Nowy tomik Marty Gracz - recenzja

Dodał(a): Barbara Jendrzejewska
2012-02-04 14:24
Odsłon: 132
Komentarzy: 0

Tagi:

Monolog wewnętrzny? Dialog z samym sobą? Najnowszy tomik Marty Gracz – Wiesławy Szczyry pt. „Cieniobranie”, to rodzaj poetyckiego pamiętnika - wyznania. Bardzo osobisty i niezwykle intymny.

A może to nawet rodzaj testamentu, który odczytuje się nie po śmierci, choć ta przenika tu między wierszami, wersami, jakby chciała zawładnąć każdym słowem, nawet tym niewypowiedzianym, ale po przejściu z jednego bytu w następny. Ten drugi wydaje się być ciekawszy (bo niepoznany?), lepszy (bo nieodkryty?), intrygujący ( bo niezrozumiały?)…

Jakkolwiek by nie nazwać poetyckiego odczuwania Marty Gracz, jest ono niezmiernie głębokie, filozoficzne i mimo wielu starań Autorki, wciąż niedopowiedziane. I nie dlatego, że poetka nie umie dokończyć myśli, która ją obezwładnia, a dlatego, że nie chce do końca powiedzieć nam, co z myślą, ciężką od powagi stanu, uczyni i czego ona z nią dokona.

Poetka zdradza nam:

"tajemnica życia

moje jutro
jak odmalowane wczoraj
stara się zrozumieć przyczyny przemijania

znajome twarze i głosy
nakazują mu przemilczeć wyciąganie wniosków"

Wiersze, w których przeplątają się: cienie, nicość, samotność, pustosłowie, koniec, nigdy, bezsilność, samotnia, bezosobowość, pustka, lęk, strach, cisza, zwiędły liść, zardzewiałe wspomnienia, zardzewiały zamek, zasznurowane usta…
nie chcą takiego życia, albo boją się takiego życia, bo nie ma na nie antidotum, a bez niego i trudno, i boli, i beznadziejnie:

"pustka

nic już nie ma
radość zaszczuta
kły bezduszne
wtopione w samotność

nie widzi sensu
oko rozdwojone
na granicy widzenia
zabłąkana rzęsa

nic już nie cieszy
obumarłe wspomnienia
zataczają krąg
- niepewności"

Jednocześnie strofy Szczyry nie buntują się, nie szukają spokoju i harmonii, szczęścia i ukojenia. One jakoby zdają się zgadzać z zastaną ziemską beznadzieją, która, jak w chrześcijańskich naukach powiada, że tu, w tym życiu, nie zaznamy pełnego szczęścia. To tylko przystanek, tylko chwila:
"Mam mało czasu.
Umieram w deszczu,
By odrodzić się przy bezchmurnym niebie.

…………………………
Nic już nie czuję.
Świadome umieranie

Nakazuje na powrót stać się zarodkiem.
A jednak pisze:

na przekór

staram się robić swoje
- odwracając głowę w drugą stronę
gdy uporczywość wstrzemięźliwych przeszkadza mi zrozumieć"

W „Cieniobraniu” jest „przysięga”, „szał tworzenia”, „miłość przereklamowana”, „przeznaczenie” i „pamięć”, ale ta nie koduje chwil najpiękniejszych, które chowamy głęboko, by ocalić coś wyjątkowego na chwile goryczy, jej
pamięć utrwala znajomość nicości na obu biegunach udręczenia mnoży potrzeby - na zgubę płonnych oczekiwań w dzień – milczeniem w nocy – pożądaniem jędrność tworzenia zaspokaja ambicje, zanim spłonie spełnieniem, zanim odrodzi się płomieniem zanim przeminie...

Bo jak powiada w kolejnym wyznaniu poetyckim: „Człowiek od narodzin „między niebem a piekłem/ w samotności wiecznej”. Lęka się, ale walczy „przeklinając strach i przesądy”… „Usilnie próbuję zaistnieć./ Przywdziać realne ciało./ Wyjść z cienia, własnego cienia”.

I to „zanim” i ta „próba zaistnienia” każe nam widzieć światełko w tej smutnej poezji o beznadziei ludzkiej egzystencji. Nikłe światełko, to prawda, ale czyż nie z iskry powstaje płomień, by stać się jasnością?
I jeśli

los

szuka
bezlitośnie cierpliwie
przeznaczenia – bolączki
w półmroku nocy
blasku porannej rosy
na białej kartce papieru
zielonym atramentem
podkreśla przyszłe godziny

To ma Wiesława Szczyra przed sobą jeszcze ogrom nocy i dni, bieli i
zieleni, i wiele wierszy do napisania, na które wnikliwy Czytelnik na pewno spokojnie poczeka.

Trudna to poezja. Zaniepokojona jak jej Autorka, która chciałaby znaleźć się w lepszym bycie, bo: ”błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli". Jednak jeszcze nie ten czas, jeszcze nie ta pora, bo tu, na tym świecie stworzonym przez Boga, trzeba jeszcze czegoś dokonać, coś po sobie zostawić wbrew wichrom i burzom, wpisanym w ludzkie przeznaczenie.

Warto wspomnieć o szczególnych linorytach Jerzego Granowskiego – dziennikarza i poety z Katowic, które znalazły się w tym tomiku poetyckim. Są one niewątpliwie częściowym uzupełnieniem lub nawet wypełnieniem treści poetyckich Marty Gracz. Trafne, przenikliwe, dające do myślenia potęgują nastrój i przesłania dobrych wierszy poetki ze Śląska, a ich tytuły: a ich tytuły: Mądrość, Odpoczywająca, Zmierzch słońca, Przed lustrem, Przywiązani, Okno na świat, Samotność, odzwierciedlają duszę poetki. Zatem tworzą pewną całość, którą warto rozważyć i zapamiętać podczas lektury tej ciekawej książki.

Wiesława Barbara Jendrzejewska

Marta Gracz Cieniobranie Wydawnictwo Mart-Gra, Rybnik 2012, str. 51.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Barbara Jendrzejewska

Artykuły (2) Galerie (0) Średnia ocen (4.00)

Miejscowość: Bydgoszcz | Kraj: Polska

O mnie: poetka, pisarka, publicystka; 4 tomiki poetyckie, jeden zbiór opowiadań, prowadzi Kawiarnię Literacką ( od 2007) na bydgoskich Wyżynach, gdzie prezentują się poeci i pisarze z całej Polski. KOBIETA ROKU 2010 i KOBIETA Z PASJĄ 2011.

Ostatnie artykuły autora: