Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

8663 miejsce

Piękno i groza. Jaka jest prawdziwa natura aniołów?

Dla jednych - niewinne cherubiny o zarumienionych policzkach, dla drugich - siejący grozę strażnicy niebios. Jaka jest prawdziwa natura aniołów? Przez wieki artyści i literaci starali się oddać w swych dziełach ich prawdziwą naturę.

Fot. Maciej Lubieński

Najstarsze wyobrażenia aniołów jakie przetrwały do naszych czasów pochodzą ze starożytnego Egiptu i Babilonii, gdzie przedstawiano anioły jako istoty z ludzkimi twarzami W religiach tych cywilizacji były całe zastępy aniołów – pośredników między bogami a człowiekiem. Często przedstawiano je jako uskrzydlone zwierzęta z ludzkimi twarzami. Starożytnym aniołom przypisywano też pewien rodzaj cielesności, co znajduje potwierdzenie w apokryficznej Księdze Henocha. Anioły tam występujące płodziły dzieci, odczuwały głód i pragnienie.

Anioły często występują w Starym Testamencie. Wiele informacji na temat ich bytów znajduje się w pismach kabalistycznych i w apokryfach. Chrześcijaństwo przejęło wiarę w anioły z judaizmu. Według Tomasza z Akwinu to duchy mające wolną wolę, ale nie mające ciała. Anioły pełnią również ważną rolę w islamie. Wiara w nie stanowi element dogmatyki tej religii. W islamie twierdzi się, że anioły zostały stworzone przez Boga z ognia, przebywają w niebie i głównym ich zadaniem jest służba dla swego stwórcy. Pełnią także funkcję posłańców, chronią ludzi oraz spisują wszystkie ich uczynki.

Zarówno u Anny Kossakowskiej jak i w “Mitach hebrajskich” Gravesa Anioły są podzielone na dobre i złe. Istoty te mają cechy ludzkie, posiadają wolną wolę i dobrze znają Boga. Upadek aniołów polegał na odwróceniu się ich od stwórcy. Te, które dokonały tego wyboru, już nie mogą odmienić swego losu. Aniołem, któremu został przeznaczony najcięższy los spośród wszystkich innych, jest Lucyfer. Jedna z koncepcji głosi, że Bóg wybrał go jako swoje narzędzie. Miał sprawić, że przyszli ludzie poznają oprócz dobra także zło. Legenda głosi, że anioł buntował się przeciw tej decyzji Stwórcy, jednak z godnością przyjął decyzję o wypełnieniu Boskiego planu. O pierwotnej naturze diabła, jako jednego z archaniołów, mówi nam również opowiadanie Neila Gaimana “Morderstwa i tajemnice”.

Według tradycji żydowskiej prawdziwym Szatanem był Samael – anioł śmierci, oskarżyciel i duch zniszczenia. To on był prawdziwym wężem, który przyczynił się do wygnania Adama i Ewy z raju i według legendy spłodził Kaina.

Współczesne anioły to swego rodzaju próba oswojenia sacrum przez ludzi. Wolant z “Mistrza i Małgorzaty” jest przewidywalny, bo czyni zło tylko złym ludziom. Święci, którzy byli kiedyś ludźmi, zazwyczaj ukazywani są na obrazach jako postaci uniżone przed aniołami. Odczuwają oni bowiem lęk przed ich boskością. Współczesne wyobrażenie na temat aniołów sprowadza się do cherubinów, czyli najczęściej do słodkich zarumienionych dzieci z jasnymi lokami na głowie. Jest to próba oswojenia i zakrycia bojaźni przed ich prawdziwą naturą. Ludzie zapominają jednak, że pierwotne anioły uosabiały tak piękno jak i grozę.

W książce Laury Ward i Willa Steeds’a, autorzy wyróżniają trzy grupy Aniołów. Podziały te mają związek ze stanowiskiem piastowanym przez te niebiańskie istoty. Pierwsi z nich to Stróże i Posłańcy – przekazujący ludziom Boże przesłanie. Greckie słowo angelos oznacza wysłannika i świadczy o najważniejszej funkcji aniołów. W Starym Testamencie anioła nazywa się greckim słowem malak , od którego pochodzi imię proroka Malachiasza. Z kolei Gabriel zwiastuje narodziny Syna Bożego, a Maria rozpoznaje w nim wyższą istotę. Znaczenie aniołów sprawiło, że sztuka Zachodu stworzyła tak wiele ich wyobrażeń. Artyści, między innymi Giotto w swym “Zwiastowaniu” w różny sposób interpretowali zapowiedź nadejścia ery Chrystusowej. Anioły to także byty niebieskie, które działają w imię Boga na korzyść ludzi. Choć Anioły Stróże nie mają wpływu na wolę człowieka i nie ustrzegą go przed popełnieniem błędu, stanowią łańcuch wiążący go ze Stwórcą.

Anioły Sprawiedliwości i Sądu to istoty związane z Sądem Ostatecznym, które tego dnia mają zagrać na trąbach. Jak mówi Ewangelia Świętego Mateusza, anioły te są narzędziem Pana i przekaźnikami boskiej sprawiedliwości. Główną postacią jest Michał – to on waży dusze, nosi zbroję, a także trzyma miecz i tarczę. Ukazany jest jako przywódca bożej armii. Kieruje grzeszników do piekła, a zasłużonych w stronę niebios. Z kolei Izrafel to anioł końca świata i pieśni. Według ludowej arabskiej legendy ma zagrać na trąbach w momencie nadejścia Apokalipsy.

Jednym z głównych zadań aniołów jest wysławianie Boga i głoszenie jego chwały. Według religii chrześcijańskiej, ludzie, którzy po śmierci będą żyć wiecznie, znajdą się w niebie na równi z aniołami. W wielu wyznaniach anioły pełnią rolę opiekunów towarzyszących narodzinom nowego proroka. W islamie były przy narodzeniu Mahometa, w chrześcijaństwie zaś przy Marii i Józefie, adorujących nowo narodzone dzieciątko. Są to właśnie anioły Pokoju i Nadziei. Ich wizerunki odbiegają od obrazów przedstawiających zwykłych śmiertelników. Epoką, która wykreowała ich wyidealizowany, pozbawiony ludzkich defektów obraz, jest renesans.

Anioły Uzdrawiające, Opiekuńcze i Opłakujące to przedostatnia grupa uwzględniona przez autorów. Są to istoty, które ochraniały Mesjasza jeszcze przed jego narodzeniem, strzegły go kuszonego na pustyni i zdradzonego przez Judasza. Które umacniały Jezusa podczas modlitwy, w czasie drogi krzyżowej i w trakcie śmierci na Krzyżu. Ich moc była jednak na tyle ograniczona, że nie mogły ulżyć Jezusowi podczas fizycznej męki. Anioły opiekują się również świętymi, czego dowodem jest “Madonna del Parto” pędzla Pierra della Francesca, a także “Angeli Ministrantes” Williama Morrisa.

Ostatnią hierarchią są Anioły Zemsty i Śmierci – istoty niosące śmierć i zemstę, siejące zniszczenie wśród Asyryjczyków i zabijające pierworodnych synów Egiptu. Najbardziej charakterystyczne wyobrażenie o nich utrwaliło się w XIV wieku i wiązało się z aniołem trzymającym w ręku kosę. Znany wówczas dance macabre prowokował do tworzenia budowli cmentarnych oraz dramatów religijnych, których celem była próba oswojenia się z pojęciem śmierci.

Źródła:
Giorgi R, Aniołowie i demony. Leksykon. Historia, sztuka, ikonografia. Warszawa , 2005
Ward L, Steeds W, Anioły. Wizerunki istot niebiańskich w sztuce, Warszawa, 2005

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (0):

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.