Kultura Liberalna: debata z Leszkiem Millerem

Źródło: Gość dnia
2010-02-17 16:54
Odsłon: 2583
Komentarzy: 1

Tagi:

W „Kulturze Liberalnej” cykl spotkań z najważniejszymi politykami polskiego dwudziestolecia demokracji inauguruje dziś debata redakcyjna z udziałem Leszka Millera, polityka o fascynującej - i pouczającej zarazem - drodze politycznej: od robotnika z Żyrardowa po premiera Polski.

Liczyliśmy na to, że w ciągu tych czterech lat będą wprowadzane ostrożne reformy rynkowe, które „Solidarność” osłoni swoim autorytetem - bo wiadomo było, że wprowadzenie rynku musi powodować napięcia i konflikty społeczne. „Solidarność” miała wziąć na siebie rolę parasola. Po czterech latach planowane były kolejne wybory, po których nowy suweren miał zdecydować co dalej.

Wszyscy rozeszli się z takim planem i dopiero późniejsze, dosyć niespodziewane wydarzenia, przede wszystkim przejście koalicjantów PZPR na stronę „Solidarności”, spowodowały, że mógł powstać rząd Mazowieckiego, Balcerowicz mógł rozpocząć swoje reformy, a Jaruzelski, który został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na prezydenta, szybko musiał zakończyć swoją kadencję. Więc praktyka całkowicie rozminęła się z wcześniejszymi założeniami. Czy to dobrze, czy źle dla transformacji? Z pewnością istniały inne drogi, którymi mogły potoczyć się wydarzenia, nie jestem jednak pewien, czy zaprowadziłyby one nas dalej.

Proces, który rozpoczął się dwadzieścia lat temu, był czymś absolutnie bez precedensu, czymś wyjątkowym. Polacy w tej sytuacji okazali się nie mądrzy po szkodzie, co niestety często się nam zdarzało, tylko mądrzy przed szkodą i – nie przymykając oczu na wszystko, co nas w dzisiejszej Polsce drażni – trzeba przyznać, że udało nam się zbudować solidny fundament państwa demokratycznego.

Kolejne pokolenia Polaków staną oczywiście oko w oko z rozmaitymi problemami, ale nie będą one fundamentalnej natury, nie będą tak decydujące dla losów państwa, jak te, z którymi musieliśmy się zmierzyć jeszcze kilkanaście lat temu. Pojawia się w związku z tym pytanie, czy w ogóle w dzisiejszych czasach jest jeszcze sens mówić o transformacji. Może pora skończyć z używaniem tego terminu i przyznać, że najważniejsze cele strategiczne zostały już osiągnięte? Plany, które realizuje współczesna klasa polityczna nie są już, w moim przekonaniu, kolejnym stadium transformacji, lecz stanowią nowy etap, który jeszcze oczekuje na swoje zdefiniowanie.

Jarosław Kuisz: Co pan ma na myśli, mówiąc o tym, że transformacja już się skończyła. Jakie elementy miałyby się składać na zakończenie tego etapu?

Leszek Miller: Jednym z problemów, które towarzyszyły pierwszym latom transformacji, było przesunięcie między zmianami o charakterze politycznym a tymi o charakterze społeczno-gospodarczym. Proszę zwrócić uwagę, że reformy w każdym z tych obszarów nie następowały w tym samym tempie. O ile dość szybko udało się zbudować podstawy sytemu politycznego właściwego dla demokracji parlamentarnej, to o wiele wolniej budowano podstawy gospodarki rynkowej. Mam wrażenie, że budowa gospodarki trwa nadal i będzie trwała. Kiedy więc mówię, że warto pomyśleć o zakończeniu transformacji, odnoszę się do systemu politycznego. W tej sferze wszystko zostało już zrobione.

Pełny zapis debaty: na stronach Kultury Liberalnej