Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

48 miejsce

Matura z polskiego. Jak napisać dobrą interpretację wiersza?

W nowej formule egzaminu maturalnego z języka polskiego od 2015 r. abiturient otrzymuje między innymi zadanie napisania interpretacji utworu. Warto przypomnieć podstawowe zasady realizacji tego zadania, czyli porady dla zdających egzamin.

Sonda

Które zadanie preferujesz: rozprawkę problemową czy interpretację utworu literackiego?

 / Fot. Adrianna Adamek-Świechowska W pierwszej części arkusza maturalnego na poziomie podstawowym od 2015 roku pozostały zadania testowe sprawdzające rozumienie tekstów nieliterackich: popularnonaukowych, publicystycznych lub politycznych. W drugiej części należy sformułować dłuższą wypowiedź pisemną, nadal nie krótszą niż 250 słów. W miejsce wypracowania analityczno-interpretacyjnego w związku z tekstem literackim (ze starej formuły egzaminu) pojawiają się dwa zadania do wyboru: rozprawka problemowa lub interpretacja utworu lirycznego.

Arkusz na poziomie rozszerzonym zawiera jedną część. W niej również można dokonać wyboru zadania. W nowej formule trzeba napisać wypracowanie w formie wypowiedzi argumentacyjnej lub interpretacji porównawczej. Praca pisemna na tym poziomie musi zamierać przynajmniej 300 słów.

Czytaj także: Matura z polskiego 2015. Jak napisać dobrą rozprawkę maturalną?

Ogólne zasady rozwiązywania zadań maturalnych z języka polskiego na obu poziomach są podobne. Każdy rodzaj wypracowania ma charakter wypowiedzi argumentacyjnej, w której trzeba wykazać się umiejętnością formułowania oraz uzasadniania własnego stanowiska. Większość osób wybiera rozprawkę problemową, jednak niektórzy podejmują się zadania trudniejszego (bo wymagającego większych kompetencji analityczno-interpretacyjnych), czyli napisania interpretacji utworu.

W przypadku zadań interpretacji tekstu literackiego należy postawić tezę interpretacyjną, a następnie jej dowodzić poprzez analizę utworu. Zadanie piszącego polega na tym, by przedstawić w przekonujący sposób własne odczytanie sensu utworu przy wykorzystaniu właściwych kontekstów interpretacyjnych. Interpretacja to wykładnia tekstu, tzn. wyjaśnienie sensów ideowych zawartych w utworze w procesie jego poznawania.

Interpretacja musi być zawsze wyprowadzona z tekstu. Pisanie o tym, czego nie ma w tekście lub co jest z nim sprzeczne, będzie skutkować błędem interpretacyjnym lub nadinterpretacją.

Jak napisać interpretację utworu lirycznego?

1. Przeczytaj uważnie wiersz. Zwróć uwagę na tytuł, który często bywa kluczem do interpretacji.
2. Sformułuj problem poruszony w tekście. Określenie problematyki decyduje o dalszej pracy.
3. Wyszukaj i podkreśl w wierszu słowa kluczowe. Mogą one wyznaczyć kierunek interpretacji.
4. Wskaż w utworze nawiązania kulturowe i literackie – np. odwołania do antyku, Biblii; związki ze światopoglądem epoki, z której pochodzi tekst; odniesienia do biografii autora, aluzje literackie.
5. Rozpoznaj gatunek liryczny (np. pieśń, hymn, psalm, tren, fraszka).
6. Określ tematykę utworu (np. liryka miłosna, refleksyjno-filozoficzna, religijna, żałobna, autotematyczna).
7. Rozpoznaj sytuację liryczną (komunikacyjną) w wierszu – kim jest osoba mówiąca i do kogo się zwraca (adresat wypowiedzi lirycznej).
8. Scharakteryzuj osobę mówiącą – w jaki sposób się ujawnia, w czyim imieniu się wypowiada, jakie emocje ujawnia, co można powiedzieć o jej postawie wobec świata).
9. Opisz sytuację liryczną – określ, w jakich okolicznościach wypowiada się osoba mówiąca (np. sytuacja wyznania, modlitwy, rozmowy). Scharakteryzuj wyrażone w tekście uczucia i refleksje, określ nastrój wiersza.
10. Wskaż typ liryki (np. liryka bezpośrednia, pośrednia, podmiotu zbiorowego).
11. Opisz kompozycję utworu – określ zamysł kompozycyjny.
12. Przyjrzyj się wersyfikacji – budowie strof, wersów, rymów.
13. Określ typ obrazowania (realistyczne, fantastyczne, deformujące).
14. Zwróć uwagę na środki stylistyczne:
- składniowe: anafora, antyteza, apostrofa, elipsa, inwersja, paralelizm składniowy, powtórzenie, przerzutnia, pytanie retoryczne, wykrzyknienie, wyliczenie;
- semantyczne: alegoria, animizacja, antropomorfizacja, epitet, hiperbola, metafora, metonimia, oksymoron, personifikacja, peryfraza, symbol;
- fonetyczne: aliteracja, instrumentacja głoskowa, onomatopeja;
- słowotwórcze: neologizm, zdrobnienie, zgrubienie, złożenie.
Zinterpretuj je i określ ich funkcję w utworze.
15. Pamiętaj, aby przeanalizować i interpretować wiersz w takim zakresie, w jakim jest to istotne dla rozważenia problemu poruszonego w utworze i uzasadnienia przyjętej tezy. Można przyjąć rożne strategie pracy z tekstem, np. szukać słów kluczowych – istotnych dla odczytania sensu lub wyjść od analizy sytuacji komunikacyjnej.

