Pozycja materiału w rankingach:

#61004 wg odsłon (miesięczny)

Ocena: 15pkt

Oceń:

Ostatni taki wiatrak

Dodał(a): Joanna Bąder
2009-05-11 15:23
Odsłon: 6886
Komentarzy: 3

Tagi:

Mało kto interesuje się drewnianymi wiatrakami. Niewiele takich obiektów zachowało się do naszych czasów. Współcześnie żaden z nich już nie mieli zboża. Przykładem może być wiatrak-koźlak w Sobieniach Kiełczewskich Drugich.

Widok wiatraka od głównej trasy. / Fot. Joanna Bąder

Obecnie trudno byłoby sobie wyobrazić jak wyglądałyby polskie wioski z przełomu XIX i XX stulecia, gdyby nie istniały skanseny. Chwała im za to! To właśnie te muzea na wolnym powietrzu ratują nieraz od trwałych zniszczeń cenne przykłady architektury ludowej. Jednak nagromadzenie takich budowli w jednym miejscu, nie przedstawi dokładnej panoramy życia na polskiej wioski. Skanseny to nie to samo, co powstała od podstaw osada chłopska.

Jeszcze w dobie drugiej Rzeczypospolitej gospodarstwo chłopskie niczym się nie różniło od tego dziewiętnastowiecznego. Przyjmuje się, że aż do wybuchu drugiej wojny światowej w polskich prowincjach panowała stagnacja w budownictwie, sztuce czy w gospodarce. Dopiero okres, tzw. komuny przyczynił się do gruntownych zmian w mentalności ludu chłopskiego, co doprowadziło do skutecznego zaniku pierwotnych wzorców sztuki ludowej.

W latach 60. XX wieku mieszkańcy wsi zaczęli przejmować modę i wzorce z miast. W ten sposób zmieniła się metoda urządzania wnętrz i dekorowania mieszkań, budowania domów i pomieszczeń gospodarczych. Z czasem wspaniałe, nieraz artystyczne, wyposażenie każdej chałupy zaczęto uważać za niemodne i niegodne do przestawienia w nowoczesnym wnętrzu. W taki sposób zakończyła swój żywot barwna papierowa wycinanka, która upiększała drewniane stropy każdego mieszkania.

Zaprzestano tworzyć ołtarzyki domowe przyozdobione bibułkowymi kwiatami. Pięknie rzeźbione z drewna meble, będące nieraz małymi arcydziełami, zaczęto stopniowo zastępować prostymi i bez gustu meblościankami z lichej, lakierowanej sklejki. Także zmienił się sposób budowania domów i pomieszczeń socjalnych. Zaczęto stawiać duże, „pudełkowe” i murowane mieszkania, pozbawione dekoracyjnej stolarki okiennej. Obiekty gospodarcze też rozbudowywano, rozbierając przy tym drewnianą zabudowę.

Nie wszystkie obiekty gospodarcze zastępowano nowymi. W współczesnym stuleciu trudno sobie wyobrazić to, że kiedyś wyrazistymi elementami krajobrazu wsi polskiej były wiatraki. Te spore, drewniane budowle gospodarcze służyły do przemiału zboża na mąkę. Były też symbolem dostatku i żyzności okolicznej wioski czy miasteczka.

1
2
3
...
4
następna »

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Joanna Bąder

Artykuły (10) Galerie (0) Średnia ocen (3.40)

Miejscowość: Otwock /Pułtusk/Warszawa | Kraj: Polska

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Największa liczba odsłon (1702)

Dodaj do

Komentarze: 3

Sortuj komentarze:

Joanna Bąder 13.05.2009 13:36

Ocena:

Dziękuję za bardzo ciekawy link...i dziękuję za komentarze

Komentarz został ukrytyrozwiń

BARBARA Romer Kukulska 12.05.2009 07:02

Ocena:

Ratujmy stare wiatraki.! To perełki w krajobrazie i świadectwa naszej historii.
Dziś budowane są nowe. Będące tnapędem dla turbin elektrycznych.
Może znajdzie się jakiś szaleniec i kupi wiatrak! zrobi wspaniała knajpkę z dobrym jedzeniem.. Widziałam taki na Mazurach.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Maciej Nawrotek 11.05.2009 20:38

Ocena:

101

http://w4e.pl/ratujmystarewiatraki.htm
zapraszam na stronę- sporo materiałów o starych wiatrakach, jak w temacie. Fajnie, że ktoś się tym interesuje :)

Komentarz został ukrytyrozwiń