Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

1461 miejsce

Kopalnia z Tarnowskich Gór na Liście Światowego Dziedzictwa

Podczas obradującego w Krakowie Komitetu Światowego Dziedzictwa delegaci z całego świata zgodzili się na wpisanie kopalni ołowiu, cynku i srebra w Tarnowskich Górach na listę zabytków najcenniejszych dla ludzkości.

Kopalnia w Tarnowskich Górach (non © UNESCO) / Fot. Mikołaj Gospodarek/Stowarzyszenie Miłośników Ziemi TarnogórskiejHistoryczny kompleks górniczy to 15. polski obiekt wpisany na listę UNESCO. Radości z niedzielnej decyzji nie kryli mieszkańcy Tarnowski Gór, którzy w centrum miasta śledzili najnowsze informacje z Krakowa, gdzie od tygodnia trwa 41. sesja Komitetu Światowego Dziedzictwa. - Cieszymy się, że wyjątkowa wartość naszego górniczego dziedzictwa, stała się powszechnie uznana. Byliśmy to winni naszym przodkom, jak i przyszłym pokoleniom, aby świadectwo przeszłości stało się świadectwem w przyszłości – skomentował Zbigniew Pawlak, wiceprezes Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. To ono na co dzień opiekuje się tarnogórskimi podziemiami i przygotowało wniosek o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

- Jesteśmy również świadomi, że tytuł ten to nie tylko prestiż, ale wielkie zobowiązanie. To na nas spoczywa ochrona naszego Dziedzictwa, tożsamości i rodowodu - dodał Zbigniew Pawlak.

Kopalnie ołowiu, srebra i cynku w Tarnowskich Górach są największą i najbardziej znaczącą, historyczną kopalnią tych rud w Polsce – świadectwem 500-letnich tradycji górniczych. Położona na Nizinie Śląskiej w południowej części Polski, w jednej z europejskich prowincji metalogenicznych, od średniowiecza była ważnym miejscem w procesie metalurgicznym w Europie. Tarnogórskie górnictwo wyróżniało się ponadto w XIX w. rozległym, zintegrowanym systemem odwadniającym i zaopatrującym ludność i przemysł w regionie w wodę, równocześnie będąc jednym z największych tego typu rozwiązań na świecie.

- Tarnogórskie kopalnie mają zasłużone miejsce w historii rozwoju przemysłu górnośląskiego i tym samym historii gospodarczej Europy. To, co je wyróżnia na tle innych ośrodków górniczych w Europie to zakres w jakim zachowały się wyrobiska górnicze i niezwykle mądre podejście do gospodarowania zasobami środowiska, które doprowadziło do zlikwidowania zagrożenia wodnego i jednoczesnego zagospodarowania wody na potrzeby ludzi - powiedziała Katarzyna Piotrowska, kierownik Ośrodka ds. światowego dziedzictwa w Narodowym Instytucie Dziedzictwa.

Historia wydobycia w Tarnowskich Górach sięga średniowiecza. W rejony niegdysiejszych Tarnowic zaczęli ściągać kopacze srebra i ołowiu, a niedługo później powstało miasto Tarnowskie Góry, które od początku XVI wieku cieszyło się przywilejem wolności górniczej. Obecna nazwa tego leżącego na nizinie miasta, nie odnosi się do gór, ale jest połączeniem nazwy wsi – Tarnowice i gor – czyli kopalń.

Przez wieki górnictwo tarnogórskie zasilało produkcję w zakładach metalurgicznych w całej Europie. Po upowszechnieniu się procesu oddzielania srebra od miedzi przy pomocy topienia jej z ołowiem, w XVI wieku miedź zaczęła być powszechnie stosowana do produkcji m.in. naczyń domowych. Z Tarnowskich Gór eksportowano wtedy ołów, ale nie tylko. Odkrycia geograficzne i związany z nimi rozwój handlu światowego, m.in. srebrem, stworzyły możliwości eksportowe na nieznaną do tej pory skalę. W połowie XVI wieku tarnogórskie kopalnie były największym ośrodkiem górnictwa kruszcowego na Górnym Śląsku i jednym z największych w Europie – sprzedawały 80 proc. wydobytej rudy ołowiowo-srebrnej do największych ośrodków hutniczych, z których srebro płynęło dalej do Azji.

Rudy ołowiowo-srebrne występują w rejonie Tarnowskich Gór w postaci gniazd i żył, co przez wieki narzucało specyficzny sposób wydobycia. Dominowały bardzo liczne małe kopalnie zakładane przez kupców i lokalną szlachtę, blisko siebie położone szyby, a było ich łącznie ponad 20 000, tworzyły specyficzny krajobraz. Kolejne odkrycie bogatych złóż srebronośnych pod koniec XVIII wieku dało nowy impuls do rozwoju górnictwa. W okresie pruskiej industrializacji powstała królewska kopalnia wielkoskalowa ołowiu i cynku, a Górny Śląsk został zdominowany przez przemysł ciężki.

Bogate złoża kruszców były podstawą dla rozwoju regionu tarnogórskiego, ale niezwykle wysoki napływ wody, przekraczający trzykrotność napływu występującego w kopalniach europejskich oraz płaski teren z dwiema niedużymi rzekami były wyzwaniem dla górników. Woda z opadów atmosferycznych, która nie jest szybko odprowadzana z powierzchni, np. ze względu na naturalne pofałdowanie terenu, przedostaje się do wyrobisk górniczych przez szczeliny, spękania i kawerny krasowe. W okolicy Tarnowskich Gór płyną dwie niewielkie rzeki Stoła i Drama, które przy znacznych opadach nie były w stanie szybko i skutecznie odprowadzić wody powierzchniowej zanim wniknęła w głąb ziemi.

System gospodarowania wodą podziemną w Tarnowskich Górach to arcydzieło hydrotechniki nie tylko ze względu na złożoność i rozległość odwadniania, ale przede wszystkim ze względu na równoległe wykorzystywanie wody na potrzeby lokalne i regionalne. Unikatowy, pionierski model zrównoważonej gospodarki wodnej w czynnym środowisku górniczym przyczynił się do rozwoju wielkoskalowego systemu zaopatrywania w wodę do celów konsumpcyjnych i przemysłowych.

Tarnowskie Góry to pierwsze miasto z regionu Górnego Śląska, które znalazło się na liście UNESCO. Podczas trwającej sesji w Krakowie poza historycznym kompleksem kopalni wpisano m.in. Sobór Zaśnięcia Matki Bożej na wyspie Swijażsk (Rosja), Stare Miasto w Heronie (Palestyna), modernistyczne zabudowanie w Asmarze (Erytrea) oraz Święta Wyspa Okimoshima (Japonia). 41. sesja Komitetu Światowego Dziedzictwa potrwa do wtorku 12 lipca.

mat. prasowe

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (0):

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.