Głównym zadaniem zdającego jest przedstawienie właściwej interpretacji, niesprzecznej z utworem. Jak do niej dotrzeć? Zobacz na kolejnej stronie -->


Komentarze (15):

Sortuj komentarze:

W wyniku obserwacji częstych zmian formuły maturalnej jestem ciekaw, czy szkola za tym nadąża.

Komentarz został ukrytyrozwiń

"Naszym"?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Pięknie że znakomita Autorka przypomina o sobie w naszym portalu!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dziękuję za zainteresowanie i ciekawe uwagi powstałe za sprawą skojarzeń z maturą.
Jeśli chodzi o dylematy językowe, to trzeba przyznać, że normy były niegdyś surowsze niż obecnie. Język się wciąż zmienia, a pod wpływem współczesnego napływu niegramatyczności tamy już nie działają tak, jak kiedyś.
Wiele form uznawanych jeszcze niedawno za "nieoficjalne" czy "niepoprawne", zostały wciągnięte na listę form akceptowanych.
Ponadto chcę się podzielić refleksją. Jak egzotycznie brzmi wspomnienie jak to nauczyciel mógł wpajać uczniom odpowiednie wyrażenia.
Dziś nawoływania do poprawności nie wywołują już u uczniów rumieńca wstydu.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Przepraszam, że z pewnym opóźnieniem odpowiadam na zapytania, kierowane do mnie pod tym materiałem.
Chronologicznie rzecz biorąc:
1. jak wskazuje nazwa zadania drugiego w części wypracowania maturalnego: "interpretacja utworu lirycznego", dotyczy ono wiersza, nie zaś fragmentu większej całości;
2. fragment dramatu w postaci lirycznej wstawki może być przedmiotem analizy i interpretacji w zadaniu pierwszym - jako podstawa do napisania rozprawki problemowej.
3. tekst piosenki może się pojawić na egzaminie maturalnym, w szczególności na egzaminie ustnym.
4. tekst w języku obcym nie pojawia się na egzaminie maturalnym z języka polskiego, chyba że w polskim przekładzie.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Panie Marku, minusy pewnie stąd, że te osoby również chciały odpowiedzieć na Pana pytanie, a ja je ubiegłem :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dzięki Panie Bartku, że chociaż Pan wypowiedział się rzeczowo. Ciekawe, za co Panu postawili te dwa minusy, za konkretną wypowiedź, czy za propozycję blokady spamu?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Panie Marku znalazłem na stronie SJP.PWN:

Między wyrażeniami w wypadku / w przypadku nie ma zasadniczej różnicy. Jeszcze Słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. W. Doroszewskiego i H. Kurkowskiej (Warszawa 1973) podawał jako poprawne wyrażenie w wypadku czegoś, a jako niepoprawne – wyrażenie w przypadku czegoś.
Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. A. Markowskiego wyrażenie w przypadku czegoś określa jako „oficjalne” i radzi zastąpić je wyrażeniem w wypadku czegoś, a jeszcze lepiej – wyrażeniem w razie czegoś.
Grzegorz Dąbkowski, prof., Uniwersytet Warszawski

Czy Anne Jóźw mógłby ktoś zablokować? Ta strona to czyste naciąganie.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Szkoda, że tak małą wagę przywiązuje się do zrozumienia tekstu, a całą parę puszcza się w gwizdek... rozbierając tekst na czynniki pierwsze, rozpoznawanie struktury utworu i za wszelką cenę przyporządkowanie "do czegoś tam", bądź zakwalifikowanie do odpowiedniej grupy oraz sondaż wiedzy zdającego odnośnie tego typu niezbyt... użytecznej wiedzy.

Mam pytanie do Autorki. Z dawnych licealnych lat pamiętam, jak mój polonista zawsze nas poprawiał za ten zwrot: "W tym wypadku zdający powinien wskazać(...)" Czy to jest prawidłowo? On zawsze prześmiewczo nas za ten zwrot łajał i mówił, że "wypadek - to na ulicy".

Komentarz został ukrytyrozwiń

Znalazłał ważne informacje odnośnie pewniaków maturalnych. Maturzyści sprawdźcie koniecznie! http://pobraniowo.pl//13050

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.