Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

37499 miejsce

Obieżyświat Różycki

Jednym z literatów nominowanych do nagrody Nike jest laureat nagrody im. Kościelskich z 2004 roku - Tomasz Różycki. Do nagrody Nike został nominowany za tomik „Kolonie”. Jest to już druga nominacja Różyckiego do tej nagrody.

Proj. okładki O. Chmielewski / Fot. Fot. T. ZygmuntCzym są kolonie? To oczywiście miejsce letniego wypoczynku dzieci, miejsce swoistego dojrzewania, wkraczania w dorosłość. Kolonie to także obce, zagarnięte zwykle egzotyczne terytoria. Sam Różycki wyjaśniał: „Pisanie to kolonie - wyprawa w wyobraźnię i zmaganie się z nieistniejącym światem. I dojrzewanie.” I chociaż poeta sam przywołał obydwa znaczenia kolonii, to już pierwszy wiersz oraz egzotyczne tytuły wszystkich utworów przenoszą nas w świat kolonialnych podbojów. Z tym, że liczy się tylko podróżowanie. Obieżyświat Różycki zaprasza nas bowiem w poetycką podróż. Przy czym sam jest też przewodnikiem, który wyznacza nam miejsca postoju. W planie mamy rajską plaże, Indie, Przylądek Horn, Ukrainę ale także… piątą Rzeczpospolitą, która „jest w ziemi (…) pod płytą / chodnikową, pod ulicą, pod piachem, trawnikiem / i próchnicą, tam gdzie węgiel, słoiki i worki ziemniaków, / i gruzy innych państw (…).

Wspomniana podróż występuje w wielu wymiarach. Mamy tutaj podróż rzeczywistą (pociągiem, łódką, metrem czy pieszo), ale również wirtualną, komputerową („Grałem sam przeciwko komputerowi, byłem / władca biednego kraju w Europie Środkowej” z wiersza "Żaglowce Jej Królewskiej Mości" ), czasem metaforyczny wyjazd z krainy dzieciństwa (“Jak to możliwe, żeby raj dziecięcy tak szybko spopielał” ("Przylądek Horn"). Podróż jest zatem tematem wiodącym przez 77 zgromadzonych w tomiku utworów. Dużo miejsca poświęcone jest refleksji na temat zdobywania wiedzy. W te klimaty przenosi nas utwór otwierający, zatytułowany "Przeciwne wiatry". Poeta pisze: “Kiedy zacząłem pisać, nie wiedziałem jeszcze, / że każde moje słowo będzie zabierało / po kawałku ze świata, w zamian zostawiając / jedynie miejsca puste. Ze powoli wiersze / zastąpią mi ojczyznę, matkę, ojca, pierwszą miłość i druga młodość.” Można zatem stwierdzić, że to pewnego rodzaju poetyckie credo bohatera lirycznego wierszy. Warto też podkreślić, że owa świadomość braku wiedzy, owo „nie wiedziałem” przewija się przez większość utworów tomiku. Wszak powiedzenie mówi, że podróże kształcą. Zatem bohater wierszy, świadomy niewiedzy, zwiedza odległe miejsca i przylądki w poszukiwaniu upragnionej wiedzy.

Podróż to także przemijanie, a to wiąże się nierozerwalnie ze śmiercią. Ta zaś pojawia się w krańcowo różnych wariantach: w utworze "Delfiny" („śmierć będzie ze mnie brać co nocy miarę i zbierać po mnie wypadłe włosy, paznokcie i złuszczona skórę”), i w wierszu Piąte imperium, kiedy śmierć „będzie miała kłopot, jak zaadresować powiadomienie” i „minie trochę czasu, zanim mnie rozpozna”. Śmierć pojawia się także w innych wierszach. Można stwierdzić, że Różycki, podobnie jak twórcy barokowi, jest zafascynowany przemijaniem, mając przy tym świadomość jego nieuchronności. Na marginesie można dodać, że budowa wiersza przypomina wiersze prekursora polskiego baroku – Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego.

Szczerze mówiąc, trudno objąć wszystkie pola tematyczne, jakie porusza Różycki w krótkiej recenzji. Pojawiają się rodzice, pojawia się miłość (chociaż głównie ta zmysłowa, fizyczna). Lektura wzrusza, ale również daje do myślenia. I chyba też sprawia, że człowiek wraca do tych już przeczytanych. Może dlatego, że tęsknimy za zapachem wanilii, cynamonu lub innej egzotycznej przyprawy.



Różycki Tomasz, Kolonie, Wydawnicto Znak, Kraków 2006, s. 85.


Czytaj także:
Patryk Szczerba Nagroda NIKE 2007 dla Wiesława Myśliwskiego

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (3):

Sortuj komentarze:

+ :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Plus za dobrą i trudną robotę. Przeczytało teksty naszej akcji już prawie 2000 osób.
To oznacza, że jednak nie tylko sensacja sprzedaje się czytelnikom. To dobrze:)

Komentarz został ukrytyrozwiń

+;-)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dziękujemy za Twoją aktywność w serwisie wiadomosci24. Do zobaczenia niebawem w innym miejscu.

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl
#PRZEPROWADZKA: Dowiedz się więcej

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.