Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

4439 miejsce

Obrazy, które mnie urzekły II. „Wóz z sianem”

Do końca wieku XIX brakowało 11 lat, gdy dwaj malarze przyjaciele pojechali do artystycznej stolicy świata, Paryża. Józefowi Pankiewiczowi akurat udało się sprzedać jeden z swoich obrazów więc było trochę grosza, żeby spełnić marzenie.

Choć prawdą jest, że tego grosza starczyło ledwo na nędzną tam egzystencję, to jednak artysta miał okazję zapoznać się z nowymi nurtami w malarstwie. Akurat dobrze trafił ze swoim wyjazdem, bo właśnie w 1889 r. odbywała się Międzynarodowa Wystawa w Paryżu, gdzie eksponowano płótna m.in. impresjonistów. Zaraz potem obejrzał Józef Pankiewicz w jednej z galerii całokształt dorobku Claude'a Moneta. To wszystko razem odcisnęło na nim poważne piętno do tego stopnia, że zmienił swoje dotychczasowe poglądy w pojmowaniu malarstwa. (Na towarzyszu podroży, Władysławie Podkowińskim także). Wcześniej rozpoczął tam pracę nad obrazem o założeniach realistycznych Targ na kwiaty przed kościołem św. Magdaleny w Paryżu (w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu), który potem przemalował, częściowo wykorzystując techniki impresjonistyczne.

Jako się wyżej rzekło, pieniędzy na pobyt w Paryżu, gdzie w skrajnie nędznych warunkach przebywali artyści, na długo nie starczyło więc wracają następnego roku do kraju. Pankiewicz zaraz jedzie do Kazimierza Dolnego, już wcześniej odkrytego, "Wóz z sianem" na wystawie / Fot. Leszek Lubickijako cudowne miejsce na plenery malarskie. To, co artysta odkrył w Paryżu, szczególnie zauroczony dziełami Moneta, zaczyna przenosić na swoją twórczość. W tym małym miasteczku nad Wisłą maluje w lecie 1890 roku obraz w całości konsekwentnie impresjonistyczny. To Wóz z sianem, a sam pejzaż tutaj, staje się niejako pretekstem do kolorystycznej organizacji powierzchni obrazu, który coraz bardziej przestaje być odbiciem natury, stając się tworem samodzielnym, nie wymagającym uzasadnienia, rezultatem aktu twórczego, stwarzającego nową rzeczywistość (Jerzy Pawlas „Józef Pankiewicz”). Jak pisze Zdzisław Kępiński w książce „Impresjonizm”, krajobraz ten nie ujawnia czułości wobec elementów natury, natomiast z wyraźną świadomością podkreśla jednolitość materii i tonacji barwnej. Miękką plamą znaczy pędzel równomiernie drzewa i bryłę kopiastego wozu, płaskie pola i urwiste brzegi rzecznej doliny.

Wóz z sianem to obraz przedstawiający charakterystyczne dla impresjonistów „myślenie malarskie”, na którym artysta w sposób niezwykle mocny przedstawia wzajemne relacje światła i koloru. Jednak takie ukazywanie rzeczywistości,Muzeum w Sukiennicach / Fot. Leszek Lubicki ten pełen impresjonizm zaprezentowany także w kolejnych pracach Pankiewicza, który uznawany jest za prekursora tego kierunku malarstwa w Polsce, nie znalazł uznania publiczności, a przez krytykę został praktycznie zmiażdżony. Bywały i takie złośliwe uwagi, które sugerowały wspomnianym wcześniej dwóm przyjaciołom malarzom, aby „udali się do okulisty”. Tutaj od razu nasuwa się pewne skojarzenie. Podobne reakcje spotkały francuskich impresjonistów, gdy po raz pierwszy zorganizowali swoją wystawę w Paryżu. Pankiewicz był malarzem niezwykle wrażliwym, intelektualistą, kontemplującym wszystko co robi i co go otacza. Dlatego chyba też dwa lata później, w 1892 roku, kończy swój okres fascynacji impresjonizmem i zawraca się w kierunku nastrojowego symbolizmu, a następnie malarstwu nokturnowemu, gdzie dominują już ciemne kolory.

Będąc wierny zasadzie, że żeby o czymś pisać, trzeba to zobaczyć (przeczytać, obejrzeć, zwiedzić, itp.) udałem się miesiąc temu do Krakowa. Tam właśnie, w Muzeum Narodowym, w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach, obraz ten jest Sala Chełmońskiego / Fot. Leszek Lubickiwystawiany. Taką wiedzę posiadłem dzięki stronie internetowej muzeum. Dokładnie w Sali Chełmońskiego (są tam cztery sale), gdzie prezentowany jest realizm, polski impresjonizm oraz początki symbolizmu. Pomieszczenie jest piękne i duże. Obszedłem je dwa razy, a „Wozu z sianem” nie widzę. Zapytałem więc pani pilnującej (zapewne fachowa nazwa tego stanowiska jest inna), gdzie jest ten obraz? Usłyszałem w odpowiedzi, "że musi tu być”. Zrobiłem rundę raz jeszcze, no bo wiadomo, człowiek jest ułomny, i dalej nic. Zapytałem pani następnej. Odpowiedź taka sama. Dopiero trzecia z pracownic wyjaśniła, że w innym z oddziałów muzeum, mianowicie w Kamienicy Szołayskich (dawniej Muzeum Wyspiańskiego), eksponowana jest wystawa czasowa poświęcona sztuce Młodej Polski i tam na ten okres obraz został przeniesiony. Jakby ktoś był zainteresowany, to ekspozycja "Zawsze Młoda! Polska sztuka około 1900" będzie tam udostępniona publiczności do 2 marca 2014 r.

Wóz z sianem, 1890 rok
technika/materiał: olej, płótno
wymiary: 50,5 × 69,2 cm

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (3):

Sortuj komentarze:

A kto powiedział, że się kończy? Jednak takimi artami nie sypie się jak z rękawa, potrzeba czasu na kolejny. :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jaka szkoda , że na dwóch obrazach się cykl kończy. A może jednak ktoś jeszcze napisze ?
Na mnie też kilka obrazów zrobiło wrażenie potężne. O jednym już tu kiedyś wspomniałam przy innej okazji więc z tej właśnie okazji było trochę o nim.
też pozdrawiam i zachęcam by temat podjąć niczym pałeczkę sztafetową.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bardzo ciekawy artykuł, z przyjemnością go przeczytałem, dziękuję. Oczywiście piąteczka z plusem. Serdecznie pozdrawiam

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.