Ocena: 31pkt

Oceń:

Na skraju kontynentu z Andrzejem Stasiukiem

Dodał(a): Krzysztof Krzak
2010-12-26 16:05
Odsłon: 3034
Komentarzy: 4

Tagi:

"Dziennik pisany później" to, moim zdaniem, szczególna książka w dorobku jednego z najciekawszych polskich pisarzy współczesnych - Andrzeja Stasiuka. I to nie tylko dlatego, że nawet bez zbytniego pośpiechu można ją przeczytać w jeden dzień.

Okładkę książki zaprojektowała Agnieszka Pasierska. / Fot. www.czarne.com.pl

Najnowszy utwór autora "Murów Hebronu" ma zaledwie 165 stron, z których 32 zajmują zdjęcia autorstwa Dariusza Pawelca, operatora i realizatora telewizyjnego związanego z TVP w Krakowie. Wszystkie są portretami mieszkańców krajów, które opisuje Andrzej Stasiuk. Chociaż użycie słowa "opisuje" w odniesieniu do "Dziennika pisanego później" jest raczej nadużyciem.

Żadną bowiem miarą nie można książki Stasiuka traktować jako przewodnika po Bałkanach. Są to raczej migawkowe refleksje autora z jego pobytów w Albanii, Bośni, Serbii, Czarnogórze, Chorwacji i Macedonii. Pobytów wielokrotnych, odbytych w latach 2005 - 2010. Jak przyznaje sam autor, to właśnie między Belgradem a Tiraną czuje się najlepiej, a jego niekompletna wiedza o tych krajach powoduje, że wszystko, czego tam doświadcza wydaje mu się pociągające.

Stasiuk jest niezwykłym obserwatorem i rejestratorem bałkańskiej rzeczywistości. Nie tylko opisuje powojenną sytuację w odwiedzanych krajach (w 10 lat po zakończeniu działań zbrojnych, gdy o niedawnej przeszłości świadczą napisy typu "Uwaga, miny", "Dom na sprzedaż" czy "Nema Srbije"), ale nade wszystko rejestruje przejawy próby powrotu mieszkańców Bałkanów do normalności i dorównania pod względem zwyczajów, mody, rozrywki obywatelom innych krajów europejskich. Stąd ich nieodłączne lustrzanki (okulary słoneczne), telefony komórkowe z dźwiękiem kałasznikowa jako sygnałem połączenia, mocne samochody (sprowadzane najczęściej z Niemiec lub innych państw, do których masowo udają się na emigrację zarobkową), którymi urządzają uliczne wyścigi, znane choćby z polskiej rzeczywistości.

Ale jednocześnie silne jest przywiązanie do miejscowej tradycji, wyrażające się na co dzień, jak zauważa Stasiuk, lenistwem, wysiadywaniem, brakiem pośpiechu, paleniem papierosów i gadaniem, zaś w sferze obyczajowej - odwieczną "służebną" rolą kobiet wobec mężczyzn. Taka Albania, na przykład, gdzie mężczyźni bez skrępowania okazują sobie uczucia w miejscach publicznych (kryjąc głęboko te skierowane do kobiet), to typowe państwo facetów, co powoduje też wszechobecny tu "syf". Stasiuk nie ocenia, nie krytykuje widzianej rzeczywistości z punktu widzenia "prawdziwego" Europejczyka. Z wyrozumiałością podchodzi nawet do hotelowych standardów w Czarnogórze, gdzie żądanie papieru toaletowego i ręczników uważane jest przez hotelarzy za fanaberię.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Krzysztof Krzak

Artykuły (395) Galerie (126) Średnia ocen (3.97)

Wiek: 51 | Miejscowość: Ostrowiec Świętokrzyski | Kraj: Polska

O mnie: Jestem, więc piszę. Piszę, więc jestem.

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Dodaj do

Komentarze: 4

Sortuj komentarze:

Lidia Raś 27.12.2010 14:36

Ocena:

Krzysztofie, czytałam tę książkę jednym tchem. Klimaty galicyjskie bardzo mi są bliskie w każdym wydaniu, a Stasiuk robi to po mistrzowsku. No i ta wiwisekcja dokonana na nas jako na narodzie, na społeczeństwie... Robi wrażenie, zwłaszcza dlatego, że tak boleśnie prawdziwa.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ewa Krzysiak 26.12.2010 20:49

Ocena:

5* Ciekawa recenzja.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Joanna Pachla 26.12.2010 18:54

Ocena:

Bardzo dobra recenzja. A fragment o Polsce mocny i jakże prawdziwy.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Robert Grzeszczyk 26.12.2010 17:48

Ocena:

Na pewno kupię książkę. Bardzo cenię Stasiuka, i deptałem często te same co i on ścieżki. Choć z Dukli mam zupełnie inne wspomnienia - ale to dlatego, że byłem tam parę lat wcześnie. Rozumiem jego fascynację Bałkanami - to przecież nasza Europa: nie Paryże i Londyny ...

Komentarz został ukrytyrozwiń