Kobieta w kulturze i środowisku romskim. Część I

Dodał(a): Jolanta-Maria Budniak
2011-01-08 08:58
Odsłon: 3404
Komentarzy: 3

Tagi:

Jakie jest miejsce, rola i pozycja kobiety w społeczności romskiej? Czy to, co my uważamy za dyskryminację kobiet wśród tej społeczności, dla Romów oznacza to samo?

Środowisko romskie wciąż budzi w nas "gadziach" (innych, obcych) wiele kontrowersyjnych odczuć i opinii. Utrzymujące się stereotypy w postrzeganiu Romów oraz niechęć demonstrowana w codziennych kontaktach z Romami wynika z braku rzetelnej wiedzy o tej społeczności. Stereotypy te są wzmacniane przez doniesienia medialne, koncentrujące się na elementach sensacyjnych, kryminalnych lub w najlepszym przypadku archaiczno-sentymentalnym wizerunku Roma.

Społeczeństwo romskie charakteryzuje się bogatą, a przede wszystkim mocno odmienną od polskiej kulturą. Wg opinii społecznej kobieta romska jest w niej lekceważona i traktowana jako ktoś gorszy. Czy tak jest faktycznie? Wystarczy poznać kulturę romską ze wszystkimi jej obyczajami i tradycjami, by zrozumieć, że takie po prostu są jej zasady.

W języku romskim określeń na kobietę istnieje cała gama. I tak: kobieta romska
to Romni, kobieta jako człowiek to manuśni. Używane są także ćhaj (dziewczyna), rakli (dziewczyna niecygańska), rani (pani). Są też nazwy, które określają sytuację społeczną lub miejsce kobiety w rodzinie: mamni - babcia, kirwi - kuma, chułani - gospodyni, romanduni - mężatka, daj - matka.

Nadal utrzymuje się stereotyp jakoby w środowisku romskim kobieta była traktowana gorzej i pełniła drugorzędną rolę, i że przez mężczyzn jest inaczej postrzegana, co poniekąd w części jest prawdą. Fakt zasiadania przy oddzielnych stołach, kobiety osobno i osobno mężczyźni, był i jest podawany jako przykład dyskryminacji. Lecz nie dla Romów. Sytuacja taka ma miejsce tylko kiedy pije się alkohol.

Kobiety rodu Kwieków / Fot. Jolanta Budniak

Inicjacja seksualna przed zawarciem małżeństwa jest nie do pomyślenia i tej kwestii Romowie przestrzegają dość rygorystycznie. U Romów panuje zasada dotycząca porzucenia żony bez ważnych powodów, do momentu kiedy ona zdecyduje, on nie może bez groźby skalania poślubić innej. Od dzieciństwa na swój wizerunek pracuje przede wszystkim młoda Romni, postępując tak, by uzyskać opinie dobrej córki, kandydatki na żonę, potem żony i matki.

Czy dzisiejsze pokolenie kobiet romskich żyje nadal w tak mocno zakorzenionej tradycji? Zmiany są znaczne i widoczne. Osiadły tryb życia, likwidacja taborów, częstsze kontakty z większością etniczną, przymusowa edukacja, praca zawodowa, używanie języka polskiego - wszystkie te czynniki powodują, że romskie kobiety coraz bardziej przyswajają kulturę polską, żyjąc według jej norm i standardów.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Jolanta-Maria Budniak

Artykuły (82) Galerie (0) Średnia ocen (3.90)

Miejscowość: Zabrze | Kraj: Polska

O mnie: Zajmuję się mniejszościami etnicznymi moje art.można przeczytać w "Dialog-Pfeniben" "Wolność bez granic" "Świat". Zajmuje się turystyką. Jestem członkiem Stowarzyszenia Polskich Mediów W-wa oraz Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Dodaj do