Obalamy tezę o nieskutecznej windykacji

Jeszcze kilka lat temu panowało stwierdzenie iż firmy windykacyjne to naciągacze i kłamcy. Czy było tak czy nie – nie wiem. Wtedy jeszcze nie pracowałam w tej branży.

Na chwilę obecną to duże firmy rozwijające się w zastraszającym tempie i działające zgodnie z naszym prawem. Klientów nie brakowało i brakować nie będzie. Powoli stajemy się krajem, który żyje z kredytu na kredyt.

Artykuł powstaje dla tych, którzy uważają, że nie mają się czego bać i żyją spokojnie z myślą o niespłaconym kredycie, rachunku, itp. Ja jednak nie mogłabym spokojnie zasnąć ze świadomością tego, że wisi nade mną „kat”.

Chyba lepiej mieć czyste sumienie?

Postaram się odpowiedzieć na kilka zadanych mi pytań. Celem tego jest uświadomić tobie, jak to wszystko wygląda „od podszewki” i na co warto zwrócić uwagę. Postanowiłam opisać to w formie odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania. Myślę, że i ty czasami się nad tym zastanawiałeś.

Oto niektóre z nich:
1. Na jakiej podstawie windykujecie? Ja podpisałem umowę z bankiem a nie z wami! Na jakiej podstawie macie moją sprawę?

Opiszę dwie najważniejsze podstawy, których raczej nie trzeba kwestionować.
1. Najczęściej jest to ZGODA na taką sprzedaż w umowie kredytowej. Na dzień dzisiejszy banki i inne instytucje finansowe (jak i usługowe) zabezpieczają się w ten sposób – zgoda ta jest zawarta głównie jako punkt w umowie kredytowej. Na ogół podpisujemy bez zastanowienia umowę kredytową – wiadomo, zależy nam na czasie, bez takiej zgody raczej nie dostaniemy kredytu ;).

2. Drugą podstawą jest art. 509 Kodeksu Cywilnego, § 1. Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. § 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

2. Na jakiej podstawie naliczacie odsetki? Nie macie do tego prawa!

Niestety mamy i do tego prawo. Również art. 509 KC § 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Kolejną podstawą jest art. 481, § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Tak czy owak odsetki płacić musimy.

3. Chciałem zapłacić, ale nie miałem numeru konta i waszych danych!

No - niestety - kiepska wymówka, gdyż nie jest to powodem do niepłacenia. W interesie klienta (zanim stanie się dłużnikiem) jest interesowanie się spłatą i obecnym wierzycielem. Zawsze jesteśmy informowani o zmianach nr konta czy adresu siedziby firmy (bądź placówki banku itp…), gdy pomyślisz sobie: „No tak, ale wyprowadziłem się i nie dostawałem korespondencji” to również dla twojej wiadomości nie jest wymówka. Jesteś zobowiązany do informowania wierzyciela (np. banku w którym masz kredyt) do pisemnej informacji o zmianie adresu czy innych danych. Zazwyczaj informacja o tym jest na umowie kredytowej. Gdyby nie było – sąd zawsze uznaje rację wierzyciela w takim wypadku.

4. Dostałem pismo od komornika i po paru miesiącach drugie o umorzeniu! Czego wy ode mnie jeszcze chcecie?

Komornik ma prawo umorzyć postępowanie „w sprawie”, ale nie samą sprawę! Jeśli uzna, iż jego czynności do niczego nie prowadzą to umarza postępowanie (czyli całą papierkową robotę). To niestety nie kończy sprawy - dług zostaje niespłacony, a wierzyciel ma prawo dochodzić należności wraz z odsetkami (zaznaczam, iż wtedy wszelkie koszta są dużo większe – czynności w sprawie ustalania komornika, koszty nadania klauzuli, itp. … z 2 tys. robi się 5 tys.). Tak więc komornik umarza, a wierzyciel czeka cierpliwie – lub mniej i za jakiś czas ponownie oddaje sprawę do komornika lub wysyła windykację bezpośrednią – której celem nie jest zastraszanie dłużnika, ale jedynie zachęta do polubownego zakończenia sprawy i wybadania sytuacji materialnej dłużnika. Możecie nawet nie wiedzieć, że taki ów windykator pełni rolę detektywa również, zbiera wszystkie informacje u rodziny, znajomych i sąsiadów.

5. Dajcie mi już spokój – dług jest przedawniony!

Otóż radziłabym się zastanowić nad tym, czy aby na pewno. Przedawnienia są różne, radzę przeanalizować historię długu. Przedawnienie liczone jest w zależności od tego, co działo się z długiem. Jeśli była tam ingerencja sądu – zapomnij o przedawnieniu, jeśli podpisałeś ugodę lub wpłaciłeś cokolwiek na poczet długu – również zapomnij o przedawnieniu. Postaram się nieco szerzej rozpisać temat przedawnień w następnym artykule.

6. Zapłaciłem już wszystko!

Dowody wpłaty powinniśmy trzymać 5 lat minimalnie… Dla własnego bezpieczeństwa lepiej jest zrobić teczkę z dokumentami oraz wpinać tam wszystko (dosłownie wszystko) odnośnie danej sprawy – mamy wtedy czyste sumienie.

7. Ukradli mi dokumenty – nie brałem kredytu

Przede wszystkim sprawa taka powinna zostać zgłoszona na policję i do prokuratury. To zdecydowanie odpowiednie organy, które zajmą się wyjaśnieniem sprawy. Tylko na podstawie odpowiednich dokumentów można wstrzymać proces windykacji, jak i odstąpienie od spłaty zadłużenia – tylko na podstawie wyroku sądu. Do czasu kiedy proces taki trwa – dłużnik (osoba na której dokumenty został wyłudzony kredyt) nadal jest w obowiązku spłacać powstałe zadłużenie.

8. Wyjadę za granicę i tak mi nic nie zrobicie!

Absolutnie nikt nikomu nie chce nic zrobić, nie w tym rzecz. Jeśli faktycznie istnieją przesłanki o istnieniu zadłużenia to na pewno pojawią się problemy za granicą. Pomijając już taką instytucję jak BIK, czy inne rejestry dłużników. Obawiać się należy Europejskiego Nakazu Zapłaty. Wierzyciel mając taki nakaz w ręku może ci troszkę zaszkodzić w karierze za granicą. Proponuję zastanowić się nad swoimi sprawami i regulować wszystko przed wyjazdem. Sytuacja zmienia się na korzyść wierzyciela, więc spłacamy kochani, spłacamy długi !

9. Brałem kredyt dla znajomego, niech on spłaca!

Branie kredytów dla osób trzecich jest czynem karalnym w Polsce. Nie radzę więc głośno przyznawać się do tego, że bierzemy dla znajomych co się da. Jeśli znajomy nie może sam ubiegać się o kredyt oznacza to, że nie ma „zdolności kredytowej”, a więc nie spełnia podstawowego warunku uzyskania pożyczki bądź kredytu na zakup towaru. Nie rób tego nigdy, na ogół bywa tak, że zostajemy z tym sami w razie kłopotów. Kolega przestanie spłacać i to ty będziesz prawnie zobowiązany do regulowania należności. Nie ma mowy o tłumaczeniu się, że kredyt był dla kogoś. Istnieje możliwość przystąpienia do zadłużenia – wówczas taka osoba powinna na piśmie wyrazić chęć dobrowolnej spłaty kredytu na rzecz obecnego wierzyciela. Nic na siłę, jeśli kolega zostawi cię z tym wszystkim to trzeba będzie spłacać, w końcu Twój podpis widnieje na umowie.

Proszę nie traktować tego artykułu jako porady prawnej. Oczywiste jest to, że osoba która doskonale zdaje sobie sprawę o istnieniu takiego zobowiązania finansowego nie zawsze ma ochotę spłacać (z różnych przyczyn), będzie szukała wielu wymówek. Chwała tym, którzy nawet w przejściowych problemach finansowych informuje banki o sytuacji (czasami z powodu utraty pracy). Banki bardzo często są przychylne prośbą klienta. Warto poprosić (tylko w trakcie trwania umowy) o poradę, co z daną sprawą zrobić, na pewno znajdzie się rozwiązanie. W firmach windykacyjnych istnieje możliwość podpisania ugody (na warunkach wierzyciela rzecz jasna) i sprawa taka na pewno nie zostanie skierowana na drogę sądową.

Mylnym też jest twierdzenie (używane przez wielu z nas), że nawet jeśli co miesiąc będziemy wpłacać wierzycielowi 10 zł to nic złego nas nie spotka, otóż wierzyciel ma pełne prawo skierować taką sprawę na drogę postępowania sądowego.

Wielu żyje w przekonaniu, że skoro bank sobie z nim nie poradził – to może spać spokojnie, otóż nie. Banki nie mają tak rozwiniętych departamentów czy też działów windykacji – sprzedają więc do wyspecjalizowanych instytucji jakimi się firmy windykacyjne.

Życzę więc podjęcia słusznej decyzji i jeśli ktoś ma "coś" na sumieniu, drzwi banków i firm windykacyjnych są otwarte dla wszystkich :).