Wiadomości24 > Kultura > "Tęsknię za tobą, Żydzie" - wywiad z Rafałem Betlejewskim

Pozycja materiału w rankingach:

#7230 wg odsłon (dzienny)

7230 miejsce

Dział: Kultura

Ocena: 112pkt

Oceń:

"Tęsknię za tobą, Żydzie" - wywiad z Rafałem Betlejewskim

Dodał(a): Rafał Gdak
2010-01-20 21:51
Odsłon: 26524
Komentarzy: 79

Tagi:

Rafał Betlejewski jest artystą znanym przede wszystkim z akcji "A ja, czy poszedłbym?". Jego billboardy przedstawiające uczestników Powstania Warszawskiego wraz z ich historiami, mocno oddziaływały na wyobraźnię w kontekście postawionego na każdym z nich tytułowego pytania. Nowa akcja "Tęsknię za tobą, Żydzie!" ma zwrócić uwagę odbiorców na fakt utraty przez nasze społeczeństwo jego integralnej części, jaką byli polscy Żydzi, których pochłonęło piekło Holokaustu.

Kapliczka, w której zamiast figury Matki Boskiej stoi stary telewizor, 2 bm. na ulicy Filtrowej w Warszawie. Instalacja znajduje się przed domem artysty Rafała Betlejewskiego. / Fot. PAP/Paweł Supernak

Co skłoniło Pana do zorganizowania akcji "Tęsknię za tobą, Żydzie!"? Czy główną motywacją było przełamanie stereotypu Żyda w kontekście antysemickich haseł, które często możemy przeczytać na murach?
Głównym motywem jest moje uczucie tęsknoty wynikające z uświadomienia sobie skali utraty. Przełamywanie stereotypów interesuje mnie tylko o tyle, o ile wzmaga wydźwięk akcji i stanowi po prostu jej społeczny wymiar. Pisząc na ścianie czy na zdjęciu: "Tęsknię za tobą, Żydzie!" nie przełamuję żadnych swoich uprzedzeń, nie wykręcam sobie ręki, po prostu tak czuję. Sądzę, że dla świadomego Polaka synonimem słowa zagłada, powinno być słowo utrata. Ma pan jednak rację, że sam fakt, iż Polak wypowiada publicznie takie zdanie, może być dla wielu osób szokujące.

Za początek akcji można uznać namalowanie siedmiometrowego napisu na jednym z murów na warszawskiej Woli. Z tego, co wiem śledził Pan jego dalsze losy - co wynika z tej obserwacji?
Pierwszy napis namalowałem na Powiślu we wrześniu 2009 roku. A pierwsze zdjęcia zrobiłem w roku 2006. Napis na warszawskiej Woli powstał w październiku i rzeczywiście stała się z nim rzecz ciekawa, gdyż po kilku dniach nieznana mi osoba pieczołowicie zamalowała słowo "Żydzie!", litościwie pozostawiając rozbrojone: "Tęsknię za Tobą".

Akcja rozpocznie się na dobre od 27 stycznia czyli Międzynarodowego Dnia Pamięci Ofiar Holocaustu i ma dotyczyć tych polskich miast, w których Żydzi stanowili dużą część populacji - czyli m.in. Lublina, Łodzi i Białegostoku. Proszę powiedzieć, jak Pan wyobraża sobie rozwój tego przedsięwzięcia i w jaki sposób planuje Pan zaktywizować ludzi do wzięcia w nim udziału?
Dobre pytanie. Postrzegam się jako artystę, więc moja rola w przedsięwzięciu powinna sprowadzić się do produkowania treści podlegających ocenie i interpretacji widza. W tym moje prace mogą być najbardziej aktywizujące. Gorzej widzę się w roli społecznika, który próbuje prowadzić dialog międzykulturowy, lub uprawiać publicystykę społeczną, przedstawiając argumenty za i przeciw, zmieniające postawy itd. Chciałbym, żeby tę część odpowiedzialności za projekt przejęły inne osoby, które - mam nadzieję - pojawią się w trakcie rozwoju akcji. Mam nadzieję, ze portal www.tesknie.com przyciągnie takie osoby.

Zobacz także:

ONline profil autora

Autor: Rafał Gdak

Artykuły (748) Galerie (77) Średnia ocen (3.90)

Miejscowość: Lublin | Kraj: Polska

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Dodaj do

Zobacz inne materiały

NAGRODA TYGODNIA

Komentarze: 79

Sortuj komentarze:

Alicja Pionkowska 21.01.2010 13:12

Ocena:

Artysta mówi, że nie jest pewny czy będzie jakiś odzew - czeka. Te wszystkie wypowiedzi świadczą o tym, że ten odzew będzie, bo już... jest.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Roman Woźniak 21.01.2010 15:12

Ocena:

Proponuje poczytać Dr. M. Orłowicz Ilustrowany przewodnik po Galicyi wydany we Lwowie w 1914 roku. Dopiero po tej lekturze niech głosują za czy przeciw powrotowi Żydów. W innym świetle wyobrazi sobie to ten który słyszał od bliskich ich przedwojenne i powojenne zachowanie. Ile złego w Polsce poczynili. W każdym najpierw trzeba widzieć człowieka a gdy on zaczyna od tego że jest Żydem to przestał być dla mnie człowiekiem.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Autor usunął profil 21.01.2010 15:36

Ocena:

Cholernie profesjonalne i niezwykle poprawnie, co dla mnie szczególnie ważne, napisane...

5*

Komentarz został ukrytyrozwiń

Marta Jenner 21.01.2010 15:39

Ocena:

Panie Romanie, przydałyby się konkrety. Doktor Mieczysław Orłowicz był przede wszystkim cenionym propagatorem krajoznawstwa, więc nie bardzo widzę związek.
We wspomnianym "Przewodniku" dr Orłowicz wspomina m.in. o Strzyżowie, zamieszkiwanym w tym czasie przez 1000 Polaków i 1000 Żydów. Warto poczytać o dziejach strzyżowskich Żydów tutaj: http://www.gim20.krakow.pl/publikacje/zydzi/r1/101.htm

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jan Piotr Ziółkowski 21.01.2010 17:14

Ocena:

Adam napisał:
"A mnie tam ich w ogóle nie brak. Cieszę się, że nie ma ich w Polsce tylu co przed wojną."
To znaczy, że uważasz, że nasz kraj bez Żydów jest lepszy, a przynajmniej tobie lepiej się w nim żyje, niż gdyby Żydów było tyle, co przed wojną (albo i więcej uwzględniając wzrost ludności). Chciałbym wiedzieć, jak to uzasadniasz.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Roman Woźniak 21.01.2010 23:51

Ocena:

U Orłowicza Strzyżów zajmuje 10 linijek. Tak 1000/1000. Tego czego chciałem nie znalazłem w kilka minut (ok 500 stron).
Ale Okolice Zaleszczyk str 169. Orłowicz pisze "Wyborny widok na Dobronowce, gdzie w r. 1863 rząd austryacki rozbił ostatni oddział powstańców, zadenuncyonowany przez żyda młynarza Dobrowolskiego." W Warszawie też żyd zadenuncjował Gen. Romualda Traugutta ostatniego Dyktatora Powstania.
W latach 90 dwu żydów z Izraela z Herbalifu przyjechało do W-wy szukać interesów. Mnie byli winni ok 150 USD. Innym nieraz więcej. Ślad po nich zaginął. To są konkrety. Nie to co pisze inny żyd.
W latach 70 arabowie raz ze mną weszli do kierownika żyda. Później woleli mój skromniejszy office za nic nie chcieli wejść do żyda. Możnaby o tym dużo pisać. Starczy tych konkretów. Mogę mnożyć.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Rafał Gdak 22.01.2010 00:40

Ocena:

Tyle, że Panie Romanie ekstrapolowanie cech pojedyńczych jednostek na cały naród to nadużycie. Czy jeżeli Polak w Niemczech ukradł auto, Niemiec ma prawo mówić Polacy to złodzieje - oczywiste, że nie. Idąc dalej czy to, że Polacy denuncjowali Polaków na gestapo oznacza, iż wszyscy Polacy to zdrajcy i kolaboranci? Tu tez można podać konkrety choćby Ludwik Stoliński występujący pod dziesiątkami nazwisk, najbardziej znany jako Kalkstein przez którego wpadł gen. Grot Rowecki - http://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_Kalkstein . Najbardziej mroczny w historii Kalksteina, POLAKA jest fakt, że antysemici przypisują mu narodowość właśnie żydowską tymczasem pochodził ze spolszczonej rodziny pruskiej.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Roman Woźniak 22.01.2010 14:00

Ocena:

Co Pan powie o całych dzielnicach żydowskich, tych urodzonych i wychowanych w Warszawie i nie mówiących po polsku. Takich żydów było bardzo wielu.
Co Pan wie o powstaniu żydowskim. To co jest podawane nie jest prawdą. To co pisze sie dziś o Oświęcimiu inaczej wygląda w opisach z 1946 roku. Proszę poczytać tamte książki tych co tam byli.
Obecnie w Warszawie w jednym ze spisów teatrów na pierwszym miejscu jest teatr żydowski. To ja się mylę czy Pan. Gdzie my żyjemy!!!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Rafał Gdak 22.01.2010 14:10

Ocena:

te dzielnice są według Pana dowodem na potwierdzenie tezy "Ile złego w Polsce poczynili"? Raczy Pan żartować. Rozumiem, że w Oświęcimiu nie gazowano i nie palono w krematoriach Żydów?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ewa Krzysiak 22.01.2010 14:14

Ocena:

Jak często oceniamy ludzi jedynie po ich narodowości? Mówimy: Polak, Niemiec, Rosjanin, Żyd i już dokładnie wiemy jaki to jest człowiek. Tak przecież najłatwiej. Prawda? Po co się zagłębiać w charakter danej osoby? Po co poznawać? (link )

Komentarz został ukrytyrozwiń