Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

18169 miejsce

Luteranie i Święto Reformacji

  • Marcin Q
  • Data dodania: 2006-10-29 17:02

Zbliżają się dwa ważne dla katolików święta - Dzień Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny. Niewielu Polaków zdaje sobie sprawę, że te dwa dni poprzedza niezwykle ważne dla ok. 80.000 naszych rodaków Święto Reformacji (31 października).

31 października to dla luteran jeden z najważniejszych dni w roku - Święto Reformacji, które upamiętnia wydarzenie sprzed 489 lat. W 1517 r. Marcin Luter niemiecki ksiądz katolicki i doktor teologii przybił na drzwiach kościoła w niemieckiej Wittemberdze (obecnie Saksonia-Anhalt) 95 tez, w których sprzeciwił się handlowi odpustami i innym nadużyciom w Kościele rzymskokatolickim.

Zakwestionował zasadność prymatu papieża

Wg historyków i teologów celem Marcina Lutra nie był rozłam w Kościele. Jako człowiek wykształcony, doktor teologii, miał wiele wątpliwości dotyczących działalności renesansowego Kościoła, uważał, że powinien on zostać zreformowany. Swoje tezy Luter przesłał do hierarchów kościelnych, a także do swojego bezpośredniego zwierzchnika, przełożonego zakonu augustianów - Staupitza. Do korespondencji załączył list do papieża, w którym zaproponował teologiczną debatę na temat tez.

Słynne wittenberskie tezy stały się wbrew woli ich autora początkiem Reformacji. Nowy wynalazek, jakim był na początku XV w. druk, przyczynił się do szybkiego rozpowszechnienia idei Lutra.

Rzym początkowo bagatelizował tezy, choć problem, którego dotyczyły narastał. W końcu rozpoczęto dialog z Lutrem. Jednak gdy ten stwierdził, że prymat papieża nie został w Piśmie Świętym uzasadniony, wysłannicy zwierzchnika Kościoła zerwali rozmowy. Za początek Reformacji można uznać dzień 3 stycznia 1521 r., kiedy papież Leon X wyklął Marcina Lutra. Wówczas rozłam stał się faktem. Dzięki protekcji książąt niemieckich Lutrowi udało się uniknąć śmierci na stosie.

Luterański, czyli ewangelicko-augsburski

Kościół luterański nazywany jest ewangelickim lub ewangelicko-augsburskim (oficjalna nazwa w Polsce to Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP). Określenie „ewangelicki” w odniesieniu wyłącznie do luteran jest błędne. Mianem ewangelików określa się wyznawców „historycznych” kościołów protestanckich, czyli powstałych w wyniku XVI-wiecznych rozłamów w Kościele zachodnim – ewangelików augsburskich (luteran), reformowanych (kalwinistów) i metodystów. Są to kościoły, dla których jedyną podstawą wiary jest Ewangelia.
Drugi człon oficjalnej nazwy Kościoła luterańskiego wywodzi się od nazwy miasta w Niemczech. W 1530 r. w Augsburgu ewangelicy przedstawili cesarzowi tzw. Konfesję Augsburską, czyli zbiór nauk stojących u podstaw ich wiary.

Określenie „protestant” wzięło się od protestu ewangelickich książąt niemieckich wystosowanego do cesarza. W późniejszym czasie objęło ono także kościoły przedreformacyjne (np. czescy husyci), jak i poreformacyjne (baptyści, anabaptyści, adwentyści, zielonoświątkowcy itd.). Nie są protestantami m.in. mormoni oraz świadkowie Jehowy.

Podstawy doktryny luterańskiej

W centrum wiary luterańskiej jest Słowo Boże, stąd na ołtarzach w kościołach luterańskich zawsze leży Biblia, a ważnym miejscem w świątyni jest ambona. Luteranie odrzucili większość dogmatów ustanowionych przez sobory i papieży, uznają oni tylko dwa sakramenty – chrztu i komunii świętej, praktykują spowiedź ogólną, choć uznają też indywidualną. Księży luterańskich nie obowiązuje celibat, a głową Kościoła wg luteran jest Chrystus, nie papież. Kościoły narodowe są niezależne, a najważniejsze kwestie doktrynalne rozstrzygają przedstawiciele kościołów w Światowej Federacji Luteran (zrzesza większość kościołów). Symbolem luteranizmu jest Róża Lutra.
Najważniejsze różnice między katolicyzmem a luteranizmem to: brak kultu świętych, obrazów i relikwii (wolno modlić się tylko do Trójjedynego Boga). Maria Panna, matka Jezusa, nazywana jest „błogosławioną pomiędzy niewiastami”, "czystą, świętą Dziewicą", "najgodniejszą najwyższej czci ze wszystkich kobiet na ziemi” (wg Lutranie.pl), nie ma jednak kultu Matki Boskiej.

Luteranie na świecie

Dziś na świecie żyje ok. 70-80 mln luteran. Największe społeczności luterańskie są w Niemczech (ok. 13 mln), USA, krajach skandynawskich, Indonezji, Etiopii i Tanzanii. Kraje, gdzie luteranizm ma najwięcej wyznawców to państwa skandynawskie, wraz z Islandią oraz Łotwa i Estonia. W niektórych krajach doszło do połączenia kościołów luterańskiego i kalwińskiego (np. w Holandii).

Luteranizm i luteranie w Polsce

W Polsce idee Reformacji szybko zyskały popularność (szczególnie idee Kalwina, głównie wśród szlachty). Protestantami byli m.in. Mikołaj Rej i Jan Frycz-Modrzewski. Jednakże od XVII w. liczba protestantów malała. XVII stulecie było wiekiem wojen z niekatolickimi sąsiadami (prawosławną Rosją, muzułmańską Turcją i luterańską Szwecją), katolicyzm był tym, co odróżniało Polaków od wrogów i jednoczyło. Inaczej było na Śląsku Cieszyńskim należącym do katolickiej Austrii, gdzie luteranie reprezentowali „żywioł polski”.
Dziś w naszym kraju jest nie więcej niż 100.000 ewangelików. Wg oficjalnych danych kościołów, liczba ta jest mniejsza – mówi się o 80.000 luteran i 4.000 kalwinistów, tj. członków parafii, praktykujących i płacących kościelne składki (kościoły protestanckie utrzymują się z datków wiernych).
Największym skupiskiem luteran jest Śląsk Cieszyński (w Wiśle luteranizm jest dominującym wyznaniem), a mniejsze społeczności zamieszkują Mazury i Górny Śląsk. Większe grupy luteran są także w Łodzi, Warszawie, czy we Wrocławiu.
Ślady luteranizmu można znaleźć jednak w całej Polsce, w szczególności na terenach należących przed wojną do Niemiec. Wynika to z faktu, iż Niemcy zamieszkujący przedwojenną Polskę, a także niemiecki Śląsk, Pomorze i Prusy Wschodnie byli w większości luteranami (stąd np. luterańskie kościoły w centrach górnośląskich miast).
Zwierzchnikiem Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP (KEA) jest Biskup Kościoła (obecnie ks. bp. Janusz Jagucki).
Ewangelikami byli generałowie Anders i Rómmel, mecenas Wende i przemysłowiec Emil Wedel, na luteranizm przeszedł także Józef Piłsudski. Wśród znanych żyjących dziś luteran są m.in. Jerzy Pilch, Jerzy Buzek i Adam Małysz.

Stosunki między Kościołami rzymskokatolickm i ewangelicko-augsburskim, tak w Polsce i jak i na całym świecie, uważane są za wzorcowe, a Śląsk Cieszyński stawiany jest za wzór harmonijnego współżycia pomiędzy przedstawicielami różnych wyznań.

Źródła:  www.luteranie.pl oraz Wikipedia
Zobacz też:  http://pl.wikisource.org/wiki/Tezy_Lutra

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (9):

Sortuj komentarze:

patrycja
  • patrycja
  • 15.09.2010 14:45

to tak

Komentarz został ukrytyrozwiń

Teks ciekawy, ale wydaje mi się, że trochę encyklopedyczny w stylu. Fajnie, że podjąłeś temat luteran. A wasnie, ze plus:P
Co do idei, zgadzam się z Mirnalem.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Temat bardzo ciekawy, informacje zawarte w tekście również, ale to tak średnio chyba jeśli cały tekst opiera się na informacjach z internetu i naszej super-fajnej wikipedii, którą moderować może każdy Kowalski. Myślę, że przydałoby się kilka informacji nie z internetu (już lepiej wziąć do reki jakąś konkretną publikację książkową z tego tematu i wyszukać podstawowych informacji).

Komentarz został ukrytyrozwiń

"Inna sprawa, gdyby nie L., to byś takiego dobrego artykułu nie popełnił, nieprawdaż?". Masz rację.... a świat byłby inny.
Jednak to nie on rozbił Kościół (przynajmniej nie miał takich intencji). Chciał reform, a że wówczas Kościół rzymski nie był gotowy na reformy, nastąpił rozłam. Po latach, wiele z postulowanych przez Lutra zmian Kościół wprowadził. Ponoć ks. Józef Tischner przed jednym ze swych spotkań na UJ powiesił na drzwiach auli tezy Lutra. W toku wykładu ks.Tischner dowiódł, że wiele spośród wyklętych tez, dziś obowiązuje w Kościele rzymskokatolickim.

Komentarz został ukrytyrozwiń

21 to oczko - szczęśliwa liczba. 12 to tuzin, 10 to deka. 95 to bez zaczarowanego sensu. Gość powinien coś dorzucić. 100 to dopiero liczba! I co - rozbił Kościół. Bez sensu. Ale ja przecież nie Ciebie krytykuję (jego!) - Ty napisałeś dobry artykuł. Inna sprawa, gdyby nie L., to byś takiego dobrego artykułu nie popełnił, nieprawdaż?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Mirku, nie masz większych problemów, niż liczba tez? Liczę na konstruktywne opinie o tekście, konstruktywną krytykę, a nie na dywagacje nad liczbą tez. Równie dobrze mógłbyś snuć rozmyślania nad tym dlaczego liczbę ewangelii ustalono na 4 nie 10, liczbę grzechów głównych na 7 nie 20 i dlaczego postulatów Solidarności w sierpniu 1980 było 21, a nie 20 lub 30.

Komentarz został ukrytyrozwiń

*przybił na drzwiach kościoła w niemieckiej Wittemberdze (obecnie Saksonia-Anhalt) 95 tez* - to już nie mógł podciągnąć do równej setki? Jak wyglądałby Dekalog z dziewięcioma przykazaniami? Nazwę by musiał też zmienić...

Komentarz został ukrytyrozwiń

Umknęły mi dwie literówki. W tekście powinno być "metodystów", a nie "medotystów", a zdaniu "XVIII stulecie było wiekiem wojen", oczywiście jest o jedynkę rzymską za dużo. Ma być "XVII stulecie".

Komentarz został ukrytyrozwiń

Po co nam tyle odłamów? Co byłoby, gdyby Luter zostal papieżem albo choć doradcą? Czym kierują zię ludzie należącey do Kościoła X, że przechodzą do K. Y?
Zasadniczo sprawa wiary to sprawa osobista, zatem dlaczego wiadomo kto jest z jakiego odłamu?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.