Facebook Google+ Twitter

O Janie Pawle II inaczej

Do ręki wpadła mi niedawno książka Tadeusza Bartosia pt. "Jan Paweł II. Analiza krytyczna". Jest ona na swój sposób wyjątkowa. Jako jedna z nielicznych pozycji poświęconych papieżowi spełnia wymogi obiektywizmu i zachowuje należny dystans.

 / Fot. źródło: merlin.plTadeusz Bartoś to były dominikanin. Jak zaznacza na wstępie, ze stanu duchownego odszedł po to, by nieskrępowanie i otwarcie pisać o tym, co jest dla niego ważne. To filozof i teolog, przygotowany do merytorycznego zabierania głosu w sprawach kościelnych. Zachowując należną dozę szacunku wobec osoby Jana Pawła II i jego pontyfikatu, pisze również o popełnianych przez papieża błędach oraz poddaje krytycznej analizie jego koncepcję religijności i teologii.

"Człowiek jest drogą Kościoła" - zwykł mawiać papież. Czy jednak papieska teologia, "odgórna", "zstępująca", abstrahująca od ludzkiego doświadczenia, jest tego dowodem? Czy wyznawane przez papieża jedynie słuszne doświadczenie zbiorowe naprawdę obiera za swój cel jednostkę?

A nauczanie Jezusa? Dla Jana Pawła II stanowiło ono podstawę do określenia spójnego zbioru etycznych dyrektyw, zasad postępowania. Jezusowe przypowieści poddawał jednoznacznemu przekładowi na zespół nakazów i zakazów. Ale wielu teologów nie zgadzało się z nim w tej kwestii. Nauczania Mistrza z Nazaretu nie traktowano jako kodeksu moralnego, ale jako zachętę do osobistej refleksji etycznej i pracy nad własną wrażliwością.

Jak zapamiętaliśmy papieża? Zapewne jako uśmiechniętego, ciepłego człowieka, biorącego dzieci na ręce, pochylającego się nad cierpiącymi. Był Jan Paweł II otwarty na inne wyznania. Potwierdzały to choćby słynne modlitwy o pokój w Asyżu. Ale dialog ze światem zewnętrznym nie szedł w parze z dialogiem wewnątrzkościelnym. Na ten papież był wyjątkowo zamknięty. Słuchał głównie tych, z którymi się zgadzał. Trudno znosił zdania odmienne. Nie chciał podejmować dyskusji na temat struktury władzy w Kościele, jej reformy, ewolucji teologii, antykoncepcji, celibatu, teologii wyzwolenia. Niedozwolona była debata w sprawie ograniczenia absolutnej władzy papieża. Ukształtowany na wzór nowożytnych monarchii absolutnych Kościół nie przypomina pierwotnej wspólnoty sióstr i braci, a Jan Paweł II zmieniać tego nie zamierzał. Miast ciągle stawiać pytania i szukać na nie odpowiedzi, papież raczej pouczał i określał granice, których duchownym przekraczać nie było wolno. Za niesubordynację zdarzało się też karał, zakazywał niektórym nauczać, odsuwał od pełnionych przez nich obowiązków.

Jan Paweł II postrzegał świat w sposób bardzo dualistyczny. Najpełniej wyraża to przedstawiony przez niego podział na „cywilizację śmierci” i „cywilizację miłości”. Tej pierwszej według papieża hołduje szeroko rozumiany świat zachodni. Świat, który zgubił hedonizm i nadmiernie rozdmuchany konsumpcjonizm. Ale taki ogląd świata jest bardzo niesprawiedliwy. Dobrobyt niekoniecznie bowiem oznacza brak moralności, wrażliwości, szacunku. To raczej ubóstwo leży często u podstaw zawiści, chciwości, gwałtu. Oddający się bożkowi konsumpcjonizmu Zachód zdołał jednak zachować wrażliwość społeczną. Przykładem niech będą chociażby stworzone w wielu państwach systemy opiekuńcze, czy nieefektywna ekonomicznie ochrona praw jednostki.

Wreszcie postawić można pytanie: dlaczego Jan Paweł II tak konsekwentnie popierał półtajną organizację Opus Dei? Dlaczego aprobował poparcie jakie
organizacja ta udzielała prawicowym reżimom, generała Franco w Hiszpanii, czy generała Pinocheta w Chile?

Tadeusz Bartoś zadaje pytania i na wiele z nich udziela odpowiedzi. Nie rysuje papieżowi kolejnej, bezmyślnej laurki. Przeprowadza krytyczną analizę pontyfikatu, ponieważ uważa ją za wyraz swojej uczciwości intelektualnej. Zachęca, by bezrefleksyjne komentarze zastąpić głębszą analizą papieskiej nauki i dokonań. A to może nam wyjść tylko na dobre.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (0):

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.