Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

9470 miejsce

Kościoły romańskie w Prandocinie i Wysocicach

Kościół św. Jana Chrzciciela w Prandocinie koło Miechowa, z XII wieku oraz nieco młodszy kościół św. Mikołaja w oddalonych o kilkanaście km Wysocicach są cennymi i mniej znanymi zabytkami sztuki romańskiej.

Jednonawowy, romański kościół św. Jana Chrzciciela w Prandocinie zbudowany z ciosów z jasnego piaskowca, z gotyckim prezbiterium. / Fot. Krystyna Nita- Kiedy opiszesz nasze wycieczki śladami sztuki romańskiej okolic Krakowa? Pamiętasz Prandocin i Wysocice? – pyta moja przyjaciółka. Miałyśmy niegdyś bardzo ambitne plany poznać wszystkie ważniejsze zabytki Małopolski. Gdy tylko pogoda dopisywała, wyruszałyśmy w nieznane zaopatrzone w mapy i kanapki. Naszym środkiem lokomocji był pociąg. Potem maszerowałyśmy wiele kilometrów szlakami turystycznymi, wiejskimi drogami, a czasem na azymut, odkrywając przepiękne okolice Krakowa.

Nie skończyłyśmy naszego ambitnego projektu. Pod koniec lat osiemdziesiątych zaczęłam jeździć do Francji. Nie omijałam żadnej okazji, by poznawać tamtejszą architekturę i sztukę.

Po roku 1000 zaczęła się w Europie epoka sztuki romańskiej. Na terenie Polski, obok katedr, kolegiat i świątyń klasztornych, wznoszone były małe, jednonawowe kościoły grodowe i parafialne. Niektóre z nich aż do końca XIII wieku kontynuowały przedromański typ rotundy. Większość otrzymywała formę prostokąta z półkolistą absydą. Zdarzały się też rozwiązania bogatsze przestrzennie: z emporą zachodnią, kolistą wieżą na osi od zachodu, a nawet z dwoma przeciwległymi chórami, tak jak widziałyśmy w kościele w Prandocinie.

- Trudno jest mi pisać o wyprawach do Wysocic i Prandocina po 25 latach. Niewiele już pamiętam – próbuję się tłumaczyć. – Pojedziemy tam jeszcze raz – mówi Ewa - Od czego są przyjaciółki! Ustalamy datę. Wyruszamy we cztery samochodem Ali, która pożycza mi aparat fotograficzny. Są też kanapki i czekoladki. Za Słomnikami skręcamy w prawo. Wśród drzew widzimy sylwetkę kościoła.

Małe romańskie kościoły grodowe lub parafialne w osiedlach stanowiących zalążki miast są bardzo skromne zwłaszcza, jeśli porównamy je z romańskimi kościołami we Francji. Budowano wtedy u nas najczęściej świątynie jednoprzestrzenne. Ich cechą charakterystyczną były empory zachodnie, stanowiące miejsce wydzielone dla fundatora. Do najcenniejszych w Polsce świątyń grodowych należy właśnie Prandocin. Tutejszy kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela fundował najprawdopodobniej protoplasta rodu Odrowążów, komes Prandota Stary, w połowie XII wieku.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (13):

Sortuj komentarze:

5* za ten materiał. Płynna narracja.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Znam Grzegorzowice, i nawet dwukrotnie zamieściłem informacja na ich temat. Bardzo urokliwe miejsce.
Będę teraz celował na Wąchock i Tarczek.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Od dawna wybieram się w te strony z powodów prywatnych, teraz wiem, że powód turystyczny jest nie mniej ważny. Wspaniały opis. Gratuluję precyzji i wiedzy.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Aby poczuć prawdziwy klimat chorałów gregoriańskich należy koniecznie zatrzymać się w wąchockim opactwie. To po drodze do Tarczka i Grzegorzewic.
Wąchock kojarzy się z sołtysem a opactwo jest pomimo że niesamowite to zapomniane.
Pozdrawiam miłośniczki i miłośników klimatu architektury romańskiej .

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bardzo dziękuję za wpis. Wybierzemy się do miejscowości, o których Pan pisze:)

Komentarz został ukrytyrozwiń
Robert Kamiński
  • Robert Kamiński
  • 14.11.2011 08:11

Romańskie rotundy są najstarszymi w Polsce zachowanymi obiektami murowanymi, dlatego też mają największą sławę -rotunda w Cieszynie.
Jednak największy urok posiadają romańskie kościoły z dala od szlaków handlowych w zapomnianych miejscowościach (np. Tarczek ,rotunda w Grzegorzewice w woj. świętokrzyskim). Tam przez ostatnich 1000 lat niewiele się zmieniło.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bardzo dziękuję, raz jeszcze :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Kolejna ciekawa podróż. Dziękuję!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Robercie, obydwie budowle są romańskie. W Prandocinie dodano w czasach gotyku prezbiterium, używając częściowo materiału z rozebranej absydy.
Kościół w Prandocinie pochodzi z II ćwierci XII wieku, a w Wysocicach z końca XII w. lub I ćwierci XIII wieku i został ufundowany najprawdopodobniej przez samego Iwo Odrowąża.

Izo, dziękuję za komplement. Muszę się zapisać na jakiś kurs fotografowania, bo walą mi się budynki:))

Komentarz został ukrytyrozwiń

ie byłem przekonany, że jedynymi przykładami kościelnych budowli romańskich w Polsce były rotundy. A więc Twój artykuł uświadomił mi, że było inaczej :). Chyba, że mamy do czynienia już z gotykiem?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dziękujemy za Twoją aktywność w serwisie wiadomosci24. Do zobaczenia niebawem w innym miejscu.

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl
#PRZEPROWADZKA: Dowiedz się więcej

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.