Miłośnicy śląskiej mowy uczcili pamięć dr. Feliksa Steuera

Dodał(a): Grzegorz Franki
2009-11-10 07:30
Odsłon: 3139
Komentarzy: 2

Tagi:

W minioną sobotę miłośnicy śląskiej mowy zjechali się do Sułkowa - niewielkiej miejscowości położonej koło Głubczyc na Opolszczyźnie. Spotkali się tam, aby wraz z mieszkańcami uczcić pamięć pisarza i badacza gwar śląskich Feliksa Steuera.

Pomnik dr. Feliksa Steuera w Sułkowie / Fot. Mirosław Syniawa

7 listopada br. członkowie i sympatycy Tôwarzistwa Piastowaniô Ślónskij Môwy "Danga" oraz Towarzystwa Kultywowania i Promowania Śląskiej Mowy "Pro Loquela Silesiana" zjechali się do Sułkowa na Opolszczyźnie, gdzie 120 lat temu urodził się dr Feliks Steuer. Wraz z miejscową ludnością czcili pamięć tego wybitnego syna Ziemi Śląskiej. Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w miejscowej kaplicy pw. Najświętszej Maryi Panny. Następnie odbyła się konferencja naukowa, podczas której uczestnicy mogli wysłuchać kilku wykładów przybliżających życie i twórczość bohatera oraz naświetlających kontekst kulturowo - historyczny, w którym przyszło mu działać. Głównym punktem obchodów rocznicy urodzin Steuera było odsłonięcie obelisku upamiętniającego jego postać. Pomnik, który stanął w centrum wsi, powstał staraniem Stowarzyszenia Miłośników Sułkowa przy znacznej pomocy finansowej warszawskiej Fundacji Wspomagania Wsi.

Feliks Steuer urodził się 5 listopada 1889 w niezamożnej, wielodzietnej rodzinie chłopskiej. Jako uczeń głubczyckiego gimnazjum zetknął się z Johannesem Reineltem, uważanym za klasyka gwarowej literatury śląskiej. Dzięki swoim zdolnościom i nieprzeciętnej pracowitości, mimo niskiego statusu społecznego, podjął studia na uniwersytetach w Innsbrucku i we Wrocławiu. Studia te zakończył w roku 1915 jako doktor filozofii. Następnie, w czasie I wojny światowej służył w armii niemieckiej. Wtedy to, w wyniku odniesionych ran na froncie stracił nogę.

Po wojnie dr Steuer zamieszkał w Katowicach, gdzie został dyrektorem Państwowego Gimnazjum Klasycznego oraz Miejskiego Gimnazjum Matematyczno - Przyrodniczego. W tym też czasie, oprócz pracy pedagogicznej, poświęcał się swojej pasji: badaniu i opisywaniu gwar śląskich. Jego twórczość powstała w dialekcie sułkowskim. Swoje dzieła zapisywał własną ortografią, nazwaną później "alfabetem Steuera". Ten śląski alfabet różnił się od alfabetu polskiego przede wszystkim sposobem zapisu spółgłosek miękkich oraz obecnością charakterystycznej litery "ů".

Do najważniejszych prac naukowych Steuera należą monograficzne opracowania gwary wsi Sułków oraz sąsiedniego miasteczka Baborów. W roku 1935 ukazały się dwa jego dzieła wydane pod pseudonimem "F. Res". Pierwsze z nich to "Ostatńi gwojźdźaurz" (Ostatni

Grób dr. Feliksa Steuera na cmentarzu w Baborowie / Fot. Mirosław Syniawa

gwoździarz, czyli kowal wyrabiający gwoździe), poświęcone pamięci swego ojca. Drugie dzieło to zbiór wierszy traktujących o zjawiskach przyrody, wydany pt. "Z naszej źymjy ślůnskej" (Z naszej ziemi śląskiej). Jako naukowiec zbierał również materiały do wielkiego słownika gwar śląskich, który zamierzał wydać, lecz te plany pokrzyżowała mu II wojna światowa, a potem przedwczesna śmierć w roku 1950. Zebrany przez Feliksa Steuera bezcenny materiał dialektologiczny niestety został zniszczony jako zapisany w nieznanym języku.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Grzegorz Franki

Artykuły (145) Galerie (3) Średnia ocen (4.25)

Wiek: 43 | Miejscowość: Katowice | Kraj: Polska

O mnie: Zainteresowania: - polityka społeczna ze szczególnym uwzględnieniem środowiska osób niepełnosprawnych - tożsamość regionalna Górnoślązaków - współczesna historia Polski i Górnego Śląska - krajoznawstwo - dziennikarstwo obywatelskie

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach: