Ostatni zgasi światło?

Pan Rostocki zabiera głos w sprawie, którą chyba słabo zna i której zupełnie nie rozumie. Wiem, że studenci przygotowujący się do wyjazdu za granicę marzą o „sytuacji komfortowej”, chcą „poznawać inną kulturę”, doskonalić język, „I nie mniej ważne” - zarabić „pieniądze, które pozwalają potem opłacić dalsze studia, zwiedzać świat, kupić mieszkanie lub przynajmniej samochód.” Wiem, że studenci spodziewają się zyskać „podniecające doświadczenie, szczególnie, kiedy wyjeżdża się z chłopcem lub dziewczyną” – to wszystko wiem - dlatego bardzo mi straszno, kiedy takie koszałki-opałki powtarza ich nauczyciel. Straszno mi nie tylko dlatego, że młodzi ludzie wyruszają w podróż zupełnie nieswiadomi realiow. Straszno mi przede wszystkim dlatego, że tych realiow najwyrazniej nie rozumie dr Andrzej Rostocki, socjolog!
Socjolog, który uważa, że więzi rodzinne zapewnic może internet i telefon komórkowy?
Socjolog, który nie rozumie, że jego studenci stając przed wyborem wyjazd czasowy czy pobyt na stałe, wybierają w gruncie rzeczy pomiędzy losem guest worker’ow a życiem pełnoprawnych obywateli?.....i że to drugie własnie, czyli życie w obcym kraju jako pełnoprawny obywatel, jest możliwe dzięki tym politycznym zmianom, które słusznie nazwał „cywilizacyjną szansa”? ....i że TO znowu stanowi powód do niepokoju i jest głównym tematem toczącej się debaty, bo czasowy wyjazd zarobkowy nie jest "upustem polskiej krwi"?
Paryż (ach ten Paryż!) bardzo się zmienił od 1973 roku ale nadal kipi tysiącem możliwosci – dlaczego socjologowi przeszkadza, że rząd, niechby nawet i brzydki, podejmuje debate w celu stworzenia taki samych możliwosci w Warszawie?

Moja opinia jest taka, że około 65% młodych ludzi (do 35 lat) zostanie za granicą i tam założy rodzinę lub będzie podtrzymywać ognisko domowe rozpalone jeszcze w Polsce. Rozmawiam z wieloma młodymi ludźmi, moimi rówieśnikami, którzy są zdecydowani na egzystencję na obczyźnie. Bardzo mnie to smuci, gdyż jestem zwolennikiem mieszkania i pracowania w kraju. Zaraz ktoś odpowie, że u nas nie ma warunków np. do prac naukowych w laboratoriach, itp. To my, młodzi musimy stworzyć sobie takie warunki a nie tylko czekać i liczyć na pomoc osób, które działalność naukową rozpoczęły w mniej lub bardziej głębokim peerelu. Sami musimy wydeptać ścieżki ażeby coś osiągnąć - trudno, takie czasy nas dosięgły, że to my powinniśmy wziąć odpowiedzialność za kształtowanie przyszłości tak, by następne pokolenia nie musiały mieć dylematu: wyjechać czy nie? Jak wszyscy odpowiedzialni, wykształceni młodzi ludzie wyjadą, to kto zostanie? Nieudacznicy, którzy nie wyjadą z Polski bo nie potrafią się dogadać, boją się postawić nogę poza wieś/podwórko/dzielnicę? Czy tacy ludzie mają wziąć odpowiedzialność za kraj? Oczywiście, pozostaną starsi - tzw. mędrcy narodu, którzy będą próbowali nakierować młodych na właściwy tor. Ale kto ich posłucha? Kto posłucha "starego" człowieka, pewnie "komucha" czy innego "mohera"? Nadzieja jest w odważnych młodych ludziach, którzy tak jak ja, student socjologii UŁ podejmą się szukania godnej pracy w Polsce. Nie jestem zwolennikiem mniej czy bardziej skrajnej prawicy, nie truję jak "giertychowcy", ani nie tęsknię za poprzednim systemem, którego de facto zbytnio nie pamiętam, ale który jest znany chyba każdemu z różnych źródeł. Chciałbym po prostu żyć w moim kraju. Na szczęście prócz tych, którzy planują wyjazd na stałe, są wśród moich znajomych tacy, co zdecydowani są pozostać. I mam nadzieję, że to właśnie tacy jak my będziemy przyszłością Polski i udowodnimy niedowiarkom żądnym zagranicznego sukcesu, że u nas można wiele osiągnąć.

Z jednym się jednak nie zgadzam-większość na pewno nie wroci! Jeśli tylko ktoś dobrze się "ustawi" ( a większość pewnie tak) szczerze wątpię, aby ktoś chciał wracać. Bo do czego? Wiadomo, że w Polsce za 5 lat sytuacja nie poprawi się na tyle, abyśmy mogli konkurować z państwami Europy Zachodniej. Ja jako jeden z niewielu moich znajomych nie zamierzam opuszzcać tego kraju, gdyz liczę na to, że uda się godnie żyć w Polsce. A jak się nie uda to tez wyjadę i na pewno nie po to, żeby za kilka lat wrócić...Ciągle jednak wierzę, że uda się tutaj...Niewielu zostało, którzy myślą podobnie...

Nie wierzę, że większość wróci. Część na pewno tak, być może ci, którzy nie potrafią zasymilować się za granicą. Jest wiele różnic pomiędzy poprzednimi emicgracjami a tą, która dzieje się teraz. W czasach Solidarności wyjeżdżający mieli nadzieję na powrót do kraju po zmianie ustrojowej; pracowali i żyli za granicą, ale ich dom był tam, gdzie ich serce - Polsce. Sprawą drugorzędną była sytuacja ekonomiczna. Sytuacja zmieniła się wraz z pokoleniem - teraz nie myślimy o demokracji, teraz myślimy o tym, aby dobrze przeżyć życie, a wspólna idea jaką były modlitwy o zmiany ustroju nie jest rzecz jasna - bo nie musi być - obecna u wyjeżdżających osób.
Stawiam tezę, że większość nie wróci. Bo wyjeżdżający nie są współnotą, nie łączą ich 'obozy uchodźców' ani słuchanie "Wolnej Europy" - są samotni lub w gronie przyjaciół poznanych za granicami. Większość nie zamyka się wśród polonii. Polacy wyjeżdeżają teraz naczej niż 30 lat temu - znają język, są otwarci na inne kultury - bo przywikli do nich - nie różnią się aż tak od rodzimych mieszkańców innych krajów, czują się Europejczykami, obywatelami świata - bardziej niż Polakami. Nie wrócą, bo nie będą chcieli zamieniać zdobytych ciężką pracą mieszkań i samochodów, na zdobywane ciężką pracą w Polsce 1200 brutto...

Czy jednak na pewno większość z nich wróci? W sytuacji gdy "ustawią się" za granicą, będą zarabiać pieniądze, na które w Polsce jeszcze długo nie będą mieli szans, w pewien (lepszy lub gorszy) sposób zasymilują się z innym społeczeństwem? Myślę, że bez głebokich reform istotnie może dojść do sporego "upustu polskiej krwi" - duża część wyjeżdżających nie będzie miała po co i do czego wracać - jak słusznie Pan zauważył w dobie dzisiejszego postępu w telekomunikacji, wyjazd nie oznacza przecież zerwania więzi z rodziną i przyjaciółmi...
Pozdrawiam serdecznie!