Wiadomości24 > Kultura > "Tęsknię za tobą, Żydzie" - wywiad z Rafałem Betlejewskim

Pozycja materiału w rankingach:

#7230 wg odsłon (dzienny)

7230 miejsce

Dział: Kultura

Ocena: 112pkt

Oceń:

"Tęsknię za tobą, Żydzie" - wywiad z Rafałem Betlejewskim

Dodał(a): Rafał Gdak
2010-01-20 21:51
Odsłon: 26524
Komentarzy: 79

Tagi:

Rafał Betlejewski jest artystą znanym przede wszystkim z akcji "A ja, czy poszedłbym?". Jego billboardy przedstawiające uczestników Powstania Warszawskiego wraz z ich historiami, mocno oddziaływały na wyobraźnię w kontekście postawionego na każdym z nich tytułowego pytania. Nowa akcja "Tęsknię za tobą, Żydzie!" ma zwrócić uwagę odbiorców na fakt utraty przez nasze społeczeństwo jego integralnej części, jaką byli polscy Żydzi, których pochłonęło piekło Holokaustu.

Na czym będą polegać odsłony akcji w poszczególnych miastach?
W tej chwili szukam osób, które zaproszą mnie do swoich miast w celu zrobienia fotografii. Chciałbym znaleźć ludzi, którzy zechcą wystąpić w zbiorowych scenach, zgromadzeni wokół pustego krzesła z kipą symbolizującą utraconego Żyda, świadomi, że ja na tym zdjęciu dopiszę napis: "Tęsknię za Tobą, Żydzie!" Taką fotę wykonałem ostatnio w Jedwabnem, gdzie - o dziwo - znaleźli się tacy ludzie. Chciałbym też zrobić w Polsce serie murali, ale z tym pewnie zaczekam na roztopy.

Projekt ma trwać rok, jakie skutki przyniesie Pana zdaniem?
Myślę, że fatalne skutki dla mojej sytuacji finansowej, natomiast wspaniałe dla mojej wiedzy o Polakach i Żydach. Myślę, że będę bogatszy o wiele rozmów, doświadczeń, wspomnień, miejsc itd. Będę miał także sporo fotografii, które pozostaną na lata. Jeśli natomiast pyta Pan o skutki społeczne - nie stawiam sobie tak ambitnych celów. Zmieniam się ja.

Czy według Pana społeczeństwo polskie jest gotowe na zmierzenie się z silnym stereotypem Polaka antysemity? Czy nie obawia się Pan reakcji środowisk skrajnie prawicowych, które zgodnie twierdzą, iż problem antysemityzmu w Polsce nie występuje?
To już się dzieje. Nie ja otwieram tę dyskusję, nie ja zmuszam Polaków do skonfrontowania się z samymi sobą. Idę śladami tych, którzy mieli odwagę pokazać Polakom ich prawdziwą twarz. Dziś można się spierać, obrażać, protestować przeciwko określeniu "Polak antysemita", ale nie można już udawać, że tego określenia nie ma. Jestem pełen podziwu i uznania dla ludzi, którzy wyciągają pomocną dłoń do nas, zwykłych zjadaczy chleba i zachęcają do wydobywania się z ignorancji.

Zasłynął Pan z przeprowadzonej w 2004 akcji "A ja, czy poszedłbym?", która niejako stawiała młodych ludzi przed pytaniem: czy będąc na miejscu powstańców warszawskich odważyliby się walczyć za ojczyznę. Jaki był oddźwięk tamtej akcji?
Myślę, że olbrzymi. Wtedy (a było to przecież przed otwarciem Muzeum Powstania) wiele osób po raz pierwszy stanęło przed tym niezwykle subtelnym, a jakże dosadnym problemem, Powstania Warszawskiego, owym bezlitosnym "tu i teraz". To tu i teraz trzeba było sobie odpowiedzieć na pytanie: czy idę. Nie za chwilę, czy po obiedzie, ale teraz. Dla mnie to tu i teraz było piorunującym odkryciem. Sądzę, że w wyniku działań wielu osób, które odkryły owo tu i teraz, dziś Powstanie Warszawskie jest "nasze".

