo!

Grób Legionistów w Kirlibabie / Fot. Krystyna Nita
Słowa piosenki ułożonej przez Bogusława Szula z okazji wejścia II Brygady Legionów Polskich do Warszawy 1 grudnia 1916 roku, są kroniką walk II Brygady. Mówią o bitwach karpackich. Zanim legioniści dotarli do Warszawy, przyszło im tutaj właśnie bić się z wojskami rosyjskimi w dolinie Złotej Bystrzycy, na terenie dzisiejszej północnej Rumunii.

Koleżanki wyrywają chwasty, porządkują mogiłę. Składamy kwiaty. Zapalamy znicze. Następuje chwila zadumy zmieszanej ze smutkiem. Wojskiem rosyjskim dowodził Lucjan Żeligowski. Wśród jego żołnierzy było wielu Polaków.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (5):

Sortuj komentarze:

A tekst Krysi uważam za bardzo potrzebny, ponieważ nie historycy mało wiedzą o takich epizodach z tamtych rejonów sprzed stu lat.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Grzegorz, ja nie bardzo zgadzam się - tak jak Pan Piotr - z Twoim podejściem do historii, ponieważ historyk ma grzebać w przeszłości (bo w końcu taki chyba jest sens tego zawodu?), a nie wybiegać "w bok" i kombinować, co by było, gdyby...

Choć doskonale rozumiem Twoje dociekanie i dążenie do budowania hipotez... historii alternatywnej, bo to ciekawe, tyle że mało użyteczne. Jak dobrze wiesz, historia i tak nic nikogo nie nauczyła, niestety. A przecież powinna.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Panie Grzegorzu, Polska nie mogłaby odzyskać niepodległości bez "tej bratobójczej wojny", bo jej bez tej wojny nie odzyskała, a odzyskała ją właśnie w wyniku tej wojny i właściwego tej wojny wykorzystania. Sama (wymuszona przez Pana) karkołomna konstrukcja powyższego zdania ukazuje, jak niemądre są próby zmieniania historii, czy tworzenia historii alternatywnej. Historia to jest to, co było, a nie to, "mogłoby być". Dlatego mądra jest uwaga pani Isabelli, że tekst, który komentujemy, to po prostu interesująca informacja o tym, co było.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jednym z kluczowych zagadnień, które badam na własną rękę jest próba odpowiedzi na pytanie, cz nasz kraj mógłby odzyskać niepodległość na początku XX wieku bez tej bratobójczej wojny, która zniszczyła dawną, cywilizowaną Europę.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Interesujące informacje o polskich legionistach.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.