Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

49815 miejsce

O Wielkim Piątku mówi jezuita z Krakowa Paweł Beń

Wielki Piątek to czas żałoby w Kościele katolickim, to czas zadumy i refleksji dla każdego wierzącego. Na moje pytania zgodził się odpowiedzieć Paweł Beń - jezuita krakowski oraz redaktor naczelny pisma "Jezuici. Nasze Wiadomości".

Paweł Beń, jezuita z Krakowa. Fot. materiały prywatneOkreślenie "Wielki Piątek" jest często używane w tradycji Kościoła, przyjęło się w języku codziennym, ale także jest używane w mediach. Czemu ten piątek taki "wielki"?

– Jeżeli opisujemy coś jako wielkie, to ma ono dla nas wyjątkowe znaczenie, jest dla nas bardzo ważne. Mówimy wielki o dniu, w którym wydarzyło się coś kluczowego w naszym życiu. Mężczyzna może wspominać dzień, w którym oświadczył się ukochanej, jako wielki. Dzień pierwszego sukcesu w czyjejś karierze zawodowej może mieć rangę wielkiego. Matka może nazwać tak dzień, kiedy wydała na świat dziecko. Wiele jest momentów w życiu człowieka, które sprawiają, że serce bije szybciej, ale ten najbardziej wyjątkowy jest zawsze jeden.

Podobnie jest w życiu Kościoła. Posiada swoją pamięć i odwołuje się on w przebiegu roku liturgicznego do różnych wydarzeń, które określają jego tożsamość. Wśród wszystkich tygodni roku liturgicznego tylko jeden zasługuje na miano wielkiego. To ogromne znaczenie nadaje mu wspomnienie Paschy, czyli przejścia Chrystusa przez bramę śmierci ku życiu. W Wielki Czwartek przeżywamy ustanowienie Eucharystii, w Wielki Piątek mękę i śmierć Pana Jezusa, co przedłuża się na Wielką Sobotę, a podczas Wigilii Paschalnej i przez całą Niedzielę i okres wielkanocny Zmartwychwstanie. Wszystkie te momenty tworzą jedną całość, która co roku na nowo ożywa w wierzących, aby przypominać o ostatecznym zwycięstwie Chrystusa i wyrywać ze smutku, lęku, śmierci ku życiu.

Czytając Ewangelie możemy zauważyć, że Jezus konsekwentnie zmierzał ku Jerozolimie. Wydarzenia, które miały tam miejsce, były punktem kulminacyjnym dziejów Jego życia. Tak samo teraz są czymś najważniejszym dla wspólnoty wierzących, a więc Kościoła. Podczas świąt wielkanocnych w szczególny sposób wspominamy to, co jest istotą każdej Eucharystii. W trakcie każdej mszy świętej spożywamy ciało i krew Chrystusa wspominając Jego Zmartwychwstanie.

Wielki Piątek to jedyny dzień w roku, w którym nie jest odprawiana Eucharystia. Dlaczego?

– Jeżeli chodzi o ścisłość, to są dwa takie dni, a mianowicie Wielki Piątek i Wielka Sobota. Często zapomina się, że Wigilia Paschalna nie należy do Wielkiej Soboty, lecz już do Wielkiej Niedzieli. Eucharystii nie odprawia się w tych dniach na znak żałoby, pogrążenia w smutku.

Co to jest Nabożeństwo Krzyża?

Krucyfiks z Kościoła oo. Dominikanów w Krakowie. Fot. Anna Pająk. – Nabożeństwo Krzyża jest najważniejszym elementem liturgii Wielkiego Piątku. W jego trakcie celebrans zdejmuje z krzyża zasłonę w trzech odsłonach. Za każdym razem śpiewa: „Oto drzewo krzyża, na którym zawisło zbawienie świata”. A lud odpowiada: „Pójdźmy z pokłonem”. Potem następuje adoracja krzyża. Wszyscy zgromadzeni na liturgii poprzez przyklęknięcie, ucałowanie albo inny gest oddają mu cześć. Adorację krzyża praktykowano w Jerozolimie od VI wieku. Polegała ona na trzykrotnym dotknięciu czołem, oczyma, ustami drzewa krzyża, na którym umarł Jezus oraz tabliczki z wypisaną winą. Tradycja odsłaniania krzyża powstała w Rzymie w XIII w.

Jak wygląda i z czego składa się Liturgia Wielkiego Piątku?

– Liturgia Wielkiego Piątku sprawowana jest ku uczczeniu Męki Pańskiej. Rozpoczyna się w ciszy. Po procesyjnym wyjściu kapłan oddawszy cześć ołtarzowi przez ukłon, klęka lub upada na twarz. Wszyscy zgromadzeni klękają i modlą się w ciszy. Celebrans podchodzi do miejsca przewodniczenia i odmawia krótką modlitwę. Po niej następuje liturgia słowa, w której najważniejszym punktem jest odczytanie Męki Pańskiej według św. Jana. Wsłuchując się, wierni przypominają sobie wydarzenia, które miały miejsce na Golgocie. Następnie kapłan może wygłosić homilię. Potem zaś przychodzi czas na rozbudowaną modlitwę powszechną, w której Kościół stara się pamiętać o wszystkich, ponieważ Chrystus złożył siebie w ofierze za wszystkich. Dalej rozpoczyna się adoracja krzyża. Po jej zakończeniu wierni przyjmują komunię świętą, która została konsekrowana w Wielki Czwartek. Liturgia tego dnia kończy się procesją. Kapłan przenosi Najświętszy Sakrament do Grobu Pańskiego, aby wierni mogli Go tam adorować.