W jakim stopniu doświadczenie akcji "A ja, czy poszedłbym?" wpłynęło na plany związane z przedsięwzięciem "Tęsknię za tobą Żydzie"?
"A ja, czy poszedłbym?" zajęło mi rok. Rok rozmów i przebywania z najwspanialszymi ludźmi, jakich sobie można wyobrazić. Ludźmi, którzy mieli odwagę, by wydobyć z siebie wszystko to, co najszlachetniejsze w człowieku i nazwać to patriotyzmem. Tego już nikt mi nie zabierze. Myślę, że w przypadku "Tęsknię za tobą Żydzie!" będzie podobnie. Znowu wybieram się w podróż na spotkanie ludzi odważnych.

Dziękuję Panu za rozmowę

Zobacz także:

ONline profil autora

Autor: Rafał Gdak

Artykuły (748) Galerie (77) Średnia ocen (3.90)

Miejscowość: Lublin | Kraj: Polska

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Dodaj do

Zobacz inne materiały

NAGRODA TYGODNIA

Komentarze: 79

Sortuj komentarze:

Autor usunął profil 20.01.2010 22:19

Ocena:

Nic dodać, nic ująć! 5* Marr

Komentarz został ukrytyrozwiń

Rafał Gdak 20.01.2010 22:25

Ocena:

Powiem szczerze Marku, że Rafał Betlejewski zaszokował mnie (pozytywnie) tym wprost wypowiedzianym wyznaniem. Wywołuje ono pewien rodzaj niepokoju. Często zdarzało mi się, odczuwać to, o czym pisze autor: idąc po lubelskim Placu Zamkowym, który teraz jest wyłożony kostką brukową, a przed wojną był sercem dzielnicy Żydowskiej, mam często dojmujące wrażenie, że brakuje Istotnego elementu. Co najgorsze wiem, że nie da się go wypełnić.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Adam Lutostański 20.01.2010 22:38

Ocena:

A mnie tam ich w ogóle nie brak. Cieszę się, że nie ma ich w Polsce tylu co przed wojną.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Tomasz Hens 20.01.2010 23:04

Ocena:

Ciekawa akcja. Dobrze, że o niej Rafale napisałeś. Co do Placu Zamkowego w Lublinie to mieszkała tam żydowska biedota. Na przedwojennych zdjęciach okolica nie wygląda atrakcyjnie.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Rafał Gdak 20.01.2010 23:16

Ocena:

Też Tomku. Pamiętać jednak należy, iż szła tamtędy ulica Szeroka - jedna z głównych ulic handlowych. W okolicach mieszkał też słynny cadyk - Jakub Icchak Horowic, znany bardziej, jako Widzący z Lublina. Tutaj garść na temat Szerokiej: http://www.tnn.pl/pamiejs.php?kat=517&ida=71

Komentarz został ukrytyrozwiń

Agnieszka Wojewoda 20.01.2010 23:18

Ocena:

Brawa dla Rafała - za wywiad.
Co do sensu tej akcji - to chętnie zapytalabym Artystę o te słowa:

"Jeśli natomiast pyta Pan o skutki społeczne - nie stawiam sobie tak ambitnych celów. Zmieniam się ja."

Co takiego, p. Betlejewski, zmieni się w Panu podczas realizacji tak mało, proszę wybaczyć, wyrafinowanych działań?
Co do skutków społecznych - zgadzam sie z Artystą. Wystarczy przeczytac komentarz A. Lutostańskiego.
pozdr.
A.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Rafał Gdak 20.01.2010 23:24

Ocena:

Przedsięwzięcie uważam Agnieszko za interesujące treściowo. Często wyrafinowana forma pozbawiona jest treści. W tym przypadku pewna dosłowność jest moim zdaniem atutem akcji. Swoją drogą trzeba też wspomnieć, iż któregoś razu pan Rafał został zatrzymany przez policję pod zarzutem szerzenia treści antysemickich. Na komisariacie w niewybredny sposób perswadowano mu tęsknotę za Żydami.

Komentarz został ukrytyrozwiń