Facebook Google+ Twitter

Lauburu czyli baskijskie cztery głowy

Symbole religijne są tematem dyskusji choćby ze względu na swą tajemniczość. W mitologiach wielu ludów starożytnych uważa się je za świętość. Nie inaczej jest w przypadku wierzeń Basków, którzy za swój znak rozpoznawczy uznają ... Lauburu.

Lauburu / Fot. http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Plik:Lauburu.svg&filetimestamp=20060311004614Ciekawe, że baskijska swastyka wywodząca się z bądź co bądź z pogańskich wierzeń, do dziś jest znakiem, z którym utożsamia się ta, katolicka przecież, społeczność. Co więcej, w ujęciu Basków Lauburu jest odwiecznym symbolem, podkreślającym odmienność od innych narodów, a tym samym potwierdzającym ich dążenia autonomiczne.

Nie podlega dyskusji, że swastyka to jeden z najstarszych świętych znaków, symbolizujących siłę życiową oraz Słońce (rozróżniamy swastykę prawostronną, mającą ramiona ułożone w kierunku ruchu wskazówek zegara oraz lewostronną - z ramionami w kierunku odwrotnym, zwaną też sauwastyką). Spotyka się ją u wielu ludów starożytnego świata, m. in.: w Indiach, w Mezopotamii, u Etrusków, Celtów, Germanów, u ludów skandynawskich, a nawet w cywilizacjach prekolumbijskich – Majów i Nawahów. Spotykamy ją w sztuce chrześcijańskiej, jak również w religii zwanej dżinizmem, do której zapożyczona została z hinduizmu.

Zastanawiająca jest kwestia, czy znak swastyki (rzecz jasna w różniących się od siebie formach) występował równocześnie w wielu kulturach, czy zrodził się w jednej, a przez inne został przejęty i zmodyfikowany. Inaczej mówiąc: czy Baskowie, bo to ich ów tekst dotyczy, sami dla własnych potrzeb stworzyli symbol Lauburu, czy też jego wygląd jest tylko zmodyfikowaną formą „pierwotnej” swastyki (osobiście opowiadam się za tą właśnie opcją), którą tworzy równoramienny krzyż grecki o ramionach załamanych w połowie długości pod kątem prostym w tym samym obrotowym kierunku (zwano go z gr. gammadion, gdyż składał się z czterech liter gamma). Natomiast baskijską swastykę tworzą cztery „krople”, oczywiście także ułożone w jednym kierunku. Krople te Baskowie nazywają „głowami”, stąd Lauburu w ich przekonaniu symbolizuje po prostu „cztery głowy”.

Czyż można zatem doszukiwać się tu analogii między symbolem baskijskim a znakiem tao, symbolizującym równość wszechświata, złożonym z dwóch identycznych „kropel”, choć inaczej rozmieszczonych? Odpowiedź na to pytanie, pozostaje, rzecz jasna, w sferze domysłów.

Zobacz także:

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (7):

Sortuj komentarze:

5+

Komentarz został ukrytyrozwiń

No właśnie, niema co wszystkiego upychać do jednego wora nazistowskiego ale ludzie i tak tego niewiedzą albo nie chcą wiedzieć.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ok., ale jak sam zauważyłeś starałem się jedynie rozwinąć pewne kwestie. Osobiście polecam nt. ostatni numer "Gniazdo - rodzima wiara i kultura" http://gniazdo.rodzimowiercy.pl/gniazdo_06.php w którym temat swastyki również został potraktowany w dość ciekawy sposób.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Czy powyższy esej w jakikolwiek sposób daję do zrozumienia, że należy ów symbol przekreślać? Oczywiście, że nie. Wiele tez Pańskiego wywodu to jedynie powtórzenia treści eseju. Fajnie, że Pan rozwinął wątek swastyki, ale nie rozumiem pytań. Zrozumiałe jest, że swastykę spotykamy u wielu kultur, a że wątek Słowian został pominięty to było to działanie przemyślane - esej ten dotyczy przecież Basków (analogie do innych kultur mają tylko za zadanie zasygnalizować problem w szerszym aspekcie, być swego rodzaju punktem odniesienia).

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ze swastyką w herbie
Swarożyca, częściej znana jako swastyka, przez wielu kojarzona jest wyłącznie z nazizmem. Tylko prawdziwi sympatycy średniowieczna a szczególnie wczesnohistorycznej jego czyści lub nawet okresu wcześniejszego są świadomi, że symbol ten jest znacznie starszy a co więcej nacechowany pozytywnie.

Encyklopedia Onetu podaje taką definicja swastyki: symboliczny i ornamentalny znak w postaci równoramiennego krzyża o ramionach zagiętych pod kątem prostym w tym samym kierunku. Jako symbol pomyślności i szczęścia szeroko rozpowszechniona w starożytnym i we współczesnym świecie. Słowo swastyka wywodzi się z sanskrytu (svastika) i oznacza "wiodący do pomyślności". Swastyka pojawiała się już w sztuce wczesnochrześcijańskiej i bizantyńskiej, nadal jest powszechnie stosowana jako symbol pomyślności w hinduizmie, dżinizmie i buddyzmie. Swastyka prawostronna jest powszechnie uznawana za symbol Słońca, imitując ruchem swych ramion drogę, jaką ono pokonuje. Swastyka lewostronna, poprawnie zwana sauvastika, jest symbolem nocy, straszliwej bogini Kali i praktyk magicznych.

Swastyka to symboliczny i ornamentalny znak w postaci równoramiennego krzyża o ramionach zagiętych pod kątem prostym w tym samym kierunku. Jako symbol pomyślności i szczęścia była szeroko rozpowszechniona w starożytnym i we współczesnym świecie. Słowo swastyka wywodzi się z sanskrytu (svastikah) i oznacza "wiodący do pomyślności". Możemy je podzielić na dwie części: SU- (dobry, dobrze) i -ASTIKAH (być, będąc). Zarówno swastyki o ramionach zagiętych w prawą jak i w lewą stronę używane były w Indiach.

Prawdopodobnie ze względu na swój prosty kształt, swastyka używana była całkowicie niezależnie przez różne społeczności w różnych rejonach świata. Jedno z najstarszych malowideł przedstawiających swastykę pochodzi z okresu paleolitu, co sugeruje, iż powstało co najmniej 10.000 lat temu. W tradycji chińskiej, symbol swastyki i jej znaczenie pomyślności, pojawił się około 2.000 lat temu wraz ze sprowadzeniem Buddyzmu z Indii do Chin. W języku chińskim znak ten wymawia się "łan" (w dialekcie mandaryńskim). Przy czym uważa się go również za odpowiednik innej litery chińskiej z tą samą wymową, która oznacza: "dziesięć tysięcy", "duża liczba" lub "wszystko".

Symbol swastyki przez tysiące lat używany był w różnych kręgach kulturowych i społecznych. Wśród szczepów germańskich znany był jako "Krzyż Tora". Ciekawe, że jako nazwę tego symbolu hitlerowcy użyli hinduskie słowo "swastyka" a nie "Krzyż Tora", jakby wynikało z ich historii. Natomiast do Anglii trafił za pośrednictwem skandynawskich osadników z Lincolnshire i Yorkshire. Interesującym zdaje się być, iż znak ten odkryto także na żydowskich synagogach w Palestynie z przed 2.000 lat, a co za tym idzie Hitler (mimowolnie?) "skradł" ten symbol zarówno Żydom jak i Hindusom.

Co więcej symbol ten był niezmiernie popularny (w różnych odmianach), także w śród naszych, słowiańskich przodków. Był to symbol solarny mającym zagwarantować przychylność bogów - stąd miedzy innymi nasza rodzima nazwa "swarożyca". Boski przejaw Swaroga przypisywano bowiem słońcu i ogniowi.

Swastyka była również używana przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej, Środkowej i Południowej. Według Joe Hoflera, który także odwołuje się do doktora Kumbari z muzeum Urumqi w Xinjiang (Chiny), ugrupowanie hindusko-arjańskie z gałęzi germańskiej, przybyło do Europy około 2.000 p.n.e. przywożąc ze sobą symbol swastyki (dysk słońca), występujący w ich sztuce religijnej, tak jak pokazują to wykopaliska z grobowców Kurgan na stepach rosyjskich i grobowców hindusko-ariańskich w Xinjiang w Chinach.

Filip Budda w swej książce pt.: "Swastyka w dziejach cywilizacji " przedstawia z kolei 12 tysięcy lat dziejów tego symbolu, który - drogą dyfuzji kulturowej, wraz z rozprzestrzenianiem się rolnictwa - upowszechnił się na pięciu kontynentach Ziemi. Związany z kultem płodności a także z kultami solarnymi, w najważniejszych religiach świata uznawany był za symbol dobroczynny. 12 tysiącom lat dziejów swastyki, jako symbolu dobroczynnego, przeciwstawia się 12 lat używania tego symbolu na sztandarach i godłach Trzeciej Rzeszy. Czy z tego względu mamy go przekreślić bezpowrotnie?

Komentarz został ukrytyrozwiń

> Spotyka się ją u wielu ludów starożytnego świata, m. in.

M.in. również u Słowian!

> Krople te Baskowie nazywają „głowami”, stąd Lauburu w ich przekonaniu symbolizuje po prostu „cztery głowy”.

Cóż za zbieg okoliczności... Świętowit tez miał cztery głowy... a sam posag "Światowid ze Zbrucza" był z kolei ikonograficznym zapisem wszechświata.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ciekawy artykuł. A tu coś nt symboliki i wiedzy na ten temat link

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.