Wiadomości24 > Kultura > "Tęsknię za tobą, Żydzie" - wywiad z Rafałem Betlejewskim

Pozycja materiału w rankingach:

#7230 wg odsłon (dzienny)

7230 miejsce

Dział: Kultura

Ocena: 112pkt

Oceń:

"Tęsknię za tobą, Żydzie" - wywiad z Rafałem Betlejewskim

Dodał(a): Rafał Gdak
2010-01-20 21:51
Odsłon: 26524
Komentarzy: 79

Tagi:

Rafał Betlejewski jest artystą znanym przede wszystkim z akcji "A ja, czy poszedłbym?". Jego billboardy przedstawiające uczestników Powstania Warszawskiego wraz z ich historiami, mocno oddziaływały na wyobraźnię w kontekście postawionego na każdym z nich tytułowego pytania. Nowa akcja "Tęsknię za tobą, Żydzie!" ma zwrócić uwagę odbiorców na fakt utraty przez nasze społeczeństwo jego integralnej części, jaką byli polscy Żydzi, których pochłonęło piekło Holokaustu.

Kapliczka, w której zamiast figury Matki Boskiej stoi stary telewizor, 2 bm. na ulicy Filtrowej w Warszawie. Instalacja znajduje się przed domem artysty Rafała Betlejewskiego. / Fot. PAP/Paweł Supernak

Co skłoniło Pana do zorganizowania akcji "Tęsknię za tobą, Żydzie!"? Czy główną motywacją było przełamanie stereotypu Żyda w kontekście antysemickich haseł, które często możemy przeczytać na murach?
Głównym motywem jest moje uczucie tęsknoty wynikające z uświadomienia sobie skali utraty. Przełamywanie stereotypów interesuje mnie tylko o tyle, o ile wzmaga wydźwięk akcji i stanowi po prostu jej społeczny wymiar. Pisząc na ścianie czy na zdjęciu: "Tęsknię za tobą, Żydzie!" nie przełamuję żadnych swoich uprzedzeń, nie wykręcam sobie ręki, po prostu tak czuję. Sądzę, że dla świadomego Polaka synonimem słowa zagłada, powinno być słowo utrata. Ma pan jednak rację, że sam fakt, iż Polak wypowiada publicznie takie zdanie, może być dla wielu osób szokujące.

Za początek akcji można uznać namalowanie siedmiometrowego napisu na jednym z murów na warszawskiej Woli. Z tego, co wiem śledził Pan jego dalsze losy - co wynika z tej obserwacji?
Pierwszy napis namalowałem na Powiślu we wrześniu 2009 roku. A pierwsze zdjęcia zrobiłem w roku 2006. Napis na warszawskiej Woli powstał w październiku i rzeczywiście stała się z nim rzecz ciekawa, gdyż po kilku dniach nieznana mi osoba pieczołowicie zamalowała słowo "Żydzie!", litościwie pozostawiając rozbrojone: "Tęsknię za Tobą".

Akcja rozpocznie się na dobre od 27 stycznia czyli Międzynarodowego Dnia Pamięci Ofiar Holocaustu i ma dotyczyć tych polskich miast, w których Żydzi stanowili dużą część populacji - czyli m.in. Lublina, Łodzi i Białegostoku. Proszę powiedzieć, jak Pan wyobraża sobie rozwój tego przedsięwzięcia i w jaki sposób planuje Pan zaktywizować ludzi do wzięcia w nim udziału?
Dobre pytanie. Postrzegam się jako artystę, więc moja rola w przedsięwzięciu powinna sprowadzić się do produkowania treści podlegających ocenie i interpretacji widza. W tym moje prace mogą być najbardziej aktywizujące. Gorzej widzę się w roli społecznika, który próbuje prowadzić dialog międzykulturowy, lub uprawiać publicystykę społeczną, przedstawiając argumenty za i przeciw, zmieniające postawy itd. Chciałbym, żeby tę część odpowiedzialności za projekt przejęły inne osoby, które - mam nadzieję - pojawią się w trakcie rozwoju akcji. Mam nadzieję, ze portal www.tesknie.com przyciągnie takie osoby.

Zobacz także:

ONline profil autora

Autor: Rafał Gdak

Artykuły (748) Galerie (77) Średnia ocen (3.90)

Miejscowość: Lublin | Kraj: Polska

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Dodaj do

Zobacz inne materiały

NAGRODA TYGODNIA

Komentarze: 79

Sortuj komentarze:

Autor usunął profil 20.01.2010 22:19

Ocena:

Nic dodać, nic ująć! 5* Marr

Komentarz został ukrytyrozwiń

Rafał Gdak 20.01.2010 22:25

Ocena:

Powiem szczerze Marku, że Rafał Betlejewski zaszokował mnie (pozytywnie) tym wprost wypowiedzianym wyznaniem. Wywołuje ono pewien rodzaj niepokoju. Często zdarzało mi się, odczuwać to, o czym pisze autor: idąc po lubelskim Placu Zamkowym, który teraz jest wyłożony kostką brukową, a przed wojną był sercem dzielnicy Żydowskiej, mam często dojmujące wrażenie, że brakuje Istotnego elementu. Co najgorsze wiem, że nie da się go wypełnić.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Adam Lutostański 20.01.2010 22:38

Ocena:

A mnie tam ich w ogóle nie brak. Cieszę się, że nie ma ich w Polsce tylu co przed wojną.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Tomasz Hens 20.01.2010 23:04

Ocena:

Ciekawa akcja. Dobrze, że o niej Rafale napisałeś. Co do Placu Zamkowego w Lublinie to mieszkała tam żydowska biedota. Na przedwojennych zdjęciach okolica nie wygląda atrakcyjnie.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Rafał Gdak 20.01.2010 23:16

Ocena:

Też Tomku. Pamiętać jednak należy, iż szła tamtędy ulica Szeroka - jedna z głównych ulic handlowych. W okolicach mieszkał też słynny cadyk - Jakub Icchak Horowic, znany bardziej, jako Widzący z Lublina. Tutaj garść na temat Szerokiej: http://www.tnn.pl/pamiejs.php?kat=517&ida=71

Komentarz został ukrytyrozwiń

Agnieszka Wojewoda 20.01.2010 23:18

Ocena:

Brawa dla Rafała - za wywiad.
Co do sensu tej akcji - to chętnie zapytalabym Artystę o te słowa:

"Jeśli natomiast pyta Pan o skutki społeczne - nie stawiam sobie tak ambitnych celów. Zmieniam się ja."

Co takiego, p. Betlejewski, zmieni się w Panu podczas realizacji tak mało, proszę wybaczyć, wyrafinowanych działań?
Co do skutków społecznych - zgadzam sie z Artystą. Wystarczy przeczytac komentarz A. Lutostańskiego.
pozdr.
A.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Rafał Gdak 20.01.2010 23:24

Ocena:

Przedsięwzięcie uważam Agnieszko za interesujące treściowo. Często wyrafinowana forma pozbawiona jest treści. W tym przypadku pewna dosłowność jest moim zdaniem atutem akcji. Swoją drogą trzeba też wspomnieć, iż któregoś razu pan Rafał został zatrzymany przez policję pod zarzutem szerzenia treści antysemickich. Na komisariacie w niewybredny sposób perswadowano mu tęsknotę za Żydami.

Komentarz został ukrytyrozwiń