Jakie są najważniejsze znaki, symbole z jakich składa się liturgia wielkopiątkowa?

– Myślę, że najważniejszym symbolem jest, po prostu, krzyż. Greckie symbolein oznacza „być zamiast czegoś”, „stać za coś”, „wiązać razem”. Taka jest też funkcja krzyża. Wyraża on pewną ukrytą duchową rzeczywistość. Nasza zaduma nad krzyżem nie powinna zatrzymywać się na śmierci, lecz powinna wykraczać poza nią, ponieważ krzyż jest przede wszystkim znakiem zwycięstwa Chrystusa.

Święta Weronika. Figura z Opacta Benedyktynów w Tyńcu. Fot. Anna Pająk.Pierwotnie śmierć na krzyżu była najgorszą z kar stosowaną w starożytności. Dlatego św. Paweł pisze, że jest on zgorszeniem dla Żydów i głupstwem dla pogan. Samemu jest mi trudno to pojąć, ale Syn Boży skonał na krzyżu jak złoczyńca, aby pojednać ludzi z Bogiem. Na krzyżu dokonuje się wielka rzecz. Jezus przebacza swoim oprawcom, daje wyraz miłości nieprzyjaciół. Krzyż jest miejscem, w którym Jezus doświadcza poczucia opuszczenia przez Boga Ojca. Przechodzi przez to doświadczenie całkowicie zawierzając. Staje się przez to nowym Adamem, który na nowo buduje relację między człowiekiem i Bogiem.

Można by długo i dużo pisać o misterium krzyża. Rodzi się wiele skojarzeń, które porównują go między innymi do rajskiego drzewa życia oraz miedzianego węża wystawionego na widok, który miał zachować przy życiu śmiertelnie ukąszonych Izraelitów. Spójrzmy jeszcze na niego z dwóch perspektyw. W wymiarze wertykalnym krzyż głęboko wbity w ziemię i wspinający się ku niebu łączy sprawy boskie i ludzkie. Tym samym staje się on pomostem między człowiekiem i Bogiem. W wymiarze horyzontalnym jest wydarzeniem powszechnym, czyli obejmującym wszystkich ludzi.

Jaka nauka płynie dla każdego wierzącego z wydarzeń wielkopiątkowych? O czym przypomina nam Wielki Piątek?

– Wielki Piątek przypomina o paradoksie krzyża. Polega on na objawieniu się mocy, tam gdzie byśmy się tego nie spodziewali, tam gdzie wszelka nadzieja zdawałaby się zawodzić. Żołnierze i przechodnie drwili z konającego Chrystusa. Uczniowie byli zrezygnowani, ponieważ po ludzku wszystko skończyło się tragedią. Tam, gdzie człowiek opuszcza ręce w bezradności, może objawić się Bóg.

Głowa Chrystusa z Kościoła Mariackiego. Fot. Anna Pająk. Z krzyża płynie nauka o miłości, jaką darzy nas Bóg Ojciec. On kocha nas szalenie. I nic nie stanie Mu na przeszkodzie, aby przywrócić pierwotną szczęśliwość, jaką cieszył się z Nim człowiek w raju. Zespół Happy Sad śpiewa o miłości tak: „kiedy jedno spada w dół, drugie ciągnie je ku górze”. I o to tutaj przede wszystkim chodzi.

Ramiona Chrystusa są otwarte na każdego człowieka. bez względu na to, jak bardzo czuje się oddalony. Bóg jest w stanie sięgnąć po człowieka w każdą czeluść, aby go wyciągnąć. Jezus wyciąga do nas rękę, ale nie może ominąć naszej wolności. Wybór, czy chwycimy tę rękę na wzburzonym morzu życia, należy do nas.

Czy człowiek wierzący powinien się w jakiś szczególny sposób przygotować do uczestnictwa w nabożeństwie Wielkiego Piątku?

– Przygotowując się do świąt Wielkiej Nocy, zarazem przygotowujemy się do obchodzenia całego Triduum Paschalnego, a więc również Wielkiego Piątku. Święta Wielkiej Nocy poprzedza 40 dni Wielkiego Postu. Wtedy praktykujemy modlitwę, jałmużnę i post. To wszystko ma służyć skruszeniu serca, aby człowiek potrafił wyjść poza egoizm, a tym samym uzdolnił siebie do przeżywania bliskości z bliźnimi i Bogiem.

Dziękuję serdecznie za rozmowę.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (2):

Sortuj komentarze:

Tłumaczenie krok po kroku. Potrzebne...

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dziekujemy za ten tekst +

